Bizim mahallenin hocası Mümtaz Soysal


17.11.2019 - Bu Yazı 152 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 “Hocaların Hocası” Mümtaz Soysal hakkında oldukça fazla övücü yazılar yazıldı. Kendisini ilerici sayan çevrelerde kaleme alınan bu “Badem Gözlü Mümtaz Hocamız” güzellemeleri çok önemli, çünkü bir zihniyet dünyasının dışa vurumu.

Mümtaz Hoca hakkında yazılanları, Bizim Mahallenin zihniyet dünyasının topografyası olarak okumanızı salık veririm. Elbette “Mümtaz Hoca güzellemelerine” karşı yazılar da yazıldı. Onun, Ermeni ve Kürt meselelerinde, Kıbrıs sorununda takındığı tutuma dikkat çekenler de oldu. Örneğin Serdar Korucu, Biamag’da Mümtaz Soysal’ın Ermeni meselesi konusunda söylediklerinin güzel bir derlemesini yaptı.

Hocanın, bu üç ana meselede takındığı tutum bana Cemil Meriç’i hatırlatır. Cemil Meriç, Marksizm için “Batının bize sunduğu en efendi öğretidir”, derdi. Gerçekten de Mümtaz Hocanın, Ermeni soykırımı konusundaki tutumunu resmi inkarcılığın “en efendi” söylemi olarak okumak mümkün. Onun, 1985 yılında görülen 1983 Orly Havaalanı saldırısı davasında, Türkiye devletinin temsilcisi sıfatıyla yaptığı savunma, inkârcı tezleri öğrenmek isteyenlerin mutlaka okuması gereken yazıların başında gelir. Savunmayı okuduğunuzda, içinizden keşke Doğu Perinçek ve Yusuf Halaçoğlu da böyle konuşabilseydi, diye geçirebilirsiniz. Aynı tezler, aynı görüşler ne kadar efendice ne kadar kibar olarak dile getirilebiliyordu, şaşırmamak elde değildir.

Mümtaz Hoca, Kürt meselesinde de etnik temizliği çok efendice tam bir Batılı gibi savunmuştur. 2009 yılında, Kuzey Irak Türkmenleri ile Türkiye Kürtlerini, 1923 Türk-Yunan nüfus değiş tokuşuna benzer değiştirmeyi önermiştir. Kürt sorununun, “planlı ekonomik-sosyal kalkınmayı, öne çıkar(arak)” çözmeyi öneren Hoca, “bu koşullara uymak istemeyenlerin Irak’taki Türkmen nüfusla değiştirilmesini önermek gerekecektir”, der. Önerdiğinin ne anlama geldiğini de bilmektedir: “Bu tür çözümlerin ilk bakışta ne denli hoyratça, hatta trajik olduğunu en iyi bilen, bugünkü Türkiye Cumhuriyeti’nin Balkanlar ve Kafkaslar’daki etnik temizliklerden kopup Anadolu’ya sığınmış olan aileleridir. Eğer bu Cumhuriyet de ayakta kalmak için nüfus mübadelesi gibi kökten ve acıklı çözümlere başvurmak zorunda kalırsa, bilinmelidir ki böyle bir trajedinin günahı etnik kimlik mikrobunu çileli Anadolu halkının içine tekrar sokan ve bölücülük tehdidiyle başka etnik haklar koparıp yeni bölünmelerin kapısını açmaya çalışanların olacaktır. İçtekiler ve dıştakiler bunu böylece bilmelidirler.”

Hoca’nın, Kıbrıs meselesinde takındığı tutuma ise değinmeye bile gerek yok. AKP, Kıbrıs konusunda resmi devlet politikasını değiştirmeye cüret ettiğinde, Mümtaz Hoca, Rauf Denktaş ile barikatlara geçip geleneksel devlet politikasını savunmuş ve bir anlamda başarılı da olmuştur.

Söylediğim gibi, “Badem Gözlü Mümtaz Hoca” yazılarının yanı sıra, Hoca’nın Türkiye’nin en temel meseleleri hakkındaki görüşlerini hatırlatan yazılar da eksik olmadı. Dışarıdan yazılanlara bakınca, “Hocaların Hocası İyi Mümtaz Hoca” bir tarafta “bir de başka tarafları olan Mümtaz Hoca” diğer tarafta…

Acaba Mümtaz Hoca hakkında düşünür ve yazarken, onun Kürt, Ermeni ve Kıbrıs sorunundaki devletin resmi tezlerini tekrar eden yazılarına bakarak “unutmayın Hocanın bir de bu yönleri var” biçiminde, yukarıda özetlediğim tarzda bir dil geliştirmek olanı tam anlamıyla anlatmaya yeter mi? Bence eksik kalır mesele…

Bana göre, Mümtaz Soysal aslında Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin ta kendisidir. Bu devletin kültürü ve ideolojisi ile en sembol kişisidir. Belki de Mustafa Kemal’in en çok özlediği Türk insanının vücut bulmuş hali gibidir, Mümtaz Hoca.

Ve de en önemlisi, unutmayalım “Bizim Mahallenin Hocasıdır.”

Babamın mahpus arkadaşıdır Mümtaz Hoca… Onu ilk defa 1971’de Mamak Cezaevinde babamı ziyaret ederken tanımıştım. Babamgillere “vitrinlikler” derlerdi. Hapiste olan diğer gençlere göre daha iyi koşullarda yaşarlardı. Görüşlerin açık yapılması bunlardan birisiydi. Bana göre, Mümtaz Hoca, bir tek Mamak Cezaevinin değil, Türkiye Cumhuriyeti’nin de vitrinliği idi.

Bu nedenle, Mümtaz Hoca hakkında yazar ve düşünürken, Bizim Mahalle hakkında da yeniden düşünmek gerekir.

Aklımdaki önemli soru şu: acaba bizim mahallenin aydınları Mümtaz Soysal hakkında yazarlarken niçin onun Ermeni soykırımı, Kürt ve Kıbrıs sorunu gibi, bu devleti devlet yapan temel sorunları hakkındaki düşüncelerine değinmek ihtiyacı hissetmediler? Ve unuttular.

Bence Mümtaz Soysal’ın bu konularda söylediklerinden çok daha önemli olan Bizim Mahalle aydınlarının unutkanlıklarıdır.

Yazılanların bana hatırlattığı iki önemli gerçek var. Birincisi, Bizim Mahallenin zihniyet dünyasının koordinatlarının esas olarak Mümtaz Soysal gibi aydınlarca çizilmiş olduğudur. İkincisi, 68 Kuşağı Bizim Mahalle üzerinde hala ciddi bir kültürel hegemonyaya sahiptir. Belki buna bir üçüncü gerçeği daha mı eklemem gerekir: bu ülkede kültürel hegemonya hala Bizim Mahalle ve özellikle de 68 kuşağının elindedir.

İslami kesim, 1990’lı ve 2000’lerin başında, Bizim Mahallenin ülkemiz zihniyet dünyası üzerindeki hegemonyasını kırma konusunda ciddi bir potansiyele sahipti. Ama kısa sürede iktidar olmaları ve paranın şehveti ile bu potansiyellerini gemi güvertesinden atmayı tercih ettiler. Ve kendilerini kısa sürede devletleştirdiler ve Bizim Mahallenin zihniyet dünyasına epeyce yanaştılar ve hatta benzeştiler. Bugün Mümtaz hocada vücut bulmuş, Ermeni, Kürt ve Kıbrıs konusunda resmi devlet tezlerinin en sıkı savunucuları artık onlar.

Bu kesimde giderek artan Mustafa Kemal hayranlığı bu yakınlaşmanın bir başka güzel ve önemli bir örneği. “Hakiki Mustafa Kemalciler” bu yakınlaşmanın, Atatürk resimleri önünde secdeye durmak gibi kültürel görünümlerinden rahatsız olsalar da sonuçta İslami kesimlerle aralarındaki duvarların buharlaşmaya başladığını görmek ve kabul etmek zorundalar.

Özetle, Bizim Mahallenin ve özelikle de 68 aydın kuşağının kültürel hegemonyası hala kırılmamış görülüyor. Oysa bu ülkenin ciddi bir zihniyet değişimine ihtiyacı var. Ermeni soykırımı konusunda, Kürt Meselesinde Mümtaz Hoca’nın temsil ettiği düşünce dünyası ile kopuş yaşanmadan bu zihniyet değişiminin olması mümkün gözükmüyor.

O halde cevabını aramamız gereken soru şu: Mümtaz Soysal gibi “hocaların hocası” ile bizim kuracağımız ilişki tarzı ne olacaktır? Soruyu daha genel sorayım, bu ülke en başta Mustafa Kemal, kurucu babaları ile nasıl bir ilişki kurmalıdır?

Yeni Mustafa Kemal coşkusunun yaşandığı bu günlerde bu coşku nasıl anlamlandırılmalıdır? Mümtaz Soysal’a yaptığımız gibi, bu kurucu liderlerin “iyi” ve “kötü” yanlarını yan yana koymak yetecek midir? Yoksa bu “iyi” ve “kötü” yanları yan yana koymayan, bunların dışında üçüncü bir bizi tanımlayan bir düşünce devriminin kaçınılmaz olduğunu görmek daha doğru değil mi?

*Prof. Dr. Clark Üniversites Tarih Bölümü Öğretim Görevlisi

 

* Forum kategorimiz çok çeşitli türde içeriğe açıktır. Gazete Duvar'ın editoryal politikasıyla uyumlu olmak zorunda değildir.

Facebook Yorumları

reklam
17.11.2019
Bizim mahallenin hocası Mümtaz Soysal
12.11.2019
Tarihi hakikatleri inkâr ve editoryal politika
9.11.2019
T24 meselesi bize niçin Hrant Dink’i hatırlatıyor?
15.10.2019
15 soruda Suriye ve Kürt meselesi
23.08.2019
Ermenilerin imha kararı: 1 Aralık 1914
22.06.2019
Bir açıklama ardından bazı sorular
22.05.2019
Büyük koalisyon ve Erdoğan’ın seçimleri erteleme veya iptal etme ihtimali
12.11.2018
Erdoğan’ın İkinci Cumhuriyet'i ve Atatürk’ün Birinci Cumhuriyet'i: Kuvvetler Birliği, Suriye Politikaları ve Tarihle Yüzleşme
22.10.2018
Kaşıkçı cinayeti ve devlet-yurttaş arasındaki ‘güven’ ilişkisi
20.9.2018
Orta Doğu kördüğümü için alternatif çözüm: Türkiye İsrail ortaklığı
18.8.2018
“Kuşatma savaşı” ve düşündürdükleri
2.8.2018
Birinci Cumhuriyet esas alınıp İkinci Cumhuriyet'e muhalefet yapılamaz
7.7.2018
'Umdenken': Düşünme tarzımızı değiştirmek
30.6.2018
İkinci cumhuriyete hoş geldiniz
14.1.2018
HDP ve 'Türklük'
5.12.2017
Ya “safradan” kurtulmak ya da iç savaş
13.11.2017
Kavala’nın tutuklanması AKP-Ergenekon koalisyonunun resmi ilanıdır
24.9.2017
'Zamanı değil' tezinin düşündürdükleri
21.9.2017
Kürdistan referandumu ve bağımsızlık
18.9.2017
Korkunç yalnızlığın intikamı mı?
24.8.2017
Bülent Uluer, bir ölüm ilanı ve altında birkaç satır ya da aydın kırımı
19.7.2017
CHP ve Adalet: Olmayacak duaya âmin demek mi?
12.6.2016
Turkcell bir şirket mi yoksa 'vatandaş nasıl dolandırılır' kurumu mu?
9.5.2016
Helmut Oberdiek ile parça parça
20.11.2015
Ne ondurmak ne de öldürmek
20.6.2015
Çıplak kadın resmi
16.6.2015
Tarihî şans mı
14.6.2015
Şiddet ile hesaplaşma!
11.6.2015
PKK- Hizbullah çatışması mı
7.6.2015
Devlet aklı
19.5.2015
‘Ermeni takıntısı’ ve Türklük
17.5.2015
Türklük ve cinayet ilişkisi!
16.5.2015
Türklük ve tarihle yüzleşme
13.5.2015
Siyasette zemin kayması
7.5.2015
HDP ve soykırım
2.5.2015
Samantha Power ve Soykırım’ın 100. yılı
23.4.2015
Bıktırdınız gerçekten!
17.4.2015
Eğer Amerika isterse!
16.4.2015
24 Nisan yaklaşırken!
8.4.2015
HDP ve demokrasi
7.4.2015
Siyaset zor zanaat
27.02.2015
Gürsel Tekin ve Şafak Pavey’e
25.02.2015
MHP, CHP ve tuhaf işler
20.02.2015
Perinçek nefret ve kin yaymaktan ceza aldı
17.02.2015
Bir trajedi olarak Perinçek davası
10.02.2015
Perinçek’i cami avlusundan almışlar!
06.02.2015
Saray soytarısı
01.02.2015
Türkiye 1915 ile nasıl yüzleşmeli
30.01.2015
Hrant Dink ve 1952 Luxemburg (4)
29.01.2015
Hrant Dink ve 1952 Luxemburg (3)
28.01.2015
Hrant Dink ve 1952 Luxemburg (2)
27.01.2015
Hrant Dink ve 1952 Luxemburg
04.01.2015
Sarıkamış’ta savaşan Ermeni askerler ve esaret mektupları
04.12.2014
Ermeni ders kitaplarında 1915: Genel bir değerlendirme (5)
03.12.2014
Ermeni ders kitaplarında 1915 (4)
02.12.2014
Ermeni ders kitaplarında 1915 (3)
01.12.2014
Ermeni ders kitaplarında 1915 (2)
30.11.2014
Ermeni ders kitaplarında 1915 (1)
17.11.2014
Hrant Harvard’da
12.11.2014
Benim Nasuh Abim (2)
11.11.2014
Benim Nasuh Abim (1)
14.10.2014
İç savaşın başındayız
07.10.2014
IŞİD’e terörist diyerek sorun çözülmez
29.09.2014
Çok şey anladığımı iddia edemem!
18.09.2014
Kasıtla nefret suçu işlenmektedir!
17.09.2014
Yeni Türkiye’nin ders kitapları (III)
16.09.2014
Yeni Türkiye’nin ders kitapları (II)
15.09.2014
Yeni Türkiye’nin ders kitapları (I)
26.08.2014
C. Bayık, E. Kürkçü ve HDP
17.08.2014
CHP yenileniyor!
06.08.2014
Genel af şart
20.07.2014
Mesafe koymanın tahammül sınırı ve derin anlamı!
26.06.2014
Birleşmiş Milletler 1985 Whitaker Raporu
23.06.2014
Tarihle yüzleşme: Bir başka bahara!
18.06.2014
Kürt meselesi çözülmeden...
16.06.2014
Bıkkınlık...
20.05.2014
Eğer yaşım 60 olmasaydı!
08.05.2014
Milletler Cemiyeti Halep Kurtarma Evi
06.05.2014
4 Mayıs Dersim Tertelesi
25.04.2014
Heyecanlandırmadı, çünkü biz çok değiştik!
19.02.2014
Holokost’u inkâr edemezsiniz ama Ermeni Soykırımı’nı inkâr serbest (2)
18.02.2014
Holokost’u inkâr edemezsiniz ama Ermeni Soykırımı’nı inkâr serbest
18.01.2014
Muammer Güler ve Dr. Reşit; ya da Erdoğan ve Talat
02.01.2014
Yeni yılın gidişatı
30.12.2013
Gene mi kurtuluş savaşı!
26.12.2013
Operasyon yapanın niyeti!
24.12.2013
CIA ve MOSSAD’a teşekkürler, MİT’e çağrı!
19.12.2013
İsrailli savcı istiyorum
16.12.2013
Eski tas eski hamam
12.12.2013
Los Angeles Examiner 1927
09.12.2013
Los Angeles Examiner 1926
05.12.2013
M. Kemal ve 2015 (2)
02.12.2013
M. Kemal ve 2015
28.11.2013
1920 Ruhu ve 2015
25.11.2013
Şivan Perwer ve Ahmet Kaya
21.11.2013
Namus bekçileri
18.11.2013
1968, cinsel özgürlük isyanı idi
14.11.2013
Doku değişimi
11.11.2013
İkinci Gezi
07.11.2013
Bilinmeyen bir darbe girişimi (2)
04.11.2013
Bilinmeyen bir darbe girişimi
31.10.2013
İdari reform ve derin travma
28.10.2013
Reform ve ademimerkeziyetçilik
21.10.2013
BDP ve Millet-i Hâkime
17.10.2013
Yine Millet-i Hâkime sorunu
14.10.2013
Reform, gecikme ve millet-i hâkime
10.10.2013
Reform ve zihniyet
07.10.2013
Reform Paketi
03.10.2013
Özkök niçin hesap vermeli (2)
30.09.2013
Özkök niçin hesap vermeli
26.09.2013
Medya ve operasyon
23.09.2013
Gerçek adalet için
19.09.2013
Defterler nerede
16.09.2013
Bizim Martin Luther King’imiz
11.09.2013
Kendini kurban saymak
10.09.2013
İktisatçılarımız ve Ermeni malları
09.09.2013
6-7 Eylül 1955 ve Suriye
05.09.2013
Müdahale iyi mi kötü mü
04.09.2013
Evdeki mutfak mı, dışarıdan ithal mi
02.09.2013
Zor şey be yazmak
26.08.2013
Ergenekon: Genel değerlendirme
22.08.2013
Bir kıyaslama
21.08.2013
İttihatçılar’ın yargılanması ve hukuk
19.08.2013
Devlet görevlilerinin yargılanması ve hukuk
15.08.2013
Veli Küçük, Ergenekon ve Ermeni soykırımı
14.08.2013
Ergenekon ve Ermeni soykırımı
13.08.2013
Adalet arayışı
13.08.2013
YETMEZ ama EVET
05.08.2013
Devlet bilir!
31.07.2013
Mısır ve akla getirdikleri
29.07.2013
Gezi Türk 68’idir!
24.07.2013
Hitler’in seçimle işbaşına geldiği efsanesi
22.07.2013
Zihniyet sürekliliği niye
15.07.2013
AKP: Kuş mu, deve mi
09.07.2013
Türk siyasetinin iki ana damarı
02.07.2013
Hrant, Lice ve Gezi: Yeni bir yarın
24.06.2013
Lyndon Johnson ve Tayyip Erdoğan
18.06.2013
Erdoğan iç savaş mı istiyor
10.06.2013
Yeni Türk ulusal kimliği ya da başladığı anda biten hareket mi
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları


Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive