Fuat Keyman: İstanbul seçimleri kaygılı orta sınıflar Türkiye’nin geleceği

  • 26.05.2019 00:55
  • (818)
  • (0)
Fuat Keyman: İstanbul seçimleri kaygılı orta sınıflar Türkiye’nin geleceği

Sabancı Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve İstanbul Politikalar Merkezi Direktörü Prof. Dr. E. Fuat Keyman, İstanbul seçimleri üzerinden değerlendirmede bulunuyor.

Ciddi ekonomik ve dış politika/güvenlik sorunlarıyla karşı karşıya olan “seçim yorgunu Türkiye”, 23 Haziran’da yapılacak İstanbul Belediye Başkanı seçimine kilitlenmiş durumda.   

Küreselleşen dünyamızsa güvenlikten ticarete büyük bir iktidar ve güç savaşı sürecine girmiş durumda. Bu savaş derinleşerek devam edecek. 

Küresel iktidar ve güç savaşının bugünkü odağı Suriye, İran, Libya, Doğu Akdeniz, diğer bir deyişle, Türkiye’nin yakın çevresi. Türkiye bu sürecin, bu büyük türbülansın, bu hegemonya mücadelesinin tam göbeğinde yer alıyor.  

Küresel ve bölgesel dinamiklerden direkt ve güçlü bir şekilde etkilenen Türkiye’nin bir seçim daha yapma lüksü yok; tam aksine birlikte yaşamaya, toplumsal güvene ve yönetimde uzlaşmaya ve birlikte çalışmaya gereksinimi var. 

Seçmenlerin, 31 Mart yerel seçimlerinde Türkiye’yi yönetenlere verdiği ortak mesaj buydu. 

23 Haziran’da da seçmenlerin bu yönde hareket edeceklerini düşünüyorum. Sonuç ne olursa olsun, 31 Mart seçimlerinin mesajı değişmeyecek; kentli, orta sınıflaşmış Türkiye, ülkenin bugününden ve gidişatından kaygılı; normalleşme, dengeli ve iyi yönetim, istikrar ve geleceğe güvenli bakmayı istiyor.      

KENTLİ TÜRKİYE 

Türkiye, altını çizerek söyleyelim: (1) artık köyden/kırsaldan kente göçün olduğu kentleşen bir ülke değil, yüzde 70’in üzerinde “kentli bir ülke”; (2) merkez-çevre paradigmasında düşünürsek, kentli Türkiye sosyolojisi çevrenin (Anadolu’nun) kentleşmesiyle oluşuyor; (3) her ne kadar ekonomik sorunlar ve “orta gelir tuzağı” nedeniyle yıllık ortalama 12 bin dolara kadar çıkan ortalama kişisel gelir 8-9 bin dolara düşmüş olsa da, çevre, Anadolu coğrafyası, bir yandan kentleşirken bir yandan da “orta sınıflaşıyor”.      

Bu temelde de, sosyolojik olarak Türkiye’den konuşurken, “kentli ve orta sınıflaşan bir ülke”den konuştuğumuzu vurgulayalım. 

Dahası, Türkiye’de yaşayan yaklaşık 82 milyon nüfusun yüzde 55’i 10 ilde, yüzde 40’ı 7 ilde yaşıyor. Kentli ve orta sınıflaşan Türkiye’de ekonomik dinamizm taşıyan büyük illere doğru hareketlilik var.  

Son olarak da, 2018 Kasım ayından bugüne yapılan kamuoyu araştırmalarının ortak olduğu nokta, (a) terörün yerine ekonominin temel sorun olarak görülmesi, (b) mutluluk endeksinde aşağıya doğru gidişatın olması ve toplumun genel olarak mutsuz ve kaygılı olması. 

31 Mart yerel seçimlerini bu sosyolojik tablo içinde düşündüğümüz zaman şu saptamayı yapabiliriz: Türkiye’de kentli ve orta sınıflaşan sosyoloji, tümüyle güvenlik eksenli, korku temelli, içine kapanan ve güçlü olmanın iyi yönetimin yerine geçtiği bir devlet-toplum/birey ilişkisini ve yönetim tarzını istemiyor.   

İlk 10 ve 7 kentte millet ittifakı adaylarının kazanması ya da kazanma noktasını zorlaması, güvenlik-ekonomi-demokrasi/reform dengesi talebinin giderek güçlendiğini söylüyor.  

TÜRKİYE’Yİ VE ORTA SINIFLARI ANLAMA 

Son yıllarda Türkiye kimliklerin ve kutuplaşmanın siyasete ve oy verme eğilimlerine giderek hakim olduğu bir ülke haline geldi.   

Kentleşme ve orta sınıflaşma, kimlik siyaseti ve kutuplaşma sorununa çözüm olamadı.  

Din, etnisite ve yaşam tarzı ekseninde kimlik siyaseti ve kutuplaşma derinleşti. 

Türkiye siyasi ve seçim haritası, sekülerler-laikler, muhafazakarlar/milliyetçiler, Kürtler temelinde bölünmeye doğru gitti. 

Kabul edelim, Türkiye giderek kimlikler ekseninde kutuplaşmış-bölünmüş bir topluma dönüştü. 

Kutuplaşma ve bölünmeden siyasi partilerin seçimlerde kendi seçmenini konsolide etme-pekiştirme olanağı ortaya çıkıyor, bundan da başta AK Parti ve Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan olmak üzere tüm siyasi aktörler yararlanıyor.  

Kutuplaşma söylemi yoluyla siyasi aktörler seçim kazanmak istiyorlar. 

Bu nedenle, siyasal alanda kutuplaşma toplumsal alanda kutuplaşmadan daha güçlü ve yoğun yaşanıyor. 

Buradaki temel ikilem şu: Kimlik siyaseti ve kutuplaşma seçim kazandırıyor ama Türkiye’nin sorunlarını çözmediği gibi aksine daha da derinleştiriyor; Türkiye’yi kimlikler ekseninde bölünmüş, toplumsal güveni çok az, kutuplaşmış ve yönetimi çok zor bir toplum haline getiriyor. 

Bu nedenle de,  her kimlik içinde orta sınıflaşmış, kentli, eğitimli, ekonomi-güvenlik-demokrasi dengesinde Türkiye’nin yönetimini isteyen kaygılı kesimler ortaya çıkıyorlar.  

Kaygılı, kentli orta sınıfların yaygınlaşması, güç paylaşımı, denge-denetleme, güven ve istikrar talebini ülke içinde yaygınlaştırıyor.  

16 Nisan Referandumu gibi, 31 Mart yerel seçimlerinde de aynı tablo ile karşılaştık.     

Bu tabloyu biraz daha anlamak için çok faydalı bulduğum Ipsos’un yeni yayımlanan “Türkiye’yi Anlama Kılavuzu 2019, Toplumsal Kümeler” araştırması sonuçlarına bakabiliriz. 

Bu araştırmada Türkiye kimlikler sosyolojisi 7 toplumsal kümede inceleniyor: 

Yüzde 23.7 Memnun Muhafazakârlar, iktidara yakın, bugünden memnun, orta yaş grubu; 

Yüzde 16.2 Özgürlükçü Modernler, 14-25 yaş arası, kentli, hoşgörülü, çevre duyarlı; 

Yüzde 14.2 Kaygılı Modernler, kentli, orta yaş grubu, eğitimli, ekonomik ve siyasi gelişmelerden kaygılılar; 

Yüzde 13.0 Yılgın Demokratlar, kentli, eğitimli, orta yaş üstü, ekonomi, iş, aş ve gelecek için memnun değiller; 

Yüzde 11.5 Koyu Muhafazakârlar, eğitim seviyesi düşük, geniş aileler ve dini inançların toplumsal yaşamda daha belirleyici olmasını istiyorlar;  

Yüzde 11.1 Kayıtsız Şikayetçiler, 26-35 yaş aralığında, eğitim seviyeleri,  ekonomik durumları düşük, teknoloji merakları var, analizden daha çok durumdan şikayetçiler; ve  

Yüzde 10.3 Mazbut Kanaatkarlar, düşük gelir seviyesinde, orta yaşların başında, aile, mahalle ve inanca önem veren insanlar. 

Türkiye sosyolojisine ve kimlik yapısına bu şekilde baktığımız zaman kutuplaşmanın ve bölünmüşlüğün altında çok-boyutlu, çok-katmanlı, karmaşık ve “çoğulcu bir toplumsal yaşam, düşünce yapısı ve tavır” ile karşılaşıyoruz. 

Türkiye kentli ve orta sınıflaşıyor, aynı zamanda da çoğul ve karmaşık bir sosyolojiye sahip. Kaygılı orta sınıflardan şikayetçilere, mazbutlardan memnunlara kadar geniş bir yelpazede toplumsal yaşam, toplumsal psikoloji ve sosyoloji hareket ediyor. 

Ama, şu gerçek de ortada: Türkiye’de, güç değil güç paylaşımı; kutuplaşma değil birlikte yaşam; çoğunluk değil çoğulculuk; adalet, vicdan ve iyi yönetim isteyen alan genişliyor. 

31 Mart seçimleri bu sonucu yansıttı; 23 Haziran da bu sonuçları yansıtacak. 

karar

Yorum Yap

Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (www.marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Yazarlar

KİESER’İN TALAT PAŞA’SI- Başka/Karşı Bir Tarih Örüntüsü
Ergun AŞÇI

KİESER’İN TALAT PAŞA’SI- Başka/Karşı Bir Tari

  • 13 Nisan 2021 Salı
Şikago Yedilisi'nin yargılanması ve Işıl Özgentürk
Aydın ENGİN

Şikago Yedilisi'nin yargılanması ve Işıl Özge

  • 12 Nisan 2021 Pazartesi
Akşener’in Büyük Oyunu
Vahap COŞKUN

Akşener’in Büyük Oyunu

  • 12 Nisan 2021 Pazartesi
Yeni AK Parti’den yarınlara ne kalır dersiniz…
Mehmet Ocaktan

Yeni AK Parti’den yarınlara ne kalır dersiniz

  • 12 Nisan 2021 Pazartesi
Pandeminin faturası: Yoksullar daha yoksul
Taha Akyol

Pandeminin faturası: Yoksullar daha yoksul

  • 12 Nisan 2021 Pazartesi
Demokrasinin başına damat düştü!
Mehmet Y. Yılmaz

Demokrasinin başına damat düştü!

  • 12 Nisan 2021 Pazartesi
Rus aşısından Montrö’ye Erdoğan-Putin görüşmesi şifreleri
Murat YETKİN

Rus aşısından Montrö’ye Erdoğan-Putin görüşme

  • 12 Nisan 2021 Pazartesi
Erdoğan-Bahçeli Farkı Anlama Kılavuzu
Kemal CAN

Erdoğan-Bahçeli Farkı Anlama Kılavuzu

  • 12 Nisan 2021 Pazartesi
Kritik hafta: Dolar iyice raydan çıkabilir
Barış Soydan

Kritik hafta: Dolar iyice raydan çıkabilir

  • 12 Nisan 2021 Pazartesi
Saray'ın keyfî kararlarının ağır bedellerini ödüyoruz!..
Mehmet TEZKAN

Saray'ın keyfî kararlarının ağır bedellerini

  • 12 Nisan 2021 Pazartesi
Suriye'de
Akdoğan Özkan

Suriye'de "geçici yönetim" arayışı iddiaları

  • 12 Nisan 2021 Pazartesi
Sır, gizem, gerilim
Mustafa Karaalioğlu

Sır, gizem, gerilim

  • 12 Nisan 2021 Pazartesi
EVET, NEREDEN GELİYORUZ, NASIL GELDİK VE NEDEN BURADAYIZ?..
Münir AKTOLGA

EVET, NEREDEN GELİYORUZ, NASIL GELDİK VE NEDE

  • 12 Nisan 2021 Pazartesi
Rus, ABD ve İngiliz gemilerinin Kanal parasını evlatlarımız ödemesin
İbrahim Kahveci

Rus, ABD ve İngiliz gemilerinin Kanal parasın

  • 12 Nisan 2021 Pazartesi
AKP’nin kömürlü termik santrallere teşvik yağdırması yetmedi, bir yılda 26 proje iptal edildi
Pelin CENGİZ

AKP’nin kömürlü termik santrallere teşvik yağ

  • 12 Nisan 2021 Pazartesi
Irak işgalinin yıl dönümünde ABD-DEAŞ ilişkileri
Cemile Bayraktar

Irak işgalinin yıl dönümünde ABD-DEAŞ ilişkil

  • 12 Nisan 2021 Pazartesi
Sıcak, yoğun, ağırlıklı selamlar
Hakan Albayrak

Sıcak, yoğun, ağırlıklı selamlar

  • 12 Nisan 2021 Pazartesi
Ne menem bir iştir!
Fehim TAŞTEKİN

Ne menem bir iştir!

  • 12 Nisan 2021 Pazartesi
Gazetecilik kendini yemekle meşgûl
Ümit KIVANÇ

Gazetecilik kendini yemekle meşgûl

  • 12 Nisan 2021 Pazartesi
GPS–Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem
Aydın Selcen

GPS–Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem

  • 11 Nisan 2021 Pazar
BAE’yi kim karıştırıyor, Afrika seçimlerine kim müdahale ediyor?
Fehmi KORU

BAE’yi kim karıştırıyor, Afrika seçimlerine k

  • 11 Nisan 2021 Pazar
Muhafazakarlar ve Batı: Nereden nereye?
İhsan DAĞI

Muhafazakarlar ve Batı: Nereden nereye?

  • 11 Nisan 2021 Pazar
İçinde siyaset olmayan bir Montrö yazısı…
Mensur Akgün

İçinde siyaset olmayan bir Montrö yazısı…

  • 11 Nisan 2021 Pazar
Atatürk olmasaydı, Edinburgh Dükü de olmazdı
Yıldıray OĞUR

Atatürk olmasaydı, Edinburgh Dükü de olmazdı

  • 11 Nisan 2021 Pazar
Medyanın vebali
Berrin Sönmez

Medyanın vebali

  • 11 Nisan 2021 Pazar
Tüm Yazarlar