Belgelerle 1915 ve sonrası: Gergeryan arşivi

21.1.2019 - Bu Yazı 403 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

Belgelerle 1915 ve sonrası: Gergeryan arşivi

 Yaşamının hemen tümünü Osmanlının "tehcir", Ermeniler'in "büyük felaket", ya da "soykırım" olarak nitelediği 1915'de Anadolu'nun tümüyle "ermenisizleştirilmesi" olaylarını araştırmaya adayan Rahip Krikor Gergeryan'ın arşivi araştırmacıların kullanımına açıldı.

Rahip Gergeryan'ın 1930'lardan 1988'de ölümüne kadar Osmanlı, Ermeni ve diğer yabancı kaynaklardan topladığı inanılmaz sayı ve kapsamda belgeden oluşan Gergeryan Arşivi, Amerika'da Clark Üniversitesinde Profesör Taner Akçam başkanlığında Türk ve Ermeni akademisyenlerden oluşan 11 kişilik ekip tarafından Türkçe ve İngilizceye çevrildi, tasnif edildi ve kataloglandı.

1915 öncesi, sırası ve sonrasına ilişkin çok sayıda belgeyi içeren Gergeryan Arşivi'nin varlığı, konuyla ilgilenen uzmanlarca biliniyordu. Ancak hemen hemen hiç kullanılmamıştı. Bunun nedeni tasnifi ancak "iğneyle kuyu kazmak" ve "pösteki saymak" terimleri ile açıklanabilecek ölçüde zor, karışık, düzensiz bir belge yığınından ibaret oluşuydu. Bu bağlamda Profesör Akçam ve ekibinin büyük ölçüde tamamladığı çalışma 1915'i iddialarla ya da milliyetçi önyargılarla değil kanıtlarla, belgelerle tartışma ve açıklığa kavuşturma olanağı sağlaması açısından önem ve değer taşıyor.

Tasnif sonucu arşiv üç bölüme ayrılmış. Birinci bölüm tümüyle Osmanlı belgelerinden oluşuyor ve özellikle 1920 -1921 yılları arasında İstanbul'da görülen ve sorumlu İttihat ve Terakkicilerin yargılandığı  "Ermeni tehciri" davalarındaki sorgu tutanaklarını, tanık ifadelerini içeriyor. Bu belgelerin orijinallerinin Türkiye'de Genel Kurmay arşivinde bulunduğu ve erişime kapalı olduğu ileri sürülüyor. Ancak o dönemde davaya müdahil taraf olduğu için  İstanbul Ermeni Partikliğinin belgelerden bir kopya edinmesi hakkı bulunuyordu ve Patrikhane bu belgeleri Kudüs Ermeni Patrikhanesine  kadar ulaştırarak günümüze kalmasını sağlamıştı.

Arşivin ikinci bölümü ise Gergeryan'ın özel araştırmalarından oluşuyor, Özellikle Yozgat ve Kayseri'de görülen davalara ilişkin tanıklıkları ve İttihat Terakki sorumlularının ifadelerini içeriyor.

Gergeryan Arşivi'nin üçüncü bölümü esas olarak Gergeryan’ın başka ülke arşivlerinden topladığı orijinal malzemelerden oluşuyor. İstanbul Ermeni Patrikliğine ait Fransızca ve Ermenice dökümanlar bu bölümde önemli bir yer tutuyorlar. Bu bölümde  ayrıca Avusturya, Almanya, İngiltere ve ABD arşivlerinden toplanmış malzemeler de mevcut. 

Profesör Akçam ve ekibi, PDF formatında internet ortamına aktardıkları Gergeryan Arşivinin serüveni üstüne ayrıntılı ve ilginç bilgiler veriyorlar. Bunlar arasında Sivas'ın Gürün ilçesinde 1911'de doğan ve 1915'de 16 kardeşinden 10'unun ve ana babasının gözü önünde öldürülmelerine tanık olan Krikor Gergeryan'ın çok ilginç yaşam öyküsü de var.

Gergeryan Anrşivi'ne ilişkin tüm bilgilere aşağıdaki linke tıklanarak ulaşılabiliyor:

Facebook Yorumları

0 0
reklam
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
  
Analiz: Müzakere edilmeyen ve kısa kararda açıklanmayan konular da gerekçeli karara sokuldu; muhalif üyeler tepkili
...
  
YSK üyesi Hamurcu: AK Parti hiçbir somut belge ve kanıt sunmadı
...
  
Sadi Güven: Sandık kurullarının usulsüz oluşturulması tam kanunsuzluk değildir
...
  
İbrahim Kiras: ‘AK Partili küskün dindar Kürtler’ ve o fotoğraf
...
  
Erdoğan: İhanetlerin en büyüğüne verdiğimiz cevap sadece tehcirden ibarettir
...
  
'Babacan'ın kuracağı parti AK Parti'yi iktidardan düşürecek kadar zarar verir'
...
  
AK Parti milletvekili Yeneroğlu, partideki tüm görevlerinden istifa ettiğine dair yazıyı yetkililere verdi
...
  
HDP Eş Genel Başkanları Buldan ve Temelli hakkında fezleke
...
  
YSK’nın İstanbul ve sandık kurulu trajedisi
...
  
Ekrem İmamoğlu: Bu ülkede karar vericiler gaflet, dalalet ve hatta hıyanet içinde olabilirler; asla vazgeçmeyeceğiz, umudunuzu kaybetmeyin
...
  
AK Parti’li vekil Yeneroğlu: Tuttuğumuz oruç bizi kurtarmayabilir
...
  
Bülent Arınç: İmamoğlu'nun hak kazanmadığı popülariteyi biz kendi ellerimizle ona vermiş olduk, 5 sene sonrasının Cumhurbaşkanı adayına hazır olun
...
  
Fuat Keyman: Türkiye İttifakı ve Kürtler
...
  
Binali Yıldırım, "Seçimler tekrarlanırsa aday olacak mısınız?" sorusuna yanıt verdi
...
  
Banu Güven:Seçimin iptali mümkün değil
...
  
Kayyım belediye kasasından 1 milyon 436 bin liralık yemek vermiş
...


EN ÇOK OKUNANLAR
Düzce Satılık ve Kiralık Emlaklar Emlak8.net