Hakan TAHMAZ

basnews.com



Bookmark and Share

Başarısız yerel yönetimler ve AKP


11.02.2020 - Bu Yazı 819 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Türkiye, art arda gelişen sosyal, toplumsal, siyasal, yargısal/hukuksal krizlerini ve sorunlarını çözme umudunu, beklentisini yeni bir seçim sonrasına ertelemiş durumda gözüküyor. Sorunları çözmesi gereken iktidarın, bizzat kendisinin uzun süredir yeni makro sorunlar üretmesi ve mevcut eski sorunları kronikleştiren politikalarda ısrar etmesi artık, siyasetin yeniden şekillenmesini/yapılanmasını zorunlu kılıyor.

2019 yerel seçimlerinde yaşananlar ve sonuçları toplumda bu doğrultudaki beklentileri artırdı. Yerel seçimlerde muhalif siyasi parti ve çevrelerin kendi aralarında oluşturdukları açık, örtük “seçim ittifakının” başarısı, toplumda genel bir eğilim olarak yirmi yıllık AKP iktidarının sonunun başladığının emaresi olarak görülüyor.

Ama hala büyük bir umut yaratılabilmiş değil. Yeni rejimin mağdurlarının veya yeni rejimi eleştirenlerin kaygılarını, güvensizliğini, tereddütlerini giderme yoluna girildiğine ilişkin güçlü bir belirti yok.  

Önce neden böyle olduğuna ilişkin birkaç noktanın altını tekrar çizeceğim. Sonra yerel seçim başarısı sonrası, nasıl genel seçim başarısının yolu açılabilir sorusuna yanıt vermeye çalışacağım. Biraz uzun bir yazı olacak ancak bir yılın değerlendirilmesine giriş açısından katlanabilir bir uzunluk olacak.

Demokrasi ittifakı değil seçim ittifakı

Bir kez Millet İttifakı’nın, demokrasi ittifakı olarak adlandırılmasının, takdim edilmesinin yanlış olduğunu belirteyim. Birbirinden oldukça farklı programa, siyasi geçmişe ve yaklaşıma sahip partilerin bir araya gelişlerini ve davranışlarını belirleyen, AKP’ye güç kaybettirmek istemeleriyle sınırlı bir ortaklıktır. Daha geniş ve kapsamlı bir ortaklık, net politik çerçeve üzerinde anlaşmış bir ittifak söz konusu değil. Bu nedenle ittifakı, demokratik ittifak olarak tanımlamak yanlıştır. İttifak içinde yer alan partiler, evrensel değerlere yaklaşımları açısından birbirlerinden çok farklı ve zıt yaklaşımlara sahipler. Demokrasi konusunda uzlaşmaları zor ve farklı görüşleri var.  

Cumhur ittifakının inşa etmeye çalıştığı, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi olarak isimlendirilen otoriter sisteme itiraz etmek veya muhalif olmak tek başına demokrasi bloğu oluşturmaya yetmezBu noktadaki eksiklikler, kafa karışıklıkları ve belirsizlikler yerel seçimlerde yakalanmış fırsatın kaçırılmasına yol açabilir.

AKP’nin ülkeyi sürüklediği krizden demokratik çıkış için sorumluluğa sahip ana muhalefet partisi CHP, hem demokratik bloğunun oluşmasında üzerine düşen görev ve sorumluluğu yerine getirmiyor, hem de genel seçimlerde başarıya ulaşmayı kolaylaştıracak bir yerel yönetim modeli geliştirmiyor.   Başarılı yerel yönetim çalışmasının genel seçimlerde başarı için zorunluluğunun farkında değil.  Bunca yaşananlara rağmen hala büyük tehlikeyi idrak edebilmiş değil. Aksine abartılı öz güven patlamasıyla, yer yer AKP zihniyet ve yöntemleriyle belediyecilik uygulamaları örnekleri sergiliyor. 20 yıllık AKP’ye alternatifin, belediyelerden yeşermesine imkan tanıyacak bütünlüklü bir çalışması ve yaklaşımı yok.

İktidarın sıkıştırmasıyla siyasal alan oluşturma cazibesine kapılmak

CHP, Türkiye’nin içinde bulunduğu krizin aşılmasında etkin, belirleyici ve üzerine düşen sorumluluğu ve görevi yerine getirmek için, iki konuyu eş zamanlı ve paralel olarak yapmak durumdadır. Kendi sağından medet uman yaklaşımlardan uzaklaşmalı ve direksiyonu demokratik açılıma doğru çevirmelidir.

CHP, örgütünü dönüştüre bildiği ve içselleştire bildiği ölçüde sosyal demokrat değerler sistemiyle belediyecilik ve etkili siyaset yapabilir ve toplumsal değişim/dönüşümün önünü açabilir. Muhafazakâr, milliyetçi kesimlerle barışmak veya Türkiye’nin bütününü kapsamak gibi politik içeriği boşaltılmış yeni zamanların söylem ve yaklaşımlarını terk etmelidir. Türkiye’nin krizinin demokratik bir muhtevada aşılabileceği gerçeğini siyasetinin merkezi kılarak, evrensel değerler ve insancıl hukuk çerçevesinde demokrasi bloğu oluşmasına öncülük edecek siyasal cesaret sergilemelidir. Başka bir ifadeyle aynıların birlikte, ayrıların ayrı olduğu bir siyasal dizilişin hayat bulmasına ön ayak olmalıdır. Bu, CHP, HDP başta olmak üzere kendi solundaki siyasal parti ve çevrelerle krizden çıkışın ortak yol haritasını oluşturması anlamına gelmektedir. Ortak yol haritası aynı zamanda Cumhur İttifakı dışındaki siyasal güçlerle anlamlı iş birliğinin sınırının da belirlenmesidir. İktidar bloğunun sıkıştırdığı zeminde siyasal zemin arayışından kurtulmaktır.

CHP, yerel seçimlerde esen rüzgârı kalıcı hale getirmek ve genel seçimlerde başarıya giden yolun taşlarını döşemek için yerel yönetimlerde sosyal demokrat belediyeciliğin köşe taşlarını oluşturacak, pratiklerini sergileyecek bir sürece girmek durumundadır. Kısa bir süre sonra yerel seçimlerin birinci yılı geriden kalacak. Şu an geçmiş dönemde Eskişehir’de yaratılan farklılıktan daha ileri ve köklü bir değişikliğe tekabül eden yerel yönetim pratikleri sergilenmiş değil. Bazı arayışların pratiğe hala dökülmediği görülüyor. Aksine bir yıl içinde 89 sendromu olarak adlandırılan bir sürecin yeniden gelişebileceğine ilişkin zayıf da olsa emareler söz konusu.

Sosyal demokrat belediyecilik 

31 Mart seçimlerinde elde edilen başarının son tahlilde yerel seçim başarısı olduğu unutulmamalıdır. Bu nedenle farklı bir yönetim anlayışının kurumsallaştırılmaması, hatta yer yer eski anlayış ve yaklaşımları çağrıştıran uygulamaların öne çıkması mevcut iktidarın işini kolaylaştıracaktır. Demokratik, şeffaf, herkese eşit, kaliteli ve ulaşılabilir hizmet vermek, kamu kaynaklarının adil paylaşımını sağlayan yerel yönetim anlayışıyla çelişen her pratik kendi çapında aynı zamanda genel seçim başarısının önünü kesebilecek bir potansiyeli taşır. Faaliyetlerin denetlenebilmesinin, karar alma süreçlerine katılımın ve çalışmaların şeffaf sürdürülmesinin etkin mekanizmaları yaratılmadan demokratik bir yöneticilikten söz edebilmek mümkün değildir.

İstanbul, Ankara ve İzmir ile sınırlı değerlendirmeler her zaman doğru sonuçlar vermez. Toplumsal değişimin ve dönüşümün verilerini daha geniş ölçekte ele almakta sayısız yarar vardır. Kaldı ki, sözünü ettiğimiz bu üç ilde de CHP’li birçok ilçe belediyesinin durumunun içler acısı olduğunu unutmayalım. 

Bu bakımdan CHP’nin yönettiği belediyelerin bir başarı hikayelerinden söz edebilmek mümkün değildir. Medya gücüyle toplumsal algı yönetmenin sınırları aşılmış değil. AKP’nin hizmet belediyeciliği diye tanımladığı anlayışın muhalif versiyonunu yaratmak Türkiye’yi bir adım ileri götürmez. Uzun süredir yaşanan, artık toplumsal ve devlet krizine dönüşmüş siyasal krizin toplumsal çürümeyi derinleştirmesinin söz konusu olacağı unutulmamalıdır.

Örneğin aslında Türkiye’nin yerel yönetim yasasına göre, belediye başkanlıkları birer küçük tek adam yönetimidir. Belediye meclisi, belediye başkanı ilişkisi, denge denetim ve yetki paylaşımı bakımından demokratik içerikten fazlasıyla uzaktır. Tek adam rejiminden şikâyet edenlerin, mevcut yerel yönetim yasasını kendisine dayanak yaparak belediye başkanlığı yapmaları, Saray zihniyetiyle çok farklı olmadıklarını gösterir. Hiçbir belediye başkanının yetkisini Meclis ile paylaşmaya yanaşmaması, aksine Meclisleri baypas etme geleneğini sürdürmeleri seçmende “yok birbirinizden farkınız” anlayışının kökleşmesini getirir.

Keza katılımcı ve denetime açık yerel yöneticilik bakımından sınırlı da olsa bir dizi olanaklar sunan Kent Meclislerinin AKP gibi araçsallaştırılması veya özgünlüğü ortadan kaldıran pratikler sergilenmesi hiçbir siyasal farklılığın olmadığının belirtileri olarak değerlendirilmesi mümkündür.

Damatta, devletin hazinesini teslim edilmesinden, Saray rejimde etkin olmasından şikâyet edenlerin, belediyelere hısım akrabalarını görevlendirmeleri ve Semra Özal’dan Türk siyasetine miras kalan eşlerin etkili ve hukuksuz yetkili olmalarının taklit etmeleri izah edilemez. Dahası bunun kadın sorununun bir veçhesini oluşturduğunun görülmemesi sorunundur.

Belediye başkanının eşinin, sadece eş olma haliyle herhangi bir belediye çalışmasını denetlemesi, planlanan çalışmayı kamuoyuna açıklaması, yönetime müdahaleci tavırları, parti kongrelerinde liste hazırlamaları hiçbir biçimde tolere edilebilir bir davranış değildir. İzmir ve İstanbul’da görülen bu durumun yaygınlaşma eğilimi göstermesi ciddiye alınması gerek bir soruna işaret ediyor.

Bu türden pratiklerin sayısız örnekleri mevcut.  Merkezi iktidar olmanın gücünü kötüye acımasızca kullanan ve yasal ya da yasal olmayan her türden yetkiyi muhaliflerin tasfiyesi ve başarısızlığı için kullanan bir anlayışın her türden kötülüğü memlekete yapabileceğini bilenlerin, kendi zaaflarını halının altına süpürerek krizden çıkışın yolunu bulmaları ve ülkeye yapılan kötülükleri engellemeleri mümkün değildir.

Not: Bu yazı 9 Şubat 2020 Pazar günü CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun konuşmasında önce yazılmıştır. Bu konuşmayı ayrıca değerlendirmek gerekiyor.

* Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Tükenmez Haber’in editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Facebook Yorumları

reklam
11.02.2020
Başarısız yerel yönetimler ve AKP
3.02.2020
Muhalefet, siyasetsizlikle malul
24.12.2019
Şimdi de Libya
28.10.2019
Savaşa karşı, barış hakkı
9.10.2019
Suriye’de güvenli bölge çıkmazı
30.04.2019
Yerel seçimler ve sonrası
15.4.2019
Sayım çıkmazı ve ayrımcılık
17.2.2019
İYİ Parti’nin peşinden sürüklenmek
21.1.2019
Parlamentoyu savunmak
2.11.2018
Cumhur İttifakı: Mecburi koalisyona devam
20.10.2018
Gizli tanık yargısı
25.9.2018
Yeni sisteme muhalefet
12.9.2018
Üçlü Tahran zirvesi
2.9.2018
Galatasaray Meydanı ve siyasal İslamcılar
23.8.2018
ABD’den sonra Suriye krizi de alevlenebilir
10.8.2018
Suriye ve Kürtler
4.8.2018
eni rejim, meşruiyet, hak ve özgürlükler
28.7.2018
Yeni rejim, meşruiyet, hak ve özgürlükler
24.7.2018
Seçim sonrası Türkiye
28.6.2018
Seçimler, Türk milliyetçiliği ve otoriterizm
24.6.2018
Kötü insanlar ittifakının panzehiri HDP/Demirtaş
9.6.2018
Darbe ve muhalefet cephesi
1.6.2018
CHP’nin cesur çıkışının gerekleri
26.5.2018
Seçimler ve barışın araçsallaştırılması
19.5.2018
Normalleşme, HDP ve Demirtaş
12.5.2018
Sevgili Celalettin, bu kez T A M A M
1.5.2018
24 Haziran seçimleri: Pirus zaferi
20.4.2018
Zor seçim ve zorlaşan günler
14.4.2018
Muhbir, itirafçı ve “elin kiri”
7.4.2018
Afrin yeni bir fay hattı
28.3.2018
Afrin ve sonrası hâlimiz
14.1.2018
CHP, HDP ve muhafazakâr otoriter cumhuriyete doğru
4.1.2018
2019’da korkulanın olmaması için
15.12.2017
Filistin çıkmazı haydut devlet
2.12.2017
ABD’deki dava sizin meseleniz
30.10.2017
smanlıyı ve bugünü, Girit tarihinden bakarak anlamak
23.10.2017
Osman Kavala
26.6.2017
Referandum gerçekçiliği
19.6.2017
Krizi fırsata dönüştürmek
11.6.2017
Ortadoğu’da yalnızlaşan Türkiye
29.5.2017
Yeni siyaset ve sivil toplum
13.5.2017
Çözümün, barışın zeminini güçlendirmek
4.5.2017
Savaşta yeni cephe
25.4.2017
Kürdler mi şaşırttı, şaşkınlık mı?
19.4.2017
Referandumun gösterdiği
15.4.2017
'Referandum, ölüme yatmak'
8.4.2017
Kerkük: keskin bıçak
3.4.2017
Sonucu algı operasyonu belirleyecek
25.3.2017
Newroz ve Dolmabahçe
19.3.2017
Newroz ve Dolmabahçe
14.3.2017
Barış ve özgürlükler için 'Hayır'
4.3.2017
HDP'nin HAYIR'ı
20.2.2017
Referandum, Kürdler, ‘biz’
11.2.2017
AKP geri dönülmesi zor yolda
9.2.2017
Barış Ne Zaman
5.2.2017
Tek yetkili Beştepe’ye doğru
28.1.2017
Kırmızı çizgilerin sonu
22.1.2017
Astana toplantısı ve barış
20.1.2017
ABD karşıtlığı rejimi dizaynın bir parçası
8.1.2017
Pesimizm, bıkkınlık ve alışmayacağız
2.1.2017
2017'de Kürd Meseles
25.12.2016
13. İnsan Hakları Hareketi Konferansı
20.12.2016
Öfke ve kin siyaseti
4.12.2016
Tasfiyeler çöküştür
15.11.2016
Trump ve Kürdler
7.11.2016
Sona doğru
1.11.2016
Gültan Kışanak ve Fırat Anlı
24.10.2016
Musul ve Türklük halleri
17.10.2016
Sivil alanda savaş, başkanlık
11.10.2016
Güvenliği tehdit eden siyaset
3.10.2016
Kolombiya ve Kürd barışı
26.9.2016
Kürdler, birlik ve gelecek
19.9.2016
Öcalan’ın çağrısı ve ara rejim
11.9.2016
Sorun kırılan gönülleri onarmak
5.9.2016
Israrla barış açısını savunmak
29.8.2016
Cerablus ve barış
22.8.2016
Büyük felaket öncesi
15.8.2016
Ötekileştirme ve CHP
8.8.2016
Ayrımcılık vebası ve milli birlik tebaası
2.8.2016
Türkiye nereye gidiyor?
25.7.2016
Darbe, OHAL ve üç açmaz
18.7.2016
Ak Parti, dünya trendinin parçası
11.7.2016
Ortadoğu, Kürdler ve demokrasi cephesi
4.7.2016
Dış politikada değişiklik ve belirtileri
27.6.2016
Dönüşü olmayan yol
20.6.2016
Aracı KDP neden olmasın
14.6.2016
Daha da kirlenen savaş
6.6.2016
Çözüme yol arayışı
30.5.2016
Yeni milli Türkiye ve Kürd karşıtlığı
24.5.2016
Kazananı olmayan oylama
16.5.2016
Paralı asker savaşta
9.5.2016
Şahinleşen iktidar
25.4.2016
Çözüm zorda
19.4.2016
Dokunulmazlıklara dokunmak
11.4.2016
Barış, cumhuriyetçiler ve muhafazakârlar
28.3.2016
Amed Newrozu ardından
21.3.2016
Newroz’da barış tutuklu
14.3.2016
Ortadoğu’da yeni dönem ve Kürdler
7.3.2016
Anayasa’ya Cumhurbaşkanı engeli
29.2.2016
Anayasa’ya Türklük engeli
23.2.2016
Felakete kulaç atılıyor
15.2.2016
Kürdistan Ulusal Birliği
8.2.2016
Ortadoğu ve Kürdler
2.2.2016
Kürdlerin tarih sahnesi çıkışına itiraz
28.1.2016
İmralı Notları ve süreç
12.1.2016
DTK, Çözüm Süreci’nin örtüsünü açtı
28.12.2015
Batının sessizliği üzerine
24.12.2015
Barzani sonrası tartışmalar
20.12.2015
Ya Çözüm
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları


Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive