Kemal CAN



Bookmark and Share

Havuz problemi


13.01.2021 - Bu Yazı 1200 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Gazete Duvar’da geçen yılın son yazısında (2021 siyasetinden ne beklemeli?) iç karartma ithamını peşinen kabul edip, parlak bir yakın gelecek görünmediğini yazmıştım. 2021 öngörüleri doğrular bir giriş yaptı. Bu hafta başındaki Medyascope yayınında (2021 ne getirdi ne vaat ediyor?) da iyimser bir tablo oluşmadığını tartışmaya çalıştım. Özellikle belirleyici siyasi aktörlerin kurdukları –sürdürdükleri- stratejilerin, mevcut durumu değiştirmek yerine kötü bir tekrarı desteklediğini düşünüyorum. Peki bunları söylemek, umudunu kaybetmiş kötümserler listesine yazılmaya yeter mi? Bana göre, “böyle olmaz/olmuyor” demek, kötümser bir yorum sayılsa bile umutsuzluktan hayli uzakta... Çünkü tıkanmayı tartışmak, farklı bir şey olabilme ihtimalini ciddiye almaktan vazgeçmek değil, aksine belki de potansiyele fazla güvenen iyimserlik.

Türkiye’de siyasi değişimi zorlayabilecek önemli şeyler yaşanıyor. Bunların en başında, inşa edildiğinde ezici bir çoğunluğu arkasına alacağı düşünülen iktidar ittifakının azınlığa düşebileceğinin görülmesi. Hem 2019 yerel seçim sonuçları hem de yapılan son araştırmalar bunu gösteriyor. İkinci önemli potansiyel, başta ekonomi olmak üzere yaşanan sorunların “memleketin en önemli meseleleri” sıralamasında yukarılara tırmanması. Beklenti ve memnuniyet anketleri de somut sorunların siyasi ağırlığının artışını gösteriyor. Üçüncü sıraya, ilk iki başlıkla da ilişkili olarak, iktidarın yaşadığı yönetim krizinin ve iç gerilimlerinin artmasını koyabiliriz. İktidar yakaladığı yıkıcılık seviyesi ve baskı kapasitesine paralel bir etkinlik, verimlilik ve uyum üretebilmiş değil. Tartışmalı olsa da, dünyada ve dış politikada değişmesi beklenen havayı da listeye ekleyebiliriz.

Alt alta yazınca, “daha ne olsun” denebilecek kuvvetli bir liste çıkıyor. Ancak yine de kimse bu tablodan çıkacak sonuçtan emin olamıyor. Çıkacak sonucun, “alternatifin” kendini tarif edememesi, belirsizliğin en önemli nedeni. “Durum o kadar kötü ki, değişim kaçınılmaz” veya “sonra ne olursa olsun, yeter ki gitsinler” fikri ise –iddiaların aksine- çoğunluk olmanın hayli uzağında. “Gidenin” henüz bitmediği, “gelenin” daha çıkmadığı arafta, en kalabalık bekleme salonu da kararsızların. Değişim potansiyelinin yeterli tazyik yaratmamasının nedenleri geniş ve karışık bir tartışma. Fakat bu yazıda, durumun aynı veya en azından belirsiz kalmasını sağlayan iktidarın, yenilik içermeyen stratejisi üzerinde durmak istiyorum. Süreci yavaşlatan hatta sonuçsuz kalmasını mümkün kılan bu strateji, yenilikler bulmak yerine, kendini tekrar ederek güç tedarik ediyor. Karşıtı olduğunu söyleyenlerin desteğiyle de canlı kalıyor.

Siyasette çok kullanılan “oyun” metaforuna müracaat edersek; iktidar, oynanan oyunu, sahayı (zemini) ve kadro terkibini aynı tutarak, dengenin kalıcı biçimde bozulmasını yavaşlatıyor, engelleyebiliyor. Yeni oyun kuramamasına, mevcut taktiklerinin artık işlememesine, kadro derinliğini kaybetmiş olmasına, artık göz dolduran bir performans yaratamamasına rağmen hâlâ “güçlü” görünebiliyor. Oyunu veya zemini değiştirme niyetinde rakipler olmaması da işini çok kolaylaştırıyor. Burada “oyun” veya oyun sahası: Toplumsal ve ekonomik dinamiklerin siyasi alanı biçimlendirmesini engelleyen (yamultan) kutuplaştırma ve kimlik siyaseti. Türkiye’de siyasetin dinsel ve etnik hassasiyetler ve kültürel kimlik havuzları etrafında şekillenmesini bu iktidar becermedi. Kutuplaştırma ve keskinleşen kimlik siyaseti de küresel bir mesele. Ancak iktidarın bu hazır vasatı sivriltme ve koruma becerisi dikkate değer.

2021’e girerken önümüze gelen ve gelebilecekler hakkında fikir veren başlıklara bakınca, siyasi tercihlerin oluşmasında kimlik zemininin hâlâ belirleyici olduğu veya olmasının sağlanabileceği görülüyor. İster Boğaziçi Üniversitesi olayına, ister Erdoğan ve Bahçeli’nin ittifakı tahkim çabası olarak yorumlanan temaslarına bakalım, isterse yeniden HDP etrafında örülmeye çalışılan tartışmaya odaklanalım, hep aynı tablo karşımıza çıkıyor. İktidar kendi yarattığı yüzde 50+1 kıskacından kurtulmak için, kendisini avantajlı kılan ve koruyacak olan kimlik havuzlarını öne çıkartıyor. Elbette her oy küsuratını ittifakına eklemek için çaba harcıyor ama göstermek istediği şey, ana hattın iktidarı destekleyenler ve karşıtları biçiminde oluşmadığı. “Aynılar aynı, ayrılar ayrı yerde” tablosunun, “iktidar azınlığa düştü” kolaycılığından başka bir şey söylediğinin altını çizmeye çalışıyor.

Sonuçsuz kalmasına rağmen İYİ Parti’ye davet üstüne davet yapılması, Saadet Partisi içine çengel ev ziyareti gibi adımlar, hayat tarzı ve etnik alerji hattında oluşan büyük sağ kimlik havuzunu muhalefet içine doğru ilerletme niyetine de hizmet ediyor. Diğer yandan, CHP ve HDP yapay biçimde yan yana konularak siyasi ayrım hattı başka bir aritmetiğe taşınıyor. CHP, merkezinde olduğu muhalefet cephesinde de HDP’yle el ele yalnızlaşma ile sağ değerler hegemonyasına teslim ikilemine sıkıştırılıyor. Boğaziçi protestolarının daha ikinci gününde dikkat çekilecek mevzu olarak provokatör avcılığının öne çıkması örnek gösterilebilir. Edep/izan sınırlarını zorlayan elitizm/terörizm tartışmalarının, itirazlar için kısa sürede nasıl bir ivme kaybı yarattığı ortada. Ancak asıl büyük turnusol hadise, kabul edilen 6-8 Ekim iddianamesiyle başlayacak dava ve Bahçeli’nin ısrarcı olduğu HDP kapatma girişimi veya yeni abluka formülleri olacak. Kim azınlık kim çoğunluk hesabı, başka değişkenlerle yeniden tanımlanacak.

HDP etrafında yürütülen tartışmada, Erdoğan ve Numan Kurtulmuş’un parti kapatmaya mesafeli beyanları belki önemlidir. Ancak af meselesinde yaşananlara bakınca, Erdoğan’ın ev ziyaretinin hemen ardından Bahçeli’nin ısrarını –seviye artırarak- yinelemesini biraz daha ciddiye almak kaçınılmaz. Altı yıl sonra yeniden açılan Gezi davasındaki palavra tarih yazımı, açılan 6-8 Ekim ile tekrar edilecek gibi duruyor. En azından iddianamenin vaadi böyle. Buna eklenecek bir kapatma davası veya sündürülecek tartışma ile seçim yasası değişikleriyle ilerletilecek abluka, iktidardan daha çok muhalefeti sıkıştıracak. İktidarın azınlık olup olmadığı hesabı -kayyım defosundan daha net resim olarak- gündeme gelecek. Sonucu olup olmayacağı veya sonuca ilerleme hızı büyük ihtimalle erken seçim zamanlamasına bağlı olan bu gelişmenin, siyaseti uzun süreliğine esir alma imkânı çok geniş.

Hayat tarzı, dindarlık, milliyetçilik, yerli-milli değerler gibi iktidarın kıta sahanlığındaki kavram ve eğilimler etrafındaki tartışmalarda da aynı şey karşımıza çıkıyor. Kimin kimle birlikte olacağı, kimin neyi ne kadar isteyebileceğiyle ilgili sınırlar, anti-politik alanda oluşan kimlik havuzları tarafından belirlendiğinde, değişim ihtimali buharlaşıyor. Siyasi tercihleri siyaset dışına çıkartmak, yapılan seçimleri kimlik sayımına çevirmek, iktidarı değişim riskinden koruyor. Muhalefetin önündeki bu zorlu engeli aşma formülleri ise havuzlar arasında kovayla su taşıma gayretinden fazlasını içermiyor. Kapakları açıp havuzları özgür bırakmak için enerji kalmıyor. İnsanların tercihlerine ve değerlerine, sahip oldukları haklar ya da özgürlükler açısından bakmak yerine onları siyasetin gereği olarak dikkate almak, kimlik duvarlarını yıkmıyor. Bu değerleri pazarlık/değişim aracı, mensupları için de kader haline getiriyor.

Facebook Yorumları

reklam
20.01.2021
Söz bataklığında kaybolmak
13.01.2021
Havuz problemi
6.01.2021
Liderlik ve hayal kırıklığı
26.12.2020
Kutuplaştırmanın Tabana Ettiği
23.12.2020
Kararsızlar kutuplaşma dışı mı?
16.12.2020
'Onca haksızlık varken'
9.12.2020
İktidarın zayıf karnı ittifak mı?
3.12.2020
Rakamlar ve vebal
25.11.2020
Kursakta reform ya da cini şişeden çıkartmak
23.11.2020
Bu reform 'bir başkadır'
11.11.2020
Mesele siyasiydi hâlâ da siyasi
4.11.2020
Vatandaş hesap verecek
28.10.2020
İktidar, muhalefete değil gerçeklere yeniliyor
21.10.2020
Bitmeyen İyi Parti operasyonları
15.10.2020
Değişim arzusu ne kadar güçlü?
9.10.2020
Siyaset 'boşluk' kaldırır mı?
2.10.2020
İyi Parti Kongre Rüzgârları
30.09.2020
Bu nasıl uyanıklık?
26.09.2020
Gündem budur işte
19.09.2020
Kitabın ortasından lafın sonundan...
9.09.2020
Dayanıklılık testi
6.09.2020
Tek sorun liyakat mı?
2.09.2020
Mesleğin imhası
29.08.2020
Sosyal medyaya fazla güvenmeyin
27.08.2020
'Erken seçim geliyor mu?'
19.08.2020
Biden ve Trump konuşunca...
15.08.2020
Muharrem İnce, nereye koşuyor?
12.08.2020
İYİ Parti’ye Yine mi Yol Göründü?
8.08.2020
Hiçbir şey kendiliğinden olmadı
5.08.2020
Boşaltılmış pistte kaza olur
1.08.2020
Ara rapor ve hafif bir tahmin
25.07.2020
Ayasofya: Camiden siyaset çıkartmak
22.07.2020
Niyet yerine, birileri de yapılana baksa
20.07.2020
Ne Olacak Bu İktidarın Tabanı?
15.07.2020
Büyük dert, gerçek gündem sayılır mı?
11.07.2020
Güven ve güvenilirlik sorunu
1.07.2020
Üzüm üzüme baka baka
28.06.2020
Bu iktidar nereye koşuyor?
23.06.2020
Bir Şeyi de Olmayıverin...
20.06.2020
Eldeki imkan ayağın bağı oluyor
17.06.2020
'Başarının' sahibi var, başarısızlık herkesin
10.06.2020
Sapla saman fazla karışmadı mı?
4.06.2020
Siyasetçilik bir zanaat mıdır?
2.06.2020
Muhalefete Yüklenmede Yeni İşbölümü
30.05.2020
Gürültüyü geri almak
28.05.2020
İzolasyon kelepçesi, maske dayağı
23.05.2020
Bahçeli etkinliği için yakın hafıza tazelemesi
21.05.2020
Beş soru beş cevap
18.05.2020
Seçim Rehavetinin Sonu mu Geliyor?
16.05.2020
Yeni konsolidasyonun dinamikleri
13.05.2020
İzolasyonun şeffaflığı ve fırsatın çıplaklığı
9.05.2020
Nefret dili ve AVM psikolojisi
6.05.2020
'Anti-hukuk günlerinde'* AYM’den beklenen
2.05.2020
Nerede kaldığımızı hatırlamak için
30.04.2020
Memleketin diyaneti ve hukuku kimden sorulur?
29.04.2020
Bu İktidarın Post-Erdoğan Versiyonu Olur mu?
25.04.2020
Ahlakı-adabı yoksa, hukukunu kurmak gerek
22.04.2020
Yerel yönetimler neden hedefte?
18.04.2020
'Hiçbir şey yeni de değil'
12.04.2020
Korona fırsatları ve rakamlar
8.04.2020
Şaşırtıcı hiçbir şey yok
4.04.2020
Bu krizden fırsat çıkar mı?
1.04.2020
İyimserlik tutmadı, suçlamaya dönüş başladı
31.03.2020
Korona Teorileri
29.03.2020
Bilim Kurulu için siyasi izolasyon
19.03.2020
Herkese korona testi
15.03.2020
Derdin Tarifine Göre DEVA
12.03.2020
Az popülizm çok otoriterlik
8.03.2020
İdlib’den çıkamamak
5.03.2020
İdlib’in psikopolitik tortusu
1.03.2020
Şehitler tepesi dolu, sorumlu kürsüsü boş
27.02.2020
Yüze vurur ifadesi...
23.02.2020
Münferitleşme tuzağı
21.02.2020
Gayri ciddilik çok ciddi bir sorundur
16.02.2020
Tırmanan gerilim, taktik mi stratejik mi?
13.02.2020
Şam’a yürüyen Bahçeli nereye gider?
9.02.2020
Medya boykotu ve vekalet savaşı
6.02.2020
Öncesiz ve sonrasız yaşamak
2.02.2020
Güvenlikçilerin yarattığı güvenlik sorunu
30.01.2020
Gezi Davası’ndan duruşma sahneleri
27.01.2020
Muhafazakarlaşma, Yaşlanma, Taşralaşma
26.01.2020
24 Ocak
23.01.2020
MHP ve AKP’de benzeşme gerilimi
21.01.2020
AKP’de Taban Kaymıyor Tavan Uzaklaşıyor
19.01.2020
Gelecekten kopmuş eğitim siyaseti
16.01.2020
Halının uçtuğunu kim söylüyor?
13.01.2020
Barış Akademisyenleri deneyi
9.01.2020
Yoksulluğun reddiyesi
6.01.2020
Duvara doğru koşu hevesi
3.01.2020
Her yıl gibi 2020 de seçim yılı olacak
29.12.2019
Yıl bitiyor ama ne başlıyor?
26.12.2019
İnat siyaseti
19.12.2019
Krizi atlamak, sandığı kurtarmaz
16.12.2019
Gelecek Partisi’nin çıkış fotoğrafı
14.12.2019
“Gelecek” Yeni Partilerin Geleceği
12.12.2019
Değiştirmek mi sürdürmek mi zor?
8.12.2019
Sürdürülemez olan son ana kadar sürdürülür
5.12.2019
Siyasette değişen ve değişmeyen
3.12.2019
Her şey paraya çevrilebilir mi?
1.12.2019
Kime Göre Yeni, Kimin İçin Yeni?
28.11.2019
Yine gündem değiştirme paranoyası
23.11.2019
Kendi mesleğinin celladı olmak
20.11.2019
Devrimi Özlemek ama Hakkıyla
18.11.2019
Eşeği kaybedip bulma veya mehter diplomasisi
14.11.2019
Dümeni yeniden dışarıya kırmak
10.11.2019
O kadar önemli değiliz
7.11.2019
Duygu siyaseti
4.11.2019
Tehlikenin farkında mısınız?
31.10.2019
Kavgada yumruk sayılır
28.10.2019
Beklenti zaferden daha bereketli
25.10.2019
"Ya Ne Olacaktı?"
24.10.2019
Alanda hayaller masada gerçekler
22.10.2019
Makarnadan Savaşa İradesiz Seçmen İnancı
20.10.2019
Biz tam olarak ne seyrettik?
17.10.2019
Özne sapıtması
14.10.2019
Derinleşen sorun, sığlaşan söylem
9.10.2019
Savaşın fragmanı bile berbat
3.10.2019
İYİ Parti çatlar, üç ittifaka da oy gider
1.10.2019
Arabada Sigara Yasağı, Kanser Bilgisine Ceza
28.09.2019
Deprem ve iki ses
11.09.2019
(Yeniden)* Hassasiyet tartışması
9.09.2019
Sükût Bazen Daha Değerlidir
26.08.2019
Sükût Bazen Daha Değerlidir
26.08.2019
Kadın öldüren el ile idam şart diyen dil akraba
8.08.2019
Kendini tekrar etmenin dayanılmaz rahatlığı
28.07.2019
Çare olmayan avantaj: Zamanı kullanmak
17.07.2019
Üçüncü yılında 15 Temmuz
11.07.2019
Demiri değil oyunu soğutmak
3.07.2019
Sistem tartışması tercih değil mecburiyet
25.03.2020
Korona bahaneleri ve bildik tekrar
21.03.2020
Korona sınavı hangi dersten?
17.07.2019
Üçüncü yılında 15 Temmuz
10.07.2019
Demiri değil oyunu soğutmak
3.07.2019
Sistem tartışması tercih değil mecburiyet
29.06.2019
Şimdi iktidar düşünsün
26.06.2019
Hatalı lider mi, güçsüz lider mi?
22.06.2019
Kürtlerle sınav ve Kürtlerin sınavı
19.06.2019
'Son kırılma'
12.06.2019
Erdoğan neden saklanıyor?
8.06.2019
'Pontus' kampanyası kimin 'marifeti'?
5.06.2019
AKP’nin bayram vitrini
1.06.2019
'Niyet okumak' önemlidir
29.05.2019
Yalanın kime ne faydası var?
25.05.2019
Yeniden referandum mu, kimlik sayımı mı?
24.05.2019
Siyasette Sertleşme Sorunu
18.05.2019
Vefasız zenginler, nankör fakirler
15.05.2019
'(İç) hukuk' tüketilmiştir
12.05.2019
Aynısını istemek daima azını getirir
9.05.2019
Bu dalga kıyıya taşır mı?
5.05.2019
İttifaksız Düşünmeye Başlamak
1.05.2019
İttifakın kara yazısı
27.04.2019
Algı-olgu ilişkisi ve gerçeğin intikamı
24.4.2019
'Gaz sıkışması' mı, gaz verme mi?
23.4.2019
Siyasi kibirden vazgeçmek İstanbul’u bırakmaktan bile zor
14.4.2019
Mazbata hakların diyeti olmamalı
10.4.2019
Kontrolsüz gücün kendine ettiği
6.4.2019
Zaafın dibinde, kaosun eşiğinde
30.3.2019
Seçim okuma kılavuzu
27.3.2019
Medyadan tabana imha hikâyeleri
22.3.2019
Seçim neyi çözer, ne gösterir?
20.3.2019
Tasada ve Sevinçte Bir
6.3.2019
Ismarlama davaları kim kazanır?
1.3.2019
Olasılığın gücü kime çalışacak?
23.2.2019
Rakam değil insan olmak
20.2.2019
Lümpen muhafazakarlık
17.2.2019
Kaybetmeyen hep kazanır mı?
12.2.2019
Issız Adam
8.2.2019
Hikayeden siyaset
3.2.2019
Kanaat siparişleri ve klişe müfettişleri
30.1.2019
Duygu durumu: Fena
25.1.2019
Sakin Olmak Lazım
23.1.2019
Birey olmak ve hayal kırıklığı
21.1.2019
Herkesi yakalayan belirsizlik rehaveti
18.1.2019
Muhalefet 'bekliyor'
3.1.2019
Zayıfa şahin tüccar kahramanlar
26.12.2018
Bana mı dedin?
22.12.2018
Kimlik siyasetinin panzehiri hizmet siyaseti mi?
19.12.2018
Aşırı strateji, yüksek dozda taktik
16.12.2018
Hızlanınca icraat devrilince kader!
14.12.2018
Aynı derede kaç kere yıkanılır?
2.12.2018
Eski defterleri yeniden açmak
29.11.2018
Vaat siyaseti terk ederken
26.11.2018
Yerel seçimin nesi farklı
24.11.2018
Yeniden ittifakların gölgesinde siyaset
22.11.2018
Siyasette hareketlilik vadeden bir hafta
17.11.2018
Bildiğini unutmak, elindekinden olmak
14.11.2018
Ayrıntıdaki şeytandan öğrenmek
12.11.2018
Neyin İçinde, Ne ile Beraber, Nereye Doğru?
10.11.2018
Muhalefet cephesinde güncel durum
7.11.2018
İttifak hikayesinde güncel tablo
4.11.2018
Sistemin 'çaresi' ve krizi: Kimlik siyaseti
31.10.2018
Sahiden Kaşıkçı işi ne oldu?
29.10.2018
Hareketlilik de gerilim de iktidar blokunda
24.10.2018
İttifaksız yeni dönem
21.10.2018
Saçmalığa teslim olmak, nereye su taşır?
13.10.2018
Piyasa okur yazarlığı ve Brunson olayı
11.10.2018
Ölçüsüzlük
7.10.2018
İktidar neden seçimden korkmuyor?
4.10.2018
İmkan ve ihtimal
30.9.2018
İttifak günlükleri
28.9.2018
Enerjik Kötümserlik
26.9.2018
Bugünün sorumluluğu
23.9.2018
İktidarın yerel seçim rotası
19.9.2018
Acayip zamanlar
13.9.2018
Cumhuriyet tartışması
10.9.2018
Eyvallah
7.9.2018
Ödenmemiş fatura yığını
5.9.2018
Hastaya 'hasta' demek lazım
3.9.2018
Ekonomiyi siyasetle, siyaseti sertlikle idare
27.8.2018
Lütufla başlamayan yasakla bitmez
24.8.2018
Partilerin yerel seçim ufku
23.8.2018
Az iken muhalefet çok olunca kibir
20.8.2018
Lütuf düzeni
18.8.2018
Kayıp bölüştürmek
15.8.2018
Krizden çıkan totalitarizm hevesi
14.8.2018
Neyin mücadelesi kimin savaşı?
13.8.2018
Krizi karşılama stratejisi
10.8.2018
Her şey algıdan
8.8.2018
Vakit bulmak veya yaratmak
6.8.2018
Göstermeye ihtiyaç yok, her şey zaten ortada
3.8.2018
Kim kimi idare ediyor?
1.8.2018
Tabana yayılan ucuzculuk
30.7.2018
Diklenerek eğilmek
28.7.2018
Akşener gerçekten dönmezse?
26.7.2018
Kötülüğü çoğaltmak
24.7.2018
Ne yaptınız da yoruldunuz?
18.7.2018
Baş etme stratejileri
17.7.2018
‘Dağılma’ hevesi
14.7.2018
Kötü siyaset iyisini kovar
11.7.2018
Yeni rejim neye benziyor?
10.7.2018
Başkanın adamları
9.7.2018
Yeni dönem başlarken
5.7.2018
Seçim notları 2: 'Büyük hezimet' 7 Haziran'a benziyor mu?
2.7.2018
Soruları bitmeyen seçim
30.6.2018
Değişim bir tercih değil
28.6.2018
Seçim notları
26.6.2018
MHP oylarının anlamı
25.6.2018
24 Haziran’ın iktidar tablosu
23.6.2018
Bozgun görüntüsü
21.6.2018
Umudun kışkırttığı endişe
18.6.2018
Son düzlük notları
14.6.2018
İttifak çatlağı su sızdırıyor
12.6.2018
İttifaklar tablosu
8.6.2018
Metal paslanması
7.6.2018
Son düzlük kaygıları
4.6.2018
Rehavete yetmeyen ama cesaret veren bir umut
1.6.2018
Yüzde 50 evde zor tutuluyor
30.5.2018
Kötü haber: Seçim bitmeyecek
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları


Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive