Yıldız Ramazanoğlu

Karar gazetesi



Bookmark and Share

Tahayyül ve tefekkür arasında İslamcı dergiler


23.5.2018 - Bu Yazı 137 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Günümüz Türkiye’sinin bürokrasisini, siyasi ortamını taşıyan kadroların 68 ve 80 kuşağından olduğunu söylemek yanlış olmaz. Dindar kesimin entelektüel birikiminin oluştuğu ve dışa vurulduğu dergilere göz atmak, gündeme alınan konulara, dünyada ve Türkiye’de olup bitenleri değerlendirme biçimlerine, önceliklerin değişimine vakıf olmak çok önemli. Çünkü kuşaklar arasında köprüler kurmayı sağlayacak akışkanlıkların çeşitlenmesine ihtiyacımız var. Binlerce okuyucunun evinde arşivlenmiş, kitaplıkların arkalarında gerilerinde tozlanmaya terk edilmiş dergiler, fikirlere ve icraatlara zemin oluşturma yönüyle şimdiki zamanın aynası. İlmi Etütler Derneği’nin başlattığı İslamcı Dergiler Projesi büyük bir emekçi ordusunu harekete geçirerek geniş bir arşiv oluşturmayı başardı. Derneğin yönetim kurulu başkanı Lütfi Sunar’ın dediği gibi bugünü anlamak ve geleceği inşa edebilmek için geçmişin hatası ve sevabıyla gözler önüne serilmesi ve iki yöne doğru da evrensel bir bakışla bakılması gerekmekte. 

***

Yönetimden sevgili Büşra Bulut’un dergiler için evimizi ziyaretiyle şahsen de tanık olduğum çaba, proje kapsamına giren dergilerin kütüphanelerden, şahsî koleksiyonlardan, sahaflardan titizlikle toplanması gibi külfetli bir girişim gerçekten takdire şayan. Beşyüze yakın derginin otuz bin sayısının profesyonel bir ekip tarafından dijitalleştirilip araştırmacıların, gençlerin okumasına açılması araştırmacılar için de yeni bir alan açtı. Bu birikimle buluşulmasını sağlamak üzere düzenlenen sempozyumlar, gerçekleşen yayınlar ve erişimi son derece kolay sözlü tarih çalışmaları da ayrı bir hazine. İslamcı düşüncenin gelişiminin ve üretiminin gözler önüne serilmesi yeni kuşaklara ileriyi görmede sağlam bir zemin hazırlayacaktır. Mesela bu dergilerde zalime ve mazluma kimliğini sormayan adaletli yaklaşımın izlerini ve İslami düşüncenin temellendirilme biçimlerini de görmek mümkün, kadına yönelik yetersiz örseleyici ve ufuksuz bakışın kökenini de. 

İlem kitaplığından çıkan 1960-1980 Arası İslamcı Dergiler başlıklı derleme eserde birçok dergi derinlemesine ele alınıp analiz edilmiş. Bu dergilerin tarihi kökenine inince karşımıza bir ilk olarak II. Meşrutiyet’in ilanından hemen sonra çıkmaya başlayan Sırat-ı müstakim dergisi çıkıyor. Editörlüğünü Eşref Edip’in yaptığı, baş yazarı Mehmet Akif olan dergi, ‘ancak derdi olan dergi çıkarır’ fikrinin somut hali sanki. Ta ki 1925’te Takrir-i Sükûn yasası gereği kapatılana kadar. Sonra bildiğimiz gibi Sebiliürreşad adıyla devam etmiş. O dönemde sadece İslamcılık değil Türkçülük ve Batıcılık ta dergiler yoluyla kendini ifade etme imkanı bulmuştu. Gündemlerine baktığımızda birçoğunun on yıllarca tekrarlandığını görebiliyoruz; İslamın ilerlemeye mani olup olmadığı, Batının ahlakını almadan ilim ve tekniğinden nasıl yararlanmak gerektiği, Batıdaki gelişmelerin İslam medeniyetinin tabii bir sonucu oluşu gibi meseleler etrafında tartışmalar, sorular ve cevaplar. Sonra kadın meselesi, hilafet, saltanat, terakki, ittihad-islam, milliyet, ulus devlet, mektep medrese okul, modernlik, edebiyat ve sanatın işlevi, İslamın vaat ettikleri, seküler ahlak mümkün mü gibi nice mevzu. İslami birikimi ve temel akideyi yeni nesillere aktarmak için de sayısız dergi yayınlandı. Cemaatlerin tarikatların yayınladığı dergilerin yanı sıra, daha ince bir dille İslamın temel düsturlarının, estetiğin iyinin ve doğrunun müdafaası diyebileceğimiz İslamcı edebiyat dergilerini de göz ardı etmemek gerekir. Edebiyat, Diriliş, Hareket, Büyük Doğu, Mavera gibi yayınlar iç siyasetin,felsefenin, dünyada olup bitenlerin edebiyatın idrakine söyletildiği yerler bir bakıma. Günümüz edebiyat dergileri de büyük gayret içinde, onlar hakkında da geniş analizlere ihtiyacımız var.   

***

İLEM yayıncısı, yazarları ve sahibi kadınlardan oluşan Şükûfezar(1886) dergisinden başlayıp Kadınlar Dünyası ve Hanımlara Mahsus Gazete gibi yayınlarla yoluna devam eden bir çizginin derlenmesi ve analizini de ele alsa keşke. Kadın Eserleri Kütüphanesi bu konuda kıymetli bir hazine. Kadın meselesinde zihinlerin belli çıkmazlarda bloke edilmesinin önüne bir nebze geçilebilir belki. Yüzelli sene önce konuşulup cevaplanmış soruların zamanı kavrayamadan hala gündem yapılması çabası genç kuşaklarda derin yara açıyor çünkü.   

Sonuç olarak İLEM’in emeği son derece kıymetli. Ortak bir tahayyül ve tefekkürden uzaklaşmanın yol açacağı kopuşların derinleşmemesi için geçmişin sağlıklı bir şekilde algılanmasına hizmet ediyorlar.

Facebook Yorumları

reklam
15.8.2018
İnsan olamadıktan sonra yazarlık nafile
8.8.2018
Bizi birleştiren nehirler, köprüler otlu peynirler
1.8.2018
Yaşayan edebiyat
25.7.2018
Iraklı sanatçılar
18.7.2018
O Suriyeli bir çocuk
11.7.2018
Gülzar Haydar İstanbul’da
5.7.2018
‘George Orwell Arkadaşımdı’
27.6.2018
Seçim izlenimleri
20.6.2018
Elektriksiz şehirde film çekmek
13.6.2018
Viyana İstanbul hattında bir ressam Betül Burnaz
6.6.2018
Tarlabaşı, Şehzadebaşı ve Üsküdar’da kalbe değen iftarlar
30.5.2018
İslam’ın kızı İslam’ın erkeği
23.5.2018
Tahayyül ve tefekkür arasında İslamcı dergiler
16.5.2018
Filistin kurtulur mu?
9.5.2018
Naci el Ali, Rachel Benjamin, Noor…
2.5.2018
Kolombiyalı kadınlar: Siriri ve Anka kuşları
25.4.2018
Ahde vefa toplantısı
18.4.2018
Nasıl bir dünyada yazıyoruz
11.4.2018
Dindar nesil meselesi
4.4.2018
Arakan sızısına diriltici ağıt festivali
21.3.2018
Neyi ispatlamaya çalışıyorsunuz?
14.3.2018
Irmak şehri Tokat sakin ve derin
7.3.2018
Vicdan konvoyu sessizlerin sesi
1.3.2018
28 Şubat: Masum değiliz hiçbirimiz
14.2.2018
Depresyona girmiş hayvanlar
7.2.2018
Konuşma zemini
31.1.2018
Evsizler tinerciler kimsesizler ve aşhane
24.1.2018
Vincent’ı ya da tek bir insanı sevmek
10.1.2018
Füreya’nın topraktan gelen sanatı
3.1.2018
Nefretleşmek şiddettir, suçtur
27.12.2017
İşgal Mimarisi: Oyuk Topraklar
20.12.2017
Filistinli kadınlar
13.12.2017
Filistin Akademisi
6.12.2017
Kudüs hakkında söz söylemek
29.11.2017
Türkan Şoray
22.11.2017
Aşk mucize mi hormon mu
15.11.2017
Karanlıkta seni görmek o kadar kolay ki
8.11.2017
Eğitim kanat taksın çocuklara
1.11.2017
İstanbul kurtulur mu?
27.10.2017
Beton canavarı
18.10.2017
Mardin’de gündelik hayat
11.10.2017
Kutucuklar içinde özgürlük çağı
4.10.2017
Bienalde İslam dünyasından sanatçılar
27.9.2017
Orouba Berakat ve Hulla’nın cenaze namazı
20.9.2017
Müslüman dünyanın Aida Begiç’i
13.9.2017
İnsan hakları savunucuları
6.9.2017
Arakan: Kendini tanımlamak güç istiyor
30.8.2017
Mecidiyeköy’de fal bakmalı
23.8.2017
Afette nerede toplanacak şehir halkı
16.8.2017
Ele geçirilen çocuklar
9.8.2017
Işık Doğubeyazıt’tan yükseldi
2.8.2017
‘Bir ulus ikinci bir ulusa üçüncü bir ulusun toprağını vaat etti’
26.7.2017
Yeni dünyanın Müslüman kadınları
19.7.2017
Köprüde yeni yurttaşlık bilinci
5.7.2017
Ölüm, bayram ve hakkaniyet
29.6.2017
Ölüm orucu ve etrafındaki hale
21.6.2017
‘Aradığınız ev kadını artık burada oturmuyor’
14.6.2017
Kudüs’ün yaralarına dokunmak
7.6.2017
Kültür Aynası: Mekan Hikayeleri
31.5.2017
Akif Emre: Kıymeti bilindi aslında
24.5.2017
Savaş dansına karşı sağlam hikayemiz
11.5.2017
Sürekli dijital devrim ve mültecilerin temsili
3.5.2017
Müslüman yazarlar buluşması
26.4.2017
Sanat tapınaklarından MoMA
19.4.2017
Siyaset sınırlarına dayandı
5.4.2017
Öteki Avrupa: Casa nostra casa vostra
29.3.2017
Hüseyin Su’dan Gülşefdeli Yemeni
22.3.2017
Avrupa sıkıntısı
15.3.2017
Melâmet hırkası
9.3.2017
Hüsrev ile Şirin kavuşsa bir türlü kavuşmasa bir türlü
2.3.2017
Taksim'e cami dilemması
16.2.2017
Tünel
8.2.2017
Dijital ortamda mimarlık
2.2.2017
Şehircilik Şurası
25.1.2017
Kadınlara reva görülen programlar
19.1.2017
Muhammed Esed’in yola çıkışı
12.1.2017
İrlanda kadın koalisyonu izlenimleri
5.1.2017
Gerçekten sonrası barış mı tufan mı?
29.12.2016
Şiirin birleştiren ipliği
22.12.2016
Semra Çekmegil tefsiri
15.12.2016
Ülkesini yazarak müdafaa eden adam
8.12.2016
Halep ve Şam yeşerecek yeniden
1.12.2016
Bana git de
23.11.2016
Cebir olmayan istismar
17.11.2016
Bizim klasiklerimiz var mı, yok mu?
3.11.2016
Kayda değer bir hikayemiz var
27.10.2016
Birbirimizi yeterince tanımıyoruz
19.10.2016
Müslümanların meselelerinde çare mümkün
13.10.2016
Vesayet ve insaniyet arasında Suriye
6.10.2016
Şehitlerin kıymetini bilme muamması
29.9.2016
Kadınlara vahşetle medeniyet kuranlar
22.9.2016
Birlikte varoluş tasavvuru yitirilirse…
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları