Mehmet Ocaktan

Karar



Bookmark and Share

Osmanlı’da da Cumhuriyet’te de muhalefeti hiç sevmedik


12.06.2019 - Bu Yazı 177 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Genel olarak İslam siyaset kültüründe ve de Osmanlı’da yönetime biat esastır. Osmanlı imparatorluğunda yeni padişahın tahta geçme aşamasında, başta şeyhülislam ve sadrazam olmak üzere devlet görevlileri, otoritenin gücünü göstermek amacıyla herkesin huzurunda sultana biat ederler. Padişah bir bakıma kutsal otoriteyi temsil ettiği için aşkın kurallara tabidir. Her ne kadar Osmanlı’da padişahın gücü ulema, yeniçeriler, bürokratlar ve yerel güçler tarafından sınırlandırılıyor ise de, zamanla ulemanın etkisi zayıflamış ve bu yapı kurumsal bir denetleme mekanizmasına dönüştürülememiştir.

Özellikle II. Mahmut’un yenileşme çalışmaları ile birlikte iktidarın meşruiyeti konusunda seküler arayışlar olmuşsa da, otoriteye atfedilen kutsallık bağlamında bir değişiklik gerçekleştirilememiştir. Ve II. Abdülhamid’le birlikte mutlakiyetçi otorite daha da güçlendirilmiştir.

Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş sürecine yakından baktığımızda, modernleşme paradigması üzerine inşa edilmeye çalışılan Cumhuriyet döneminde de ‘itaat kültürü’nün ve muhalefet düşüncesine bakışın çok fazla değişmediğini görürüz. 1925 sonrasında mutlak otoriteye sahip tek adama itaat kültürünün yeni bir ivme kazandığına dikkat çeken Tanel Demirel’in bu konudaki tespitleri son derece çarpıcıdır: “Yeni milliyetçi devletin kuruluşu ile, din ve devleti şahsında birleştiren padişah yerine, millet ve devletin somutlaşmış hali ‘şef’ kavramı gündeme gelmiştir. Atatürk ve daha sonra İnönü, görülmez ya da dokunulmaz olmasalar da, kendileri ile yönetilen kitle arasında mutlakçı sultanları andıran ve büyük adam ve lider kültünü besleyen bir mesafe koymaktan geri kalmamışlardı.” (Türkiye’nin Uzun On Yılı, s.1647)

***

Tarihsel tecrübeler göstermiştir ki, Osmanlı’da da, Cumhuriyet döneminde de iktidara yönelik açık eleştiri vatan hainliği, rejim düşmanlığı ve de fitne olarak görülmüştür. Aynı şekilde günümüz Türkiye’sinde de iktidar eleştirisi FETÖ ve PKK aparatı kullanılarak ihanet olarak değerlendirilmektedir.

Maalesef Cumhuriyet’in ilk yıllarından günümüze kadar geçen bütün siyasi tarihimiz boyunca ‘muhalefet’ düşüncesi bir virüs ve hastalık olarak değerlendirilmiştir. Aslında Batı toplumlarında da muhalefet düşüncesinin gelişimi ve dönüşümü kolay olmamıştır. İktidarı sorgulayan aristokrasi, burjuvazi ve işçi sınıfı gibi güç odaklarının uzun mücadeleleri sonucunda çoğulcu bir yapı ortaya çıkabilmiştir.

Ve ancak bütün bu mücadelelerin sonunda, modern demokrasilerde iktidara yönelik eleştiriler konusunda tahammül kavramının gelişimi mümkün olabilmiştir. Çünkü Batı toplumları eleştiriyi cezalandırmanın bedelinin toleranslı davranmaktan daha ağır olduğu gerçeğini keşfetmişlerdir.

Bizde ise en temel sorun, tahammül eksikliğidir. Maalesef modern toplumlarda yaşanan değişim süreci bizde yaşanmadığı için, İslam siyaset kültüründen devraldığımız “doğrunun tek olduğu” kabulü üzerine bina edilen siyaset etme anlayışı, farklı görüşleri dillendiren ve de muhalefet edenleri kötü niyetli, fitneci ve düşman olarak görmeyi gerektirmiştir.

Kabul etmek gerekiyor ki çok partili hayata geçiş sürecinde ve sonrasında iktidar-muhalefet ilişkileri, geleneksel kodlarımızdaki “doğrunun tek olduğu” kabulü üzerinden yürütülmüştür. Bu yüzden de Batı toplumlarında eleştirel düşünce çerçevesinde gelişen iktidar-muhalefet karşıtlığı, bizde işin başından bugüne kadar adeta bir “düşman” konumlandırması içinde cereyan etmiştir.

Tanel Demirel’in kitabında, 1956 yılı gazetelerinden naklettiği haber bugüne de ışık tutması açısından son derece ibret vericidir: “Eisenhower’in müşavirlerinden birinin Türkiye”yi ziyaret ettiği bir dönemde CHP hükümeti eleştiren bir bildiri yayınlayınca, DP, muhalefetin ‘memleketin yüksek menfaatlerini bir ihtiras uğruna ayaklar altına’ aldığından söz ederek sert bir cevap vermiş, Menderes de partiyi (CHP’yi) jurnalcilik, milli menfaatleri kundaklamak, casusluk gibi son derece ağır ifadelerle suçlamıştır.” (s.160)

Görüldüğü gibi siyasi hayatımızda ve özellikle de iktidar-muhalefet ilişkilerinde çok da değişen bir şey olmamış...

Facebook Yorumları

reklam
26.06.2019
23 Haziran demokrasinin itibar sınavıdır
23.06.2019
31 Mart’ın en doğru hikayesini seçmen yazdı
22.06.2019
Okumuş-yazmış dindarların hüzün verici hali
19.06.2019
İllet, zillet demeden de tartışabiliyormuşuz
17.06.2019
Dindarlar yalanda ‘hikmet’ arayabilir mi?
12.06.2019
Osmanlı’da da Cumhuriyet’te de muhalefeti hiç sevmedik
10.06.2019
Kürt sorununun çözümüne Bahçeli katkı verir mi?
8.06.2019
Demokrasimizin temel ihtiyacı kuvvetler ayrılığı
5.06.2019
İstanbul nasıl kazanılır ya da nasıl kaybedilir?
3.06.2019
Hukuku, adaleti konuşmayı ne çok özlemişiz
31.05.2019
‘Haysiyetli siyaset’ ve olası tehlikeler
29.05.2019
Neden demokrasi olmadan olmaz...
27.05.2019
“Şura”sız oluşan sistemin sonu saltanat yönetimidir
26.05.2019
‘Ey ölüm yaşlı kaptan, geri dönelim mi artık’
24.05.2019
Seçimin neden iptal edildiği bir muamma
22.05.2019
Hukukun üstünlüğü olmadan güçlü ekonomi zor
20.05.2019
Dindarlar değişimi ve yeni gençliği keşfedebilir mi?
17.05.2019
İstanbul’u kim kazanır?
15.05.2019
Siyasetin dilindeki sükunet birlikteliği zenginleştirir
13.05.2019
Dindarlar hiç böyle bir hayal kurmamıştı
10.05.2019
Bize ‘Türk usulü demokrasi’ çok yakışıyor!
8.05.2019
YSK, AK Parti’ye ve demokrasiye tuzak kurdu
6.05.2019
AK Parti 31 Mart mesajını masaya yatıracak mı?
3.05.2019
AK Parti’nin MHP’lileşmesinin siyasi sonuçları
1.05.2019
Seçimin iptali fay hatlarını derinleştirir mi?
29.04.2019
Özgürlük rejiminin teminatı kuvvetler ayrılığı
22.4.2019
Bu görüntü Türkiye’yi çok yorar
17.4.2019
Dindarların elinden ve dilinden ne kadar eminiz?
15.4.2019
Bu siyasette bir yanlışlık var
12.4.2019
Hâlâ demokrasimizi kurtarabiliriz
10.4.2019
İtiraf ediyorum Bahçeli’ye haksızlık yaptım
8.4.2019
AK Parti ticareti yapan kaçak gecekondular...
5.4.2019
Peki AK Parti şimdi ne yapmalı
3.4.2019
Sükunete ve itidale ihtiyaç var
1.4.2019
Son sözü sandık söyledi
31.3.2019
Kafamız çöplüğe döndü, bir ses ver Eric Clapton
27.3.2019
Kuvvetler ayrılığı olmadan hiçbir sistem işlemez
25.3.2019
Boşuna övünmeyelim bu dindarlık sınavını kaybettik
22.3.2019
Eğitimi kaybettik ama neyse ki dünya değişiyor
20.3.2019
Keşke her ülkenin böyle bir başbakanı olsa
18.3.2019
Bu ulema zihniyetine kaldıysak vay halimize...
17.3.2019
Bu faşist belanın müsebbibi azgın popülizmdir
10.3.2019
Nazım Hikmet AK Parti ve Türkçenin şiiri...
6.3.2019
Evet gerçekten bir beka sorunumuz var
4.3.2019
Alinur Aktaş beni şaşırttı
1.3.2019
Bir gün biz de kuvvetler ayrılığını keşfedebilir miyiz?
27.2.2019
Siyasetteki ayrıştırıcı dil makul vicdanları yaralar
25.2.2019
Bölmek için değil daha güzel şehirler için seçim
20.2.2019
Geri kalmamızın müsebbibi din uleması mı?
18.2.2019
Dindarlar neyi kaybettiler
15.2.2019
Ulu’l emr’den kuvvetler ayrılığına
13.2.2019
Patlıcan biber kuyruğu izlemek eski bir nostalji...
11.2.2019
Kaliteli demokrasi ve hukuk yoksa acılar büyük olur
8.2.2019
O yazı nasıl doğmuştu?
8.2.2019
Zeybekci: Yeni bir İzmir hikâyesi yazmak üzere yola çıktık
6.2.2019
Binali Yıldırım’ın ‘İki yaka bir sevda’sı
4.2.2019
Hukuk yoksa halk da, yönetici de güvende değildir
1.2.2019
Onlar şimdi FETÖ nasırlarını nasıl kaşıyor
30.1.2019
Demokrasi, sahte peygamberlerin saldırısı altında
28.1.2019
Esad’ın kankası Maduro da Trump da bize uymaz...
25.1.2019
Yeni bir dindarlık tasavvuruna ihtiyaç var
23.1.2019
Aklı iptal edip cehaleti kutsallaştırırsanız...
22.1.2019
Dindarlık anlayışımızı sorgulamalıyız
18.1.2019
Keşke siyasetin dili daha eğlenceli olabilse...
14.1.2019
Demokrasi liginde olmak kalite göstergesidir
11.1.2019
Genç beyinler için iki tehlike ideoloji ve müritlik
9.1.2019
Mutlakiyetçi yönetimlerin sihirli kelimesi: İtaat
4.1.2019
Özgürlüğü değerli kılan aykırı fikirlerdir
2.1.2019
Şöyle bir 2019 hayali kurmak sakıncalı mıdır?
31.12.2018
Popülistlerin hayal dükkanı müşteri kaybeder mi?
28.12.2018
Siyasi otoriteyi kim sınırlandıracak?
26.12.2018
Neden belediye başkanı seçmek zorundayız ki...
24.12.2018
‘Hakimiyet’ üzerinden totaliterizm inşası
21.12.2018
‘İdeolojik İslam’ algısı ile çağı anlamak mümkün değil
19.12.2018
Ben de o ‘Musalla Örgütü’nün içindeydim!
17.12.2018
Liyakat ve hukuk yoksa trenler hep çarpar...
14.12.2018
İslam’ı doğru anlama gayreti neden fitne olsun ki?
12.12.2018
Küresel şebeke hep fazla mesai mi yapıyor?
30.11.2018
Müslümanları dış güçler mi geri bıraktı?
29.11.2018
Demokrasi yorgunu kitlelerin yeni efendisi otoriter liderler
26.11.2018
AK Parti’nin dereleri MHP’ye akıyor
23.11.2018
Adalet konusunda Müslümanca duruş sınavı
21.11.2018
Akademisyenlerin gözaltına alınması kimin işine yarar
16.11.2018
İslamcı aydınların bize anlattığı hikaye böyle değildi
14.11.2018
Şark toplumlarının hep bir Asrı saadeti dönemi olur
12.11.2018
Siyaseti cemaatçi zihniyetle meşrulaştırmak
11.11.2018
Her akşam üzeri kim ölür Gırnata’da...
9.11.2018
Bu Türkiye algısını değiştirmek çok mu zor?
7.11.2018
Dindarların hukuka ihtiyacı yok mudur?
5.11.2018
Hukukun üstünlüğü maneviyatı kontrol mekanizması değildir
2.11.2018
Rektörün ‘Ulu’l emr’e dayalı İslam devleti ideali
31.10.2018
Bahçeli ittifakın tadını çıkarıyor
29.10.2018
İslam fıkhının bugün de söyleyecek bir sözü olmalı
28.10.2018
İnançların da özgürlüğün de teminatı hukuk
26.10.2018
İnançların da özgürlüğün de teminatı hukuk
24.10.2018
İşte insan hakları fukaralığı böyle bir şey
22.10.2018
Dini referans alan bir demokrasi mümkün mü?
19.10.2018
İslam düşüncesinde muhalefet pek makbul değildir
17.10.2018
Özgürlük fukaralığını kendimize bile itiraf edemiyoruz
15.10.2018
Brunson için yazdığımız yerli ve milli hikaye
14.10.2018
Hz. Danyal’ın öğüdü ve Ömer Dinçer’in ahlâki ekseni
12.10.2018
Demokrasiyi boşverin Suud’ta yaşayın...
10.10.2018
İslam hem din hem devlettir ama...
8.10.2018
Keşke bu kadar çok ve gereksiz üniversitemiz olmasa
7.10.2018
Aşkına ihanet ettiğimiz şehir İstanbul...
5.10.2018
Keşke McKinsey’e mecbur kalmasaydık
3.10.2018
Din, devlete dokunulmazlık zırhı giydirme aracı olamaz
2.10.2018
McKinsey’le çalışmak yerli ve milli olmaya mani mi?
28.9.2018
‘Milliyetçilik hastalığı’nın ilacı AB projesiydi...
26.9.2018
Demokrasi herkesi hizaya sokma rejimi olamaz
24.9.2018
Neden yeniden bir başarı hikayesi yazılmasın ki...
21.9.2018
Huri kapmak için demokrasiye ihtiyaç yok
19.9.2018
Kültürel kodlarımız demokrasi için uygun mu?
16.9.2018
Yahya Kemal yetmezse biraz da David Bowie
14.9.2018
Gelecek nesiller bugünün dindarlarını nasıl görecek
12.9.2018
Hans ve George’un tasarrufu mu doğrudan yabancı yatırım mı?
10.9.2018
İslami ya da seküler demokrasi ayrımı olur mu?
7.9.2018
Putin-Esad el ele güzel günlere
5.9.2018
Mazoşist dindarlık’ içselleştirilmiş bir kölelik olabilir mi?
3.9.2018
Siyaset Tanrı adına mı, ümmetten alınan yetkiyle mi yapılmalı?
2.9.2018
Şimdi çok uzaklarda kalan eski resimlerdeki şiirler
31.8.2018
Türkiye’ye yeni bir başarı hikayesi lazım
29.8.2018
‘Gökler ve yer adalet üzerine duruyor’
27.8.2018
Döviz hutbesini ahali nasıl değerlendirir?
24.8.2018
Müslüman dünyanın Kur’an’ı anlama krizi
22.8.2018
Fetvalarla insan haklarını inşa edemeyiz
20.8.2018
Makul olan Trump ve Putin değil Avrupa basireti
17.8.2018
Müslüman aydınların zor sınavı
15.8.2018
Batı düşüncesindeki gelişmelere nasıl bakmalı?
13.8.2018
‘Her şeyin çözümü İslam’da var’ demek çözüm için yeterli mi?
10.8.2018
Diyelim ki ‘demokrasi masalı’nın sonu geldi...
8.8.2018
Yapay zeka çağında bile Esad kazanıyor
6.8.2018
Kolay dindarlık dinin ve ahlakın özüne galip gelirse…
3.8.2018
Eğitimdeki bu tabloyu değiştirmeliyiz
30.7.2018
Demokrasinin zaafları var, ama alternatifi...
27.7.2018
Din-hukuk-siyaset ve ahlâk arasında nasıl bir ilişki olmalı?
25.7.2018
Hayatın dışında bir ‘İslami yönetim’ olabilir mi?
23.7.2018
Demokrasi-İslam uzlaşması elzem midir?
22.7.2018
Keşke milli olmaya Türkçe’nin o derin ırmağından bakabilsek
18.7.2018
İslam siyaset düşüncesinde hilafet ve iktidarın kaynağı
16.7.2018
Batı dünyasının bakmayı hiç denemediği açı
15.7.2018
Esfeli safiline karşı sadece kalbi ile direnenler kazandı
13.7.2018
Kibrit kutusundaki din algısıyla nereye kadar
11.7.2018
Ve ben de tarihin değişimine tanıklık ettim
9.7.2018
Yeni dönemi Erdoğan’ın yeni söylemleri şekillendirecek
8.7.2018
Türk musikisiyle başka bir aleme uyanmak...
6.7.2018
Pozitif hukuk ilahi yasaya aykırı değildir
4.7.2018
Şark’ın irfanı sistemli tefekkürle buluşabilir mi?
2.7.2018
Neden İslam siyaset teorisi üretemedik?
29.6.2018
Demokrasiye ve millet iradesine küsülmez
27.6.2018
Yeni sistem sağlıklı kurulursa demokrasi kazanır
25.6.2018
Seçim bitti şimdi huzur ve istikrar zamanı
24.6.2018
Caz sizi çağırıyor eminim kalbinize iyi gelecek
22.6.2018
Siyaset için illa kavga etmek zorunda mıyız?
20.6.2018
İslam siyaset düşüncesindeki muhafazakarlık demokrasiye engel
18.6.2018
Bence de Türkiye MHP’siz yönetilemez!
15.6.2018
Bugün merhametle ve adaletle buluşma zamanı
13.6.2018
Abesle iştigali bırakıp 25 Haziran sabahını düşünelim
11.6.2018
Sayın Bahçeli seçime gidiyoruz savaşa değil
8.6.2018
Çözülemeyen sorunların tek müsebbibi dış düşmanlar...
6.6.2018
Bu vicdani perişanlığın çaresi yok mudur?
4.6.2018
Müslümanlar neden Halifeyi otoriterleştirdi?
3.6.2018
Kapitalizmin değerleri üzerinde tepinen anarşizmin asi çocukları
1.6.2018
Reformist AK Parti özlemi ihanet değildir
30.5.2018
Dolara kafa attık olmadı, sonunda Mehmet Şimşek nöbete
28.5.2018
Yeniden IMF’nin müşterisi olmayı hiç istemeyiz
27.5.2018
Seviyesizliği meşrulaştıran zihniyet iklimi
26.5.2018
Demek ki dolar kafa tutarak düşmüyormuş...
23.5.2018
Partilerin vekil tercihleri ve değişim arzusu
21.5.2018
Cezaevlerinde isyan çıkarsa Bahçeli ne yapar?
20.5.2018
Hep lanetliyoruz ve anlaşmalar imzalıyoruz
19.5.2018
Keşke orucumuza reytingci hocalar musallat olmasa...
14.5.2018
Cehaletin sanatı da siyaseti de olmaz
13.5.2018
Temel Bey’in siyasete getirdiği üslup nezaketi
11.5.2018
Küçük adam’ ve IŞİD pazarlamacısı arkadaşları
9.5.2018
Bu seçimde ‘huzur’ vaadi’ fark yaratabilir
7.5.2018
AK Parti reformcu kimliğine geri dönebilir mi?
6.5.2018
Bugün siyaseti unutun, durun ve müziği dinleyin
4.5.2018
İttifaklar Meclis’in önemini artırabilir
2.5.2018
Parti aidiyeti uzlaşma kültürünün önünü kapatırsa...
30.4.2018
Demek ki adaylık işlerine ‘üst akıl’ bakmıyormuş...
29.4.2018
Siyasetçiler için zorunlu caz ve rock dersleri
27.4.2018
Cemaat kültürüyle demokrasi inşası mümkün olmuyor
25.4.2018
Her şeyi mutlaka gerilim hattında mı tartışmalıyız?
23.4.2018
Endişeye gerek yok Türkiye’nin ekseni değişmez
20.4.2018
Siyasetin matematik profesörü Devlet Bahçeli
20.4.2018
Siyasetin matematik profesörü Devlet Bahçeli
18.4.2018
Bahçeli’nin erken seçim telaşının şifreleri
16.4.2018
Demek ki Suriye’de tek patron Rusya değilmiş
15.4.2018
Edebiyatsız bir dünya hayal edebilir misiniz?
13.4.2018
Trump dünya ile dalga mı geçiyor?
11.4.2018
Bu manyağı durduracak bir güç yok mu?
9.4.2018
Peygamber, iktidarı hiçbir zaman mutlaklaştırmadı
8.4.2018
Her şairin ölümüyle biraz daha yalnızlaşıyoruz
6.4.2018
İslam devleti hayalinin altından IŞİD karanlığı çıkar mı?
1.4.2018
Söyleyin bana nasıl bir dünya burası?
30.3.2018
Uçurumun kıyısındaki demokrasi
28.3.2018
Liberal demokrasiye kısa bir mola mı?
26.3.2018
Hz. Peygamberin ‘ümmet’ tanımını anlayabildik mi?
23.3.2018
Beyler ayağımızın altındaki toprak kayıyor!
21.3.2018
Keşke hocalarımız İmam-ı Azam’ı anlayabilse...
19.3.2018
Keyfiliğin tek çaresi hukukun üstünlüğü
16.3.2018
Nurettin Yıldız’dan özür dilemeyi çok isterdim
14.3.2018
Modernleşme maceramız ve Gökalp’in ülküsü
12.3.2018
Din değil yobaz zihniyet güncellenmeli
9.3.2018
Yapay zeka dijital diktatörler yaratır mı?
7.3.2018
Dindarların fanatizmle imtihanı
5.3.2018
Demokraside evrensel kalite çok yakındı ama...
4.3.2018
‘Tut yüreğimden anne’ diyebilmek ne güzel...
2.3.2018
28 Şubat darbesinin henüz kapanmayan defteri
28.2.2018
Herkesin kendine göre bir Abdülhamid’i var...
26.2.2018
Hukuk ve adalet tarihin en kadim arayışı...
23.2.2018
OHAL neslinin nasıl bir Türkiye hayali olur?
21.2.2018
Rusya’nın PKK-YPG’yi terörist ilan etmemesi boşuna değilmiş
19.2.2018
Batı ile normalleşme provasının anlamı
18.2.2018
Sezai Karakoç Mozart ve Mona Roza’lı bir gece...
16.2.2018
Hz. Peygamber adildi ve özgür bireyler yetiştirdi
14.2.2018
‘Yapay zeka’ ile demokrasinin de sonu gelir mi?
12.2.2018
İdeolojik nesiller yapay zekayı nasıl anlayacak?
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları


Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive