Verda ÖZER

Milliyet



Bookmark and Share

Irak Cumhurbaşkanı, Moskova zirvesi ve Bolton


5.1.2019 - Bu Yazı 292 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

  Trump’ın Suriye’den çekileceğini açıklamasından bu yana, ortalık iyice karıştı. ABD medyasında çekilmenin nasıl olacağına dair ardarda birbiriyle çelişen haberler çıkması da cabası.

İşte tam bu hengâme içinde Ankara üst üste “ağır” konuklar ağırlıyor. Bunlardan ilki, perşembe günü Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kabul ettiği, Irak’ın çiçeği burnunda Cumhurbaşkanı Berham Salih. Bir diğeri de 8 Ocak’ta Ankara’ya gelecek olan Trump’ın Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton. Ki beraberinde Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey ve ABD Genelkurmay Başkanı Joseph Dunford’ın da gelmesi bekleniyor.

Irak lideri hangi sözleri verdi?

1.sinden başlayalım. Konuştuğum üst düzey Türk yetkili, Erdoğan’la Irak’ın deneyimli Kürt siyasetçisi Berham Salih’in görüşmesinin olumlu geçtiğini söylüyor. Bundan başlıca kasıt, ikili ticari ilişkiler. Şu anda Türkiye-Irak arasında açık olan tek gümrük kapısı var: Habur. Uzunca süredir Ovaköy kapısının da açılması gündemdeydi. Ne var ki bu gümrük kapısı Erbil’i baypas ederek Kerkük’e erişim sağladığı için, Kuzey Irak Yönetimi açılmasına karşı çıkıyordu. İşte şimdi Ankara, Salih’i bu konuda kararlı görüyor. “Ancak mesele hemen çözülmez” notunu da düşüyor.

Buna mukabil Salih, Bağdat-Erbil arasında -özellikle de bağımsızlık referandumuyla tetiklenen- gerilimin sürdüğünü teyit etmiş. Ankara tansiyonun yakın zamanda düşmesini de beklemiyor. Ancak Irak’la başta enerji olmak üzere birçok alanda yapılan ticaretin önünün açılması için, bu sorunların çözülmesinden yana. Salih bizzat kendisi vakti zamanında bu referanduma açıkça karşı çıkmış bir Kürt politikacı olduğu için, şimdiki Irak lideri olarak Erbil’le buzları eritmesi biraz zaman alacak gibi görünüyor.

***

Bununla birlikte, Salih görüşmede Irak’taki PKK varlığıyla mücadele konusunda güçlü destek beyanında bulunsa da, bu konuda somut bir karar alınmamış. Irak liderinin Suriye konusuna ise özellikle girmek istemediği kaydediliyor. Bu da diğer tüm bölge liderleri gibi Salih’in de “bekle gör” çizgisinde olmasından, yani önce Trump’ın yol haritasını görmek istemesinden kaynaklanıyor. Bağdat “Stratejik önceliğimiz Suriye değil, Irak” diyerek bu konuyu geçiştiriyor.

Son olarak, Ankara şu an Bağdat hükümetinde açık olan üç bakanlıktan birine (Savunma, İçişleri ve Adalet) bir Türkmen siyasetçinin yerleştirilmesinden yana. Bunu Irak’ın siyasi birliği açısından da kritik buluyor. Salih’in bu adımı atması, ikili ilişkileri bir üst seviyeye çıkarmak açısından yeni bir fırsat penceresi olarak görülüyor.

Bolton’la ne konuşulacak?

ABD’nin Suriye’den çekilmesine dair soruları giderecek olan asıl kilit kişi ise, 8 Ocak’ta yani salı günü Ankara’ya gelecek olan John Bolton.

İsrail’e uğradıktan sonra Ankara’ya inecek olan Bolton’ın “Tel Aviv’le ilişkileri normalleştirin” mesajı vermesi bekleniyor. Ancak asıl gündem maddesi Suriye olacak. Zaten Amerikan heyeti İsrail’e “Merak etmeyin, Suriye’den çekilince de İran ve DAEŞ’e karşı mücadelemiz devam edecek” güvencesi vermek üzere gidiyor. Bununla birlikte, hem Türkiye’de hem İsrail’de yakında seçimler var. Dolayısıyla, kısa vadede ikili ilişkilerle ilgili olumlu bir adım beklenmemeli.

***

Suriye konusunda Ankara, ABD içinde henüz net bir yol haritası oluşturulduğu kanaatinde değil. Konuştuğum yetkili, “Bizim için çekilmenin zamanından ziyade, modalitesi (şekli) önemli” diyor. Bundan kastı: 1.si, Fırat’ın doğusundaki Amerikan üslerine ne olacak? 2.si; YPG’ye verilen silahların ne kadarı kalacak, ne kadarı geri alınacak? 3.sü; ABD’nin YPG ile ilişkisi ne şekilde devam edecek?

Son olarak, ABD’nin çekildiği yerlere kim yerleşecek? Bu noktada Ankara, Suriye sınırı boyunca bir “tampon bölge” kurulması ihtimalini kuvvetli görüyor. Tercihi ise kendi desteklediği Suriyeli muhaliflerin buraya yerleşmesinden yana. Ancak bu öneriye hem Moskova hem Esad rejimi karşı çıkacaktır.

Hakeza, geçtiğimiz cumartesi günü Moskova’ya giden Türk heyetine (Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Savunma Bakanı Hulusi Akar, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın ve MİT Müsteşarı Hakan Fidan) Rus muadilleri, “ABD’nin çekildiği yerlere Suriye rejim güçleri yerleşsin” telkininde bulunmuş. Henüz bu konuda bir anlaşma sağlanmamış olsa da, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın iki hafta içinde Rusya’da Putin’le görüşmesi, bu konunun o zaman netleşmesi bekleniyor.

Bununla birlikte, Ankara, “Bu bölgelere Esad’ın girmesi, İran’ın girmesi yani daha da güçlenmesi anlamına gelir” tezini savunarak, ABD’yi bu konuda yanına almaya çalışıyor.

***

Ve Menbiç: Burada şimdilik bir değişiklik yok. Rejim güçlerinin kente girdiği haberleri asparagas çıktı. Konuştuğum üst düzey yetkili, YPG’nin yavaş yavaş Menbiç’ten çıkıp Fırat’ın doğusuna geçmesini beklediklerini, buraya rejimin girmemesi için de Rusya ile görüştüklerini kaydetti. ABD ve Rusya’nın Menbiç ve kuzey Suriye üzerine anlaşmaya vardıklarına ilişkin haberleri ise Ankara asılsız görüyor. Zira öğrendiğime göre, Moskova’da Rus yetkililer Türk heyetinden ABD’nin çekilme planının detaylarını öğrenmeye çalışmışlar. Kısacası, Washington ve Moskova da temas halinde, ancak henüz bir mutabakata varmamış görünüyorlar.

Son olarak: Ortaya atılan “Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere DAEŞ’e karşı Suriye’de savaşacak bir Arap gücü kuruluyor” haberlerini Ankara tamamen temelsiz buluyor. Zira yoklamalara rağmen sahadan böyle bir istihbarat alınmış değil.

Facebook Yorumları

reklam
8.06.2019
Trump Trump olalı...
5.06.2019
BİÇARE İNGİLTERE
1.06.2019
Türkiye Avrupa’sı
29.05.2019
Avrupa depremi
26.05.2019
Avrupa Avrupa’ya karşı
22.05.2019
Facebook gidici mi?
18.05.2019
Balans ayarı
15.05.2019
Savaş kafası
8.05.2019
Tehlikeli gidişat
4.05.2019
Çin istilası!
1.05.2019
Çin geliyor!
25.4.2019
Neden Sri Lanka?
17.4.2019
Sırada İran mı var?
13.4.2019
Aman İsrail
11.4.2019
Erdoğan Putin’le ne konuştu?
4.4.2019
İsrail’e dikkat!
28.3.2019
Küresel seçim
17.3.2019
İyi ki doğdun internet!
20.2.2019
Soçi ertesi
14.2.2019
Atatürk’ün Kızılay’ı
9.2.2019
Trump masayı dağıttı
26.1.2019
Davos’un derdi
19.1.2019
Soğuk Savaş 2 mi?
16.1.2019
ABD hâlâ müttefikimiz mi?
5.1.2019
Irak Cumhurbaşkanı, Moskova zirvesi ve Bolton
29.12.2018
Suriye’de yeni sayfa
27.12.2018
Suriye’de bundan sonrası
20.12.2018
Türk NASA’sı
16.12.2018
Brexit yalan mı oldu?
28.11.2018
Stratejik ayar
24.11.2018
Rota ABD’ye mi?
17.11.2018
İsrail krizde
10.11.2018
Attığın oka dikkat!
3.11.2018
Merkel’in makûs talihi
31.10.2018
İstanbul zirvesi
24.10.2018
Vicdanlı mı, vicdansız mı?
20.10.2018
Mülteci krizi gerçek mi?
17.10.2018
Mülteci alarmı
13.10.2018
Cemal Kaşıkçı
10.10.2018
İsrail, yine, yeniden
6.10.2018
Sürpriz açıklama!
3.10.2018
Avrupa hesaplarına dikkat!
30.9.2018
Sırada Fırat’ın doğusu mu var?
26.9.2018
Bölge yeni gerilimlere gebe
19.9.2018
Suriye’de büyük kırılma
17.9.2018
'Seçimden sonra herkes Suriye’yi terk etsin'
15.9.2018
Esad, MİT ve İdlib
12.9.2018
Trump’ın başı belada
8.9.2018
Tahran daha başlangıç
5.9.2018
İdlib operasyonu
1.9.2018
İdlib hakkında her şey
29.8.2018
Giden Trump mı, ABD mi?
25.8.2018
Trump sayesinde
22.8.2018
Krize ne sebep oldu?
18.8.2018
Krizin perde arkası
21.7.2018
Irak Darma Duman
18.7.2018
TSK’da Devrim
14.7.2018
Gönülsüzler zirvesi
30.6.2018
Survivor kadar olamadık
27.6.2018
Yeni sistemde dış politika
20.6.2018
Dev kriz
16.6.2018
Ya mülteciler Müslüman olmasaydı?
13.6.2018
Dağılabiliriz beyler
9.6.2018
Bir çınar
6.6.2018
Kritik Menbiç anlaşması
2.6.2018
İran out!
30.5.2018
Kudüs harekâtı
23.5.2018
Kudüs’ün intikamı
22.5.2018
Erdoğan, vekil listesinde öncelikli kriterleri sıraladı: Liyakat, devam ve parti prensipleri
19.5.2018
Kirli Kudüs stratejisi
16.5.2018
Kritik Türk-İngiliz yakınlaşması
9.5.2018
Çanak çömlek patladı
5.5.2018
Büyük kapışma
2.5.2018
Kuzey Kore kafası
29.4.2018
Kore’de barış
25.4.2018
Hayvanlarımız için
21.4.2018
AB’den orta yol
18.4.2018
Mesele Esad mı?
11.4.2018
ABD Suriye’yi vurur mu?
7.4.2018
Batı’ya karşı Rusya mı?
4.4.2018
İsrail’le bıçak sırtı
31.3.2018
Yine mi soğuk savaş?
28.3.2018
Kriz büyüyor
24.3.2018
Dev kriz
21.3.2018
Afrin finali
14.3.2018
Son imparator
10.3.2018
2 kadından 1’i şiddet görüyor!
7.3.2018
İsrail’in bizle derdi ne?
3.3.2018
İsrail’den “Ermeni Soykırımı” kararı
24.2.2018
YPG’yi aşmak
21.2.2018
Ya Esad PKK ile anlaştıysa?
14.2.2018
Güvende miyiz?
10.2.2018
Milli ve yerli miyiz?
7.2.2018
Münbiç er geç sahiplerini bulur
3.2.2018
Bugünün Türkiye’si
31.1.2018
ABD ile devam mı?
27.1.2018
Bu mu müttefiklik?
20.1.2018
Trump gidiyor mu?
17.1.2018
Afrin operasyonu
13.1.2018
AB kapısı kapanıyor mu?
10.1.2018
NATO Rus füzesine karşı mı?
6.1.2018
Füzeler Rusya’dan mı Batı’dan mı?
3.1.2018
İran’da devrim mi?
29.12.2017
‘MHP ile ittifak’ değerlendirmesi: Aceleci olmamakta fayda var
28.12.2017
Neye dayanarak bunu diyorsunuz?
27.12.2017
Adım adım Kudüs politikası
20.12.2017
Yeni Suriye politikası
16.12.2017
Kudüs zirvesi kulisi
13.12.2017
Lozan değişecek mi?
10.12.2017
Kudüs
6.12.2017
Ne oluyor?
2.12.2017
Dış politikada hassas ayar
29.11.2017
Müttefikliğimizin önünde 3 engel var
25.11.2017
İşte o çözüm!
22.11.2017
Esad denklemde mi?
18.11.2017
Kirli pazarlık
15.11.2017
Mardin ruhu
11.11.2017
Katliam
8.11.2017
İstifa mı, suikast mı?
1.11.2017
İpek Yolu yeniden
28.10.2017
Yeni tehditlere dikkat!
21.10.2017
Önümüze bakmak
18.10.2017
Yeni bir Kürt politikası
14.10.2017
'Krizin sebebi büyükelçi’dir'
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları


Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive