Fuat Keyman: ‘Fatma’ ve iki Türkiye

Sabancı Üniversitesi Rektör Yardımcısı E. Fuat Keyman “Dizilerle de olsa, Türkiye’nin, ikinci Türkiye’nin, öteki Türkiye’nin konuşmaya, düşünmeye, tartışmaya başlaması önemli bir gelişme” değerlendirmesinde bulunuyor.

Fuat Keyman: ‘Fatma’ ve iki Türkiye
  • 6.05.2021 05:03
  • (640)
  • (0)

Konuşamayan ya da konuşturulmayan Türkiye, artık dizilerle de sorunlarını, gerçeklerini, karmaşıklıklarını konuşuyor. 

Muhalefet partileri, yerel yönetimler, sivil toplum, alternatif medya gibi, yeni ve başarılı diziler sayesinde de Türkiye’yi konuşmaya başladık.   

Son dönemlerde, Psikiyatriden Sosyal Psikolojiye uzanan geniş alanda yaşanan “psikolojinin önlenemez yükselişi” sürecini, “Masumlar Apartmanı”, “Kırmızı Oda”, “Doğduğun Ev Kaderindir”, ve bu dizlere son olarak eklenen “Camdaki Kız”da izliyoruz. 

Yıkıcı kutuplaşmadan ekonomik ve kimliksel eşitsizliklere ve çarpık kentleşmeye uzanan sorunları ve iç içe yaşanan ilişkileri, Netflix’de, çok izlenen “Bir Başkadır” diziyle izlemiş ve konuşmuştuk. 

Bir Başkadır ile Türkiye’yi konuşmaya, daha önemlisi, düşünmeye ve tartışmaya başlamıştık. 

Şimdi, yine Netflix’de yayınlanmaya başlayan ve çok izlenenler kategorisine girmeye aday “Fatma” ile Türkiye’yi konuşma, düşünme, tartışma sürecine devam edeceğiz gibi gözküyor. 

Bir Başkadır, hakim ve egemen iktidar söyleminden farklı bir Türkiye tablosusunu sunuyor ve bizi bu tablo yoluyla Türkiye’yi tartışmaya davet ediyordu.   

Fatma, bu tabloyu, değindiği sorunlar ve ilişkilerle daha da zenginleştiriyor.  

İlginçtir, ve de, vurgulamak da gerekiyor: Bir Başkadır’ın baş rolünde, evlere temizliği giden emekçi kadın Meryem vardı; Fatma’nın baş rolünde de, evlere temizliğe giden emekçi kadın Fatma var.  

Her iki dizide de, kadınlar, daha somutta evlere temizliğe giden emekçi kadınlar üzerinden yapılan Türkiye alegorisinin yansıttığı bir Türkiye tablosu ortaya çıkıyor. Bu da, altı çizilmesi gereken önemli bir nokta. 

Bu Türkiye tablosu, aşırı kalkınmacı, devlet güvenliği-temelli, ve lidere mutlak sadakat üzerinden  kurulan; kamusal ya da özel, görsel ya da yazılı yerleşik medya alanında hangi konuların ve kimlerin konuşuşup konuşmayacağına kendisi karar veren; vatandaşları “makbul vatandaşlar ve ötekileri” olarak ayıran egemen siyasetin çizdiği Türkiye tablosundan farklı, hatta ona zıt bir tablo. 

Bu Türkiye tablosu, hakları yenmiş, yaşamlarına müdahale edilmiş, özgürlükleri kısıtlanmış,  şiddete maruz kalmış, güçsüzleştirilmiş, iktidar ve güçlü olanlar tarafından dinlenmeyen, görülmeyen, varlıkları hissedilmeyen, iş-aş-temel ihtiyaçlar için büyük mücadele veren çalışanların, emekçilerin, en genelinde halkımızın, insanlarımızın, ve onların sorunlarının, trajedilerinin, ve yaşam kavgalarının anlatıldığı bir tablo.  

“İki Türkiye” dediğim gerçekliğin, iktidar tarafından konuşulması pek istenmeyen insanlarını ve sorunlarını bu dizilerde izliyoruz.  Konuşmayan-Konuşturulmayan Türkiye, bu dizilerle konuşuyor, ve “İkinci Türkiye”, “Öteki Türkiye”, ya da “Türkiye Gerçeği” tablosu olarak ortaya çıkıyor. 

Fatma’nın, dizi olarak çok iyi yazılmış ve kurgulanmış Türkiye alegorisinde,  emekçi bir kadının, kocası Zafer’i ararken seri katile dönüşmesini izliyoruz.   

Aziz Nesin’in muhteşem eseri, “Yaşar Ne Yaşamaz” ile Giorgio Agamben’in “Homo Sacer”in görülmeyen, fark edilmeyen, duyulmayan, ve “yaşayan yok niteliğindeki özne ” kavramının bir birleşim noktasını temsil eden Fatma, temizlikçi kadından seri katile geçişini rahatlıkla yapabiliyor. Polislerin arasındayken görülmüyor; anlatırken duyulmuyor; varlığıyla hissedilmiyor.   

Öteki Türkiye’nin, sınıf-eşitsizlik-vatandaşlık ekseninde farkedilmeyen öznelerinden Fatma, kadına ve çocuğa karşı şiddet, engelli çocuk hakları, zenginin hukuk içindeki gücü, karar vericilerin okuldan hukuka vicdansızlıkları, v.b konuları kısa anlatılarla çok iyi işliyor.  Kürt sorunu da, insani boyutu içinde, kimlik-sınıf ve ekonomik/refah eşitsizliği ilişkisinde işleniyor, konuşuluyor.    

“Devlet Bekası-Lidere Mutlak Sadakat” ekseninde işleyen; “Devlet ve devlet güvenliği herşeyden, her sorundan, herkesden önce gelir” anlayışını anlatan Türkiye tablosunun pek hoşuna gitmeyecek olayları, sorunları, ilişkiler ağını  Fatma’da görüyoruz.  

Fatma, İkinci Türkiye’nin, Öteki Türkiye’nin insani ama trajik tablosunu, ve bu tablonun birbirinin içine geçmiş konularını, sorunlarını, ilişkilerini başarılı olarak bir arada  tutuyor ve anlatıyor. 

Dizilerle de olsa, Türkiye’nin, İkinci Türkiye’nin, Öteki Türkiye’nin konuşmaya, düşünmeye, tartışmaya başlaması önemli bir gelişme.  Çünkü, orada, en son örneği Fatma’da, Türkiye Gerçeği var ve yaşanıyor.

Ve orası, İki Türkiye içinde, Türkiye’nin geleceğinin kurulacağı alan olma potansiyelini taşıyor.  

Hikayesini kaybetmiş Türkiye’nin “yeni hikayesi”, belki de, İkinci Türkiye tablosundan çıkacak. 

[email protected]

Yorum Yap

Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (www.marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Yazarlar

Sayın Bahçeli hamasetin sınırı olmalı!..
Mehmet TEZKAN

Sayın Bahçeli hamasetin sınırı olmalı!..

  • 16 Haziran 2021 Çarşamba
İki hukuk cinayeti: Soma ve Kobane
Aydın ENGİN

İki hukuk cinayeti: Soma ve Kobane

  • 16 Haziran 2021 Çarşamba
Siyasal İslamcılar ve ahlak
Mehmet Y. Yılmaz

Siyasal İslamcılar ve ahlak

  • 16 Haziran 2021 Çarşamba
Demek ki Haçlı kuşatması altında değilmişiz
Mehmet Ocaktan

Demek ki Haçlı kuşatması altında değilmişiz

  • 16 Haziran 2021 Çarşamba
Biraz 'Ankaralaşmak' iyi bir şey olabilir aslında!
Murat Sevinç

Biraz 'Ankaralaşmak' iyi bir şey olabilir asl

  • 16 Haziran 2021 Çarşamba
BÜYÜDÜK İŞTE             
Ömer Ahmet ÖZEREN

BÜYÜDÜK İŞTE             

  • 16 Haziran 2021 Çarşamba
10 yıllık duraklama dönemi
Akif BEKİ

10 yıllık duraklama dönemi

  • 16 Haziran 2021 Çarşamba
EŞİK miting çağrısı demokrasi dersi niteliğinde
Berrin Sönmez

EŞİK miting çağrısı demokrasi dersi niteliğin

  • 16 Haziran 2021 Çarşamba
NATO'da bir Bekçi Murtaza!
Fehim TAŞTEKİN

NATO'da bir Bekçi Murtaza!

  • 16 Haziran 2021 Çarşamba
Biden-Erdoğan: 'Mış' gibi yapan buluşma
Sezin ÖNEY

Biden-Erdoğan: 'Mış' gibi yapan buluşma

  • 16 Haziran 2021 Çarşamba
Türkiye'nin NATO çapası
Aydın Selcen

Türkiye'nin NATO çapası

  • 16 Haziran 2021 Çarşamba
Bu sorular hala cevaplarını bekliyor
Yıldıray OĞUR

Bu sorular hala cevaplarını bekliyor

  • 16 Haziran 2021 Çarşamba
Haziran iklimi
Kemal CAN

Haziran iklimi

  • 16 Haziran 2021 Çarşamba
Brüksel süreci…
Mensur Akgün

Brüksel süreci…

  • 16 Haziran 2021 Çarşamba
Daha ne kaldı?
İbrahim Kahveci

Daha ne kaldı?

  • 16 Haziran 2021 Çarşamba
EĞİTİME İDEOLOJİK MÜDAHALE
Ali Türer

EĞİTİME İDEOLOJİK MÜDAHALE

  • 16 Haziran 2021 Çarşamba
Biden ile görüşme: Erdoğan umduğunu bulabildi mi?
Murat YETKİN

Biden ile görüşme: Erdoğan umduğunu bulabildi

  • 16 Haziran 2021 Çarşamba
Macron’a tokat.. Churchill’e hakaret.. “Biz ve onlar” denkleminde yeni bir boyut…
Fehmi KORU

Macron’a tokat.. Churchill’e hakaret.. “Biz v

  • 16 Haziran 2021 Çarşamba
DEMOKRATİKLEŞTİRİLMİŞ PARLAMENTER SİSTEM!
İlker DEMİR

DEMOKRATİKLEŞTİRİLMİŞ PARLAMENTER SİSTEM!

  • 16 Haziran 2021 Çarşamba
G-7 fotoğrafı: Bunlar mı 21. yüzyıla yön verecek? Türkiye sürprizini bekleyin!
İbrahim Karagül

G-7 fotoğrafı: Bunlar mı 21. yüzyıla yön vere

  • 14 Haziran 2021 Pazartesi
Marmara Denizi’ndeki müsilaj kirliliğinde kömürlü termik santrallerin etkisi incelenmeli
Pelin CENGİZ

Marmara Denizi’ndeki müsilaj kirliliğinde köm

  • 14 Haziran 2021 Pazartesi
Dış politika ve yoksulluk: Ne alaka mı?
İhsan DAĞI

Dış politika ve yoksulluk: Ne alaka mı?

  • 14 Haziran 2021 Pazartesi
Otel dalaverası, basın kampanyası
Ümit KIVANÇ

Otel dalaverası, basın kampanyası

  • 14 Haziran 2021 Pazartesi
‘Yerli ve millî’ ilanının peşrevleri: Gezi ve 17-25 Aralık
Alper GÖRMÜŞ

‘Yerli ve millî’ ilanının peşrevleri: Gezi ve

  • 14 Haziran 2021 Pazartesi
Savcının medyası
Mehmet ALTAN

Savcının medyası

  • 14 Haziran 2021 Pazartesi
Tüm Yazarlar