Uğur Gürses: Merkez Bankası, 'üzerine düşeni yaptı' dedirtmek için sınırlı adımlar attı; faiz kararı işe yaramayacak

25.11.2016 - Bu Yazı 607 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

Uğur Gürses: Merkez Bankası, 'üzerine düşeni yaptı' dedirtmek için sınırlı adımlar attı; faiz kararı işe yaramayacak

Uğur Gürses: Artış, Başçı dönemindeki 'mış gibi yapan' merkez bankası tablosundan daha itibarlı

 Hürriyet yazarı Uğur Gürses, Merkez Bankası'nın faiz artırımı kararıyla ilgili olarak "Banka 'üzerine düşeni yaptı' dedirtmek için, etkileri çok sınırlı adımlar atmış oldu" dedi. Gürses "Bu faiz artışı, Başçı dönemindeki ‘mış gibi yapan’ bir merkez bankası tablosuna göre daha itibarlı. Siyasetçilerin faiz düşüşü istediği bir tabloda, ‘faiz artırabilen bir Merkez Bankası’ duruşu sergileniyor. Ama hedefe dönük olarak işe yarar mı? Hayır" ifadesini kullandı.

Uğur Gürses'in "Merkez Bankası'ndan iki 'düdük', bir uzatma"başlığıyla yayımlanan (25 Kasım 2016) yazısı şöyle:

Merkez Bankası kur baskısına karşı dün üç adım attı; faiz artışı, döviz hesaplarına uygulanan zorunlu karşılıkları düşürerek piyasaya 1.5 milyar dolarlık döviz girişi sağlanması, sonuncusu da ihracatçılara kullandırdığı reeskont kredilerinin geri ödenmesinde vade uzatımı veya döviz yerine TL ile ödeme olanağı sağlanması.

Birincisi, daha önce sürekli aşağı çektiği faiz koridorunun üst sınırını yani gecelik borç verme faizini 0.25 puan artırarak yüzde 8.50’ye çıkardı. Yüzde 7.50 ile haftalık olarak para verdiği pencerenin faizini de yüzde 8’e çekti. Banka efektif olarak 25-30 baz puanlık bir artış yapmış oldu. Bankanın piyasaya verdiği paranın kabaca yarısı gecelik, diğer yarısı da haftalık olarak veriliyor. Tüm verdiği paranın ortalama faizi yüzde 7.91 idi. Şimdi aynı kompozisyonla gidilecekse yeni oranlarla yüzde 8.25’e çıkacak.

Bu faiz artışı, Başçı dönemindeki ‘mış gibi yapan’ bir merkez bankası tablosuna göre daha itibarlı. Siyasetçilerin faiz düşüşü istediği bir tabloda, ‘faiz artırabilen bir Merkez Bankası’ duruşu sergileniyor. Ama hedefe dönük olarak işe yarar mı? Hayır. Nitekim ilerleyen saatlerde öyle olduğu da görüldü.

Normal koşullarda; sanayi üretiminin ve olasılıkla ekonominin üçüncü çeyrekte daraldığı, içinde bulunduğumuz çeyrekte de bunun sürdüğü izlenimi olan bir tabloda para otoritesinin daha gevşek bir duruş sergilemesi beklenir. Ancak kur baskısı ve enflasyon bekleyişlerinin bozulmasına karşı bir ‘politika sinyali’ verilmesi daha birincil öncelik ve kaçınılmaz idi. Merkez Bankası tam da bunu yapmış oldu. Banka ‘elini silahına atar gibi” yapmış oldu.

Banka, dünkü faiz artırımı sonrasında; döviz kuru hareketlerinin enflasyon görünümüne dair yukarı yönlü risk oluşturduğu, bunun da beklentiler ve fiyatlama davranışları üzerindeki olumsuz etkisini sınırlamak amacıyla parasal sıkılaştırma yapılmasına karar verildiği açıklanıyor.

Merkez Bankası’nın düşük bir faiz artışı yapması kura set çekmez. Ama ileriye dönük olarak faiz artışına gitmesi, bunu sürdürmesi kaçınılmaz. Çünkü yurtdışında da faizlerin yükseldiği bir konjonktürde ülkeler arası faiz farkını kapatmak zorunda kalacak.

Kuru yukarı iten ana ivmenin ağırlıkla iç siyaset ve OHAL uygulamaları olduğu, Türkiye’nin AB değerlerinden uzaklaşması olduğu çok açık. Merkez Bankası’nın faiz artışı buna çare değil. Yılın ikinci yarısında, dolar Euro’ya göre yüzde 5 değer kazanırken, TL’ye karşı yüzde 18 değer kazandı. Tek başına “uluslararası gelişmeler nedeniyle TL değer kaybediyor” söylemi doğru değil.

İkinci adımın, 1.5 milyar doları piyasaya bırakan bir zorunlu karşılık oranı indiriminin kayda değer bir etkisi olmayacak. Ne piyasa likiditesine ne de maliyetlere.

Üçüncüsü, ihracatçılara açılan reeskont kredisi tutarı 32.5 milyar TL. Farklı tarihlerde biriktiği için dolar karşılığını bilmiyoruz. Sadece bugünkü kurdan çevirsek 10 milyar dolar ediyor. Merkez Bankası’nın tahsis ettiği limit ise 20 milyar dolar idi. Banka şimdi bu krediyi kullanan ihracatçı ve diğer döviz kazandırıcı iş kesimine diyor ki; isterseniz Mart 2017 sonuna kadar vade uzatımı kullanın, ya da vadeniz geldiğinde bana taahhüt ettiğiniz dövizleri getirmek yerine bunun karşılığı TL’leri ödeyin.

Reel kesime ferahlama

Bu seçeneklerden çoğunlukla vade uzatımının tercih edilmesi kuvvetle muhtemel. Çünkü; vadede TL ile geri ödemenin sadece alış-satış kuru farkı üzerinden sağlayacağı avantaj sınırlı. Her iki seçenekte de, ama özellikle ihracatçıların TL ile geri ödeme seçeneğini tercih etmesi halinde daha fazla olmak üzere; Merkez Bankası, ileriye dönük olarak döviz girişlerinde yavaşlama, azalma ve rezerv kaybı etkisi yaşayacak demektir. Bilançosuna bir çeşit ‘vadeli döviz satışı’ gibi etkisi olacaktır. Malum, bankanın TL karşılığı rezerv artışı yapabildiği tek büyük kalem buydu. Para politikası açısından da “iç varlıklara dayalı” bir parasal genişleme demek olacak.

Bu üç adımdan geriye kalan şu; banka “üzerine düşeni yaptı” dedirtmek için, etkileri çok sınırlı adımlar atmış oldu. Faiz ve zorunlu karşılıklarda teknik etkisinden çok sinyal etkisi olan adımlar iken, reeskontlara dair adımları da ihracatçı reel kesime vade uzatımı ferahlaması sağlayan bir adım oldu.

Facebook Yorumları

0 0
reklam
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
  
Müjdat Gezen Sanat Merkezi'ni kundaklayan kişi gözaltına alındı
Müjdat Gezen Sanat Merkezi’ni kundakladığı iddia edilen bir kişi yakalanarak gözaltına alındı. İsta...
  
Müjdat Gezen Sanat Merkezi'ne kundaklama girişimi!
Müjdat Gezen: Sakallı bir herif elinde benzin bidonu ile sokağa giriyor ve döküp ateşe verdi...
  
Uğur Gürses: Varlık Fonu'na devredilen kuruluşlar denetim dışına çıktı, çiftlik gibi kullanılacaklar!
Ekonomist Uğur Gürses, Hazine uhdesinde bulunan bir kısım kamu sermayeli şirketler ile özelleştirme...
  
Merkez Bankası faiz koridorunun üst bandını 0,75 puan artırdı!
Merkez Bankası kurda yaşanan sert hareketler sonucunda faiz artırımına gitti. Merkez Bankası, faiz ...
  
Yıldırım: Biz Merkez Bankası'nın işine karışmıyoruz, o da bizim işimize karışmasın!
Başbakan Binali Yıldırım, Merkez Bankası'nın faiz kararına ilişkin konuştu. Yıldırım, "Biz TCMB'nin...
  
Başbakan Yıldırım: Merkez Bankası mecbur kalmadıkça faizi yükseltmemeli
Başbakan Binali Yıldırım, döviz borcu olan şirketlerin döviz almalarının kuru yükselttiğini belirte...
  
Mehmet Şimşek: Merkez Bankası'nın eli kolu bağlı değil!
Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek "Merkez Bankası'nın eli kolu bağlı değildir. Geçmişte olduğu gibi...
  
ODTÜ'lüler KHK ile ihraç edilen hocalarını uğurladı
15 Temmuz'daki darbe girişiminin ardından ilan edilen olağanüstü hâl kapsamında çıkarılan 679 sayılı...
  
Merkez Bankası etkisi uzun sürmedi; dolar 3,79 ile yeni rekorunu kırdı
Merkez Bankası'ndan üst üste rekor kıran dolara karşı hamlesi sonrası biraz da olsa gerileyen dolar...
  
Uğur Gürses: Artık başka köprülerden geçenler de Osmangazi Köprüsü için ilave ödeme yapacak!
Hürriyet yazarı Uğur Gürses, Boğaz köprüleri geçiş ücretlerinin yüzde 48 artırılmasına ilişkin olar...
  
İki hafta önce faizi artıran Merkez Bankası'ndan "Temkinli duruş sürdürülecek" mesajı
Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya, "Para politikasında temkinli duruş sürdürülecek" mesajı ver...
  
Uğur Derin Dondurucu'nun sahiplerinden Takmaklı cezaevinde yaşamını yitirdi
15 Temmuz darbe girişiminin ardında başlatılan ‘FETÖ’ soruşturması kapsamında 28 Temmuz'da tutuklan...
  
Uğur Gürses: Merkez Bankası, 'üzerine düşeni yaptı' dedirtmek için sınırlı adımlar attı; faiz kararı işe yaramayacak
Uğur Gürses: Artış, Başçı dönemindeki 'mış gibi yapan' merkez bankası tablosundan daha itibarlı...
  
Merkez Bankası, faizi yarım puan artırdı!
Merkez Bankası Para Politikası Kurulu kritik faiz kararını açıkladı. Merkez, ekonomistlerin artış be...
  
Bombalı saldırıda şehit düşen Derik Kaymakamı son yolculuğuna uğurlandı
Şehit kaymakamın cenaze namazına Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ve Başbakan Binali Yıldırım da katıldı...
  
Mehveş Evin:10 Ekim’in yıldönümünde medya: ‘Merkezde doğru habercilik’ örneği yok
Bir yılı aşkın süredir ivmesi kah artan, kah azalan, ne yazık ki artık mütemadi hale gelen bir şidd...