Ne Oldu da TL Değer Kazandı?


13.11.2020 - Bu Yazı 1767 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 TL nasıl değer kazandı sorusuna benim değişmez bir yanıtım var: Nasıl değer kaybettiyse tersi olduğu için değer kazandı. TL, Dolara karşı niçin değer kaybeder? Bu sorunun iki yanıtı var: (1) Dolar bütün paralara karşı değer kazanıyor olabilir. O zaman TL’ye karşı da değer kazanır. (2) TL, Dolara ya da bütün yabancı paralara karşı değer kaybediyor olabilir. O zaman da Dolar, TL’ye karşı değer kazanır.

Bunlardan hangisinin doğru olduğunu anlamak için grafiklere bakalım. İlk grafik Dolar Endeksini (DXY) gösteriyor. 6 önemli para birimine karşı Doların durumunu gösteren bu grafik yılbaşından mayıs ayına kadar (mart ayında salgın etkisiyle yaşanan düşüş dışında) yükselişi, sonrasında da düşüşü sergiliyor.  

 

 

 

Yıla 96 düzeyinde başlayan endeks, mart ayında 103’e yükseldi, sonrasında sürekli düşüş kaydederek 93’e kadar geriledi. Buna göre Dolar düşüş eğiliminde diyebiliriz. Bu durumda Dolar hareketinin TL üzerinde değer kaybettirici bir etkisi olamaz.

 

Aşağıdaki grafik gelişmekte olan ekonomilerin para birimlerinin Dolara karşı değer endeksini sergiliyor.

Grafikten görüleceği gibi Covid-19 salgını dolayısıyla büyük kayıpla karşılaşan gelişmekte olan ülke paraları endeksi, sonrasında toparlanarak haziran ayından bugüne kadar yükselen bir eğilim içinde görünüyor. Özetle söylemek gerekirse Gelişmekte olan ekonomilerin para birimleri Dolara karşı değer kazanıyor.  

 

Bu iki grafik bize 2020 yılı içinde Doların değer kaybettiğini, gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülke para birimlerinin Dolara karşı değer kazandığını gösteriyor.

USD/TL’nin durumu nedir diye bakacak olursak karşımıza şöyle bir grafik çıkıyor.

 

Buna göre TL Dolara karşı a karşı son birkaç gün dışında yıl boyunca sürekli değer kaybı yaşamış görünüyor. Bu üç grafiğin bize gösterdiği şey Doların değer kazanmadığı TL’nin değer kaybettiği gerçeğidir.

 

 

Bu aşamadaki kritik soru şudur: Dolar gelişmiş ve gelişmekte olan ülke paralarına karşı değer kaybederken TL’ye karşı nasıl değer kazandı? Aslında sorunun yanıtı Dolar değer kazanmadı TL değer kaybetti şeklinde. O zaman ikinci soru geliyor gündeme: Dolar, diğer paralara karşı değer kaybederken TL niçin Dolara karşı değer kaybetti? Bu sorunun yanıtı da çok basit: Çünkü Türkiye, yanlış para politikası uyguladı. Faizin enflasyonun sonucu değil de nedeni olduğu safsatasının esiri olan para politikası işlevsiz kalınca TL sürekli değer kaybetti.

Son günlerde Merkez Bankası’nın dolaylı faiz artırımlarını terk ederek politika faizini en az 300 puan artıracağına ilişkin söylentiler ve bunu bir ölçüde doğrulayan yetkili ağızlardan yapılan açıklamalarla TL hızla değer kazanmaya başladı ve 8,50’den 7,74’e kadar geriledi. Bir başka deyişle faizin henüz artmasa da artacağı beklentisinin yaratılması TL’ye değer kazandırmaya başladı. Bu da bize faizin enflasyonun (ve ona neden olan kur artışının) yalnızca sonucu değil aynı zamanda kısa vadeli çözüm yolu olduğunu da gösterdi. 

TL’nin hızlı değer kaybının nedeni yanlış para politikasında (daha doğrusu politikasızlığında) ısrar etmekti. Şimdi doğru yola dönüleceğine ilişkin açıklamalar gelince görünüm tersine döndü. Bu dönüşle birlikte riskler düşüşe geçti, CDS primi 550’lerden 400’lere kadar indi ve borsaya yabancı girişi başladı. Çarşamba günü başta bankalara ait olanlar olmak üzere iyice ucuzlamış olan hisse senetleri yabancılarca kapış kapış alındı.

 

Bu aşamada bir soru, bir de kuşku gündeme geliyor. Soru: Bunun böyle olacağını pek çok aklı başında insan söylediği halde Merkez Bankası rezervlerinin eksiye dönmesine neden olan yanlış politikalarda ısrarın nedeni neydi? Kuşku: Doğru politikaların devam edip etmeyeceği. İşlerin düzelmesi faizi bir kez artırıp kenara çekilmekle olmaz. Ardından mutlaka kalıcı önlemlerin gelmesi gerekir. 

Facebook Yorumları

reklam
23.11.2020
Gelir Sıralamasındaki Yerimiz
13.11.2020
Ne Oldu da TL Değer Kazandı?
9.11.2020
Umut Her Zaman Vardır
7.11.2020
Sermaye Hareketlerini Serbest Bırakmak Hata mıydı?
2.11.2020
Rekabetçi Kur
28.10.2020
Merkez Bankası Rezervleri ve USD/TL Kurundaki Yükseliş
24.10.2020
Döviz Sorunu, Faiz ve Kur ile ilişkisi
22.10.2020
Sadrazam Şehit Ali Paşa'yı Bilir misiniz?
19.10.2020
Her Seçiş Bir Vazgeçiştir
18.10.2020
Geçmişten Dijital Geleceğe
16.10.2020
Salgın Sonrası Dünya ve Türkiye
12.10.2020
Kitaplar ve Kitaplar
9.10.2020
Faizi Arttırdığımız Halde Dolar TL Kuru Niye Düşmüyor?
29.09.2020
Dolarizasyon Yeniden Zirveye Giderken
22.09.2020
Merkez Bankası Faizi Yükselttiği Halde Niçin Sonuç Alamıyor?
16.09.2020
Türkiye'nin Kredibilitesi
14.09.2020
Bir Maskeden Çıkan Ekonomik Analiz
10.09.2020
Para Politikası Araçları El Kitabı
9.09.2020
Enflasyonla Büyüme ve Küçülme: Türkiye Ekonomisinin Son 17 Yıllık Deneyimi
31.08.2020
En Büyük Bayram Kutlu Olsun
21.08.2020
Merkez Bankası Faizi Arttırır mı?
18.08.2020
Lümpen ve Marjinal
14.08.2020
Merkez Bankası Faizi Artırmadı Ama Yükseltti
6.08.2020
Dolar, Euro ve Altın
3.08.2020
Okuduğum Kitaplardan Seçmeler
1.08.2020
Dünya Gelir Sınıflandırması ve Türkiye
27.07.2020
Merkez Bankası Faizi İndirdiği Halde Gösterge Faiz Niçin Düşmüyor?
25.07.2020
İnşaatla Büyüme Çabası: İki Dönemin Hikayesi
21.07.2020
Rezervleri Hesaplama Rehberi
17.07.2020
Bütçe Açığı Üzerine Düşünceler
15.07.2020
Kritovulos Tarihi'ni Okumanın Tam Zamanı
12.07.2020
Gerçek İşsizlik Oranı
9.07.2020
Ekonomideki İllüzyonlar
7.07.2020
Faizi İndirince Enflasyon Düştü mü?
5.07.2020
Can Sıkıcı Bir Dış Borç Hesabı
2.07.2020
Reel Ekonomide 2020’ye İlişkin İlk Sonuçlar
29.06.2020
Merkez Bankası Rezervlerinin Yeterliliği
28.06.2020
Fenerbahçe Yönetimine Son Açık Mektubum
26.06.2020
Türkiye Ekonomisinin Büyüklüğünün G 20 Ekonomileriyle Karşılaştırılması
25.06.2020
Geleceğin Dünyası Üzerine Düşünceler
19.06.2020
Devlet Adamı Deyince
18.06.2020
Geniş İşsizlik Oranı
12.06.2020
Para Basmanın Sonuçları
8.06.2020
Amerika'da Irkçılık
4.06.2020
Ekonomide bazı sorular ve yanıtlar
30.05.2020
İlk Çeyrek Büyümesi ve Kamuoyunun Bakışı
29.05.2020
Korkak Yeni Dünya
27.05.2020
Merkez Bankası'nın Altınları
18.05.2020
ABD, Son Bağımsız Kaleyi de Düşürmek Üzere
12.05.2020
Washington Uzlaşısının 30 Yılı
8.05.2020
Swap Hariç Rezervler Ekside
29.04.2020
Türkiye İçin 2020 Tahminleri
15.04.2020
Döviz Swapı İşlemi
12.04.2020
Covid - 19, Para Basımı ve IMF'nin Yeni İmkânı
6.04.2020
Yöneticiye Öğütler
19.03.2020
2020 ve Ötesi
8.03.2020
Çin Giderse Herkes Gider
5.03.2020
Koronavirüs ve İdlib Etkisi
20.02.2020
Faizi Düşürmekle Enflasyon Düşmez
14.02.2020
Kitaplar Üzerine Görüşlerim
11.02.2020
Dolar kuru niçin yükseliyor?
5.02.2020
Faizi Düşürünce Ne Oldu?
6.01.2020
Türkiye Ekonomisinin Son 17 Yılı
12.12.2019
Hukukun Üstünlüğü ve Ekonomi
20.11.2019
Bir Sepet Kitap
13.11.2019
Hazine nakit açığı ve finansmanı
24.10.2019
Merkez Bankası Faizi İndirir mi?
18.10.2019
Dünya Ekonomisi ve Türkiye Ekonomisi Tahminleri
15.10.2019
Köprü ve Otoyol Geçiş Ücreti Zamları
4.10.2019
Okuduğum Kitaplardan Seçmeler
28.07.2019
Faiz Meselesi: Kitap İncelemesi
2.07.2019
Yedek Akçe, Merkez Bankası, Hazine
24.03.2020
Çözüm Modern Para Teorisinde mi?
2.07.2019
Yedek Akçe, Merkez Bankası, Hazine
27.05.2019
Kapitalizmin çelişkili dünyası
19.05.2019
Bütçe ve beyaz filler
14.05.2019
Dolar TL Kurunun Yükselişi ve Düşüşü
15.3.2019
Ekonomik Krizler ve Türkiye
25.2.2019
Kural Dışına Çıkma Dürtüsü
14.2.2019
Piyasa Sisteminde Fiyatlara Müdahale
30.12.2018
2018'den 2019'a Geçerken Türkiye Ekonomisinin Görünümü
23.12.2018
Sisifos ve Tantalus'un Öykülerinden Dersler
17.12.2018
Ata kibirli binen eve yürüyerek döner
28.11.2018
Döviz Kurunun Ekonomik Kararlar Üzerindeki Etkisi
23.11.2018
Türkiye ekonomisi kırılgan beşlinin neresinde duruyor?
20.11.2018
Faizler Nasıl Düşürülür?
8.11.2018
Enflasyonla Göstermelik Mücadele
7.11.2018
Piyasalarda Son Durum ve Türkiye
30.10.2018
Sepet Dolusu Kitap
24.10.2018
Korumacılık ve Türkiye
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları


Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive