Cafer Solgun



Bookmark and Share

Kaos ve istikrarsızlık Ortadoğu’nun ‘kaderi’ mi?


14.01.2020 - Bu Yazı 485 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 İran’ın Ortadoğu politikası ve bölgedeki görünen, görünmeyen faaliyetlerini koordine eden en etkili isimlerden Kasım Süleymani’nin ABD saldırısı sonucu ölmesi, bölgedeki gerilimi tırmandırdı. Karşılıklı misillemeler, tehditler devam ederken, tarafların “dengeli” denilebilecek bir tutumla hareket ettiği görülüyor.

Havanın kızışması, gerilimin tırmanması, olanlar ve olabilecek olanlar “3. Dünya Savaşı mı başlayacak?” endişelerini tetiklerken kimilerine göre 3. Dünya Savaşı tarafların doğrudan sahaya çıkmalarıyla birlikte zaten başladı.

Süleymani’nin ölümü, Türkiye’de kimi kesimler tarafından bayram havasında karşılandı, kimileri de yas tutmaya başladı. Bayram edenlerin bir kısmı “antiemperyalist” oluşlarına halel gelmesin diye “ABD vurmasaydı iyiydi” derken, yas tutanların bir kısmı da İran’ın düşürdüğü Ukrayna uçağı için bile “emperyalizmin oyunu” demekte beis görmüyorlar. Varsın İran “yanlışlıkla vurduk, özür dileriz” desin, kesin bir “oyundur” bu! Ama en tuhaf tepki Doğu Perinçek çevresinden geldi. Onlara göre Süleymani “hepimizin şehidi” imiş!

Bilen bilir, bilmeyene de ben hatırlatmış olayım; Perinçek ve partisi çok da uzak olmayan bir geçmişte, İran’daki “Molla rejimine” ve ülkedeki “şeriat tehlikesine” karşı “mücadelenin” bayraktarı idi. Perinçek’in siyasi yaşamında “tutarlılık” aramak, nafile bir çaba kuşkusuz. Ama varsa onları “yerli, milli” duruşları (!) nedeniyle takdir edenler, naçizane, bir parça araştırmalarını ve düşünmelerini tavsiye ederim.

Şu bir gerçek; Süleymani suikastı, Ortadoğu’da “yeni” bir döneme işaret ediyor. Bölge üzerinde egemenlik peşinde olan güçler, mevzilerini korumak adına artık her yol ve yöntemi “mubah” gören bir anlayışla sahnedeler. Bir anda şu veya bu taraf lehine veya aleyhine her şeyin değişeceği bir durum söz konusu olmayacak elbette; ama görünen gelecekte kaos ve istikrarsızlık, Ortadoğu’nun bazen artan bazen azalan gerçeği olmayı sürdürecek.

Peki, neden böyle?

Tarihi, coğrafi, kültürel bakımdan bir parçası olduğumuz Ortadoğu üzerine konuşurken en çok telaffuz edilen sıfatlar, malum, “kaynayan kazan”, “cadı kazanı” veya “bataklık” gibi olumsuz nitelemeler. Bu “kötü” şöhret durup dururken ortaya çıkmış değil tabii ki; nedenleri var.

Malum; Ortadoğu bir petrol bölgesi.

Enerji Bakanlığı’nın 2018 yılı verilerine göre, dünyanın ispatlanmış petrol rezervi 1.729,7 milyar varil. Petrol rezervinin 836,1 milyar varili (yüzde 48,3) Orta Doğu ülkelerinde, 325,1 milyar varili (yüzde 18,8) Güney ve Orta Amerika ülkelerinde, 236,7 milyar varili (yüzde 13,7) Kuzey Amerika ülkelerinde bulunuyor. (Bknz: https://www.enerji.gov.tr/tr-TR/Sayfalar/Petrol) Enerji kaynakları bakımından halen “stratejik” önemi devam eden petrol, yine 2018 yılı itibarıyla dünya enerji talebinin yüzde 33,6’sını karşılamış.

Bu özelliği nedeniyle Ortadoğu, öteden beri bölgesel ve küresel güçler açısından bir “egemenlik”, dolayısıyla da “savaş” alanı. Ve bu “savaş”, klasik manasıyla bir “savaş” değil, kirli bir savaş. Bu durumun en doğrudan sonucu, sürekli bir istikrarsızlık ve kaos hali oluyor.

Bu kaos ve istikrarsızlık üreten nüfuz ve egemenlik savaşlarının deyim yerindeyse en “kullanışlı” aracı ise, öteden beri mezhep farklılıkları. Ortadoğu’nun herhangi bir ülkesinde istikrarsızlık “ihtiyacı” hâsıl olduğunda, mezhep farklılıklarını körükleyen bir “derin” stratejinin devreye sokulması, genellikle “iş” görüyor.

Mezhep farklılıkları kadar “kullanışlı” olmasa da, etnik farklılıklar da kaos, kargaşa, istikrarsızlık gerektiren emperyalist hesap sahipleri için el altında bulundurulan bölgesel “sorun” potansiyellerinden bir diğeri. Arap, Fars, Kürt, Türkmen, daha yukarıda Azeri, Ermeni, Kafkas halklarının yaşadıkları bir bölge olarak Ortadoğu, etnik meseleler bakımından da “karışabilir, karıştırılabilir” bir bölge özelliğine sahip.

Patenti bir zamanların emperyalist jandarma gücü İngiltere’ye ait olan “böl, parçala, yönet” taktiği, herhalde en çok Ortadoğu’da etkili olmuş bir politik stratejidir. Sınırları cetvelle çizilmiş yapay devletlerin oluşturduğu Ortadoğu’da her devlet, uzun yıllar boyunca şu veya bu küresel gücün bir tür “ileri karakolu” olmakla yükümlü kılınmıştı. Ve bu devletlerin en önemli varlık gerekçesi birbirlerini zayıf düşürecek askeri, siyasi, diplomatik “nüfuz” savaşları yürütmek.

Ortadoğu sorununun temelinde enerji kaynaklarına hükmetme kavgası bulunduğunu söylemek, gerçeğin sadece bir parçası. Malum, “ulusolcu” anlayış ve gruplar Ortadoğu sorun ve sorunlarına “kahrolsun emperyalizm” sloganı atarak “çözüm” bulacaklarını düşünüyor. Bu yönüyle milliyetçi anlayış ve çevrelerle aynı safta buluşmakta bir beis görmedikleri gibi, Doğu Perinçek örneğinden de izleyebildiğimiz üzere, sığ ve slogancı anlayışlarını “millici güçler”, “Avrasya ekseni” gibi mesnetsiz teorilerle gerekçelendirmeye çalışıyorlar.

Oysa asıl mesele, öncelikle Ortadoğu’da kaos, kargaşa, istikrarsızlık potansiyelini “işlenmeye” hazır tutan sorunlarla ilgili, ilkesel bir tutumun sahibi olmak. Etnik ve mezhepsel sorunları “emperyalizmin oyunu” görenler, bilerek ya da bilmeyerek asıl sorunu ıskalamakla kalmıyor, o sorunları adeta çözümsüzlüğe mahkûm etmiş oluyorlar. 

AKP iktidarları döneminde Türkiye, izlenen dış politika anlayışı nedeniyle Ortadoğu’nun iyiden iyiye bir parçası haline geldi. Sadece tarihi, coğrafi, kültürel ilişkiler bağlamında değil, sorunları itibarıyla da. Türkiye Suriye’de, Irak’ta, Mısır’da ve şimdi de Libya’da açık açık bir “taraf” oldu. Bu “taraf” olmanın temelinde ise, barış veya demokrasiyi savunmak değil, Sünnici bir duyarlılık var. “Arap baharı” dalgasını bölgede kendi liderliğinde bir Sünni eksen yaratma fırsatı olarak değerlendirme çabası çoktan akamete uğradı. Ama bu gerçeği adını dosdoğru koyarak kabullenmek istemiyorlar hala.

Ortadoğu meselelerinde “sıcak” bir taraf olmak, dosdoğru söylemek gerekirse, “düşman” sahibi olmak demektir. “Herkesi bir şekilde idare ederiz” diye düşünebilirsiniz, nitekim AKP ve Erdoğan öyle de davranıyor, ama yanılırsınız ve bu yanılgının bedelini sadece yanlışın, yanılgının sahipleri değil hepimiz öderiz ve ödüyoruz da…

“Ne yapalım? Eski pısırık politikaya geri mi dönelim?” dediklerini, “beka sorunu” dediklerini, eleştiri ve uyarıları bu söylemlerle karşıladıklarını tabii ki biliyorum. Bunlar tamamen demagojik söylemler.

Oysa Ortadoğu’da “düşmansız” yaşamak ve etkin bir güç olmak ne imkânsız ne de hayal. Gelecek yazımı bekleyin…

Facebook Yorumları

reklam
21.01.2020
Ortadoğu: Mevzunun özü…
14.01.2020
Kaos ve istikrarsızlık Ortadoğu’nun ‘kaderi’ mi?
7.01.2020
38 ağladığımız, yandığımız, öldüğümüzdür…
24.12.2019
Kanayan vicdanımız: Roboski
17.12.2019
'Gömlek değiştirdik' bile diyemeden...
12.12.2019
Alevilerin eşit yurttaşlık haklarını tanıyın!
26.11.2019
Bir 'gelecek tasavvurunuz' yoksa…
20.11.2019
Toplu intihar vakalarının düşündürdükleri
12.11.2019
En kötüsü çaresizliktir insan hallerinin...
5.11.2019
Egemen gündem, 'öteki' gündem...
25.7.2018
'Kontrol'lü mü? 'Tiyatro' mu? 'Darbe' mi?
9.4.2017
Sahi ne oldu o ‘ruh’?
17.2.2017
“Evet” ya da “Hayır” derken...
2.2.2017
Hayırlısı...
27.12.2016
Bir yılbaşı anısı...
3.11.2016
‘Tebligatınız var’
23.10.2016
O sesin sahibi...
28.9.2016
“Günlerden Bir Gün”ün kısa hikayesi-2
27.9.2016
“Günlerden Bir Gün”ün kısa hikayesi-1
14.7.2016
‘İç barış’ derken?
12.7.2016
Barış, iç barış, teslimiyet
9.7.2016
Bayram ve tatil bitti hayat devam ediyor
7.7.2016
Bayram halleri
5.7.2016
İyi bayramlar
2.7.2016
Madımak katliamını düşünmek…
30.6.2016
Söz konusu olan hayatımız, geleceğimizdir
28.6.2016
AB çöksün, biz yeniden kuralım’
25.6.2016
‘Milli iradeye’ de mi ‘kayyım?’
23.6.2016
Çok mu ‘cesurlar’?
18.6.2016
Liseliler ne diyor siz ne diyorsunuz?
16.6.2016
Tuhaf ve düşündürücü işler
14.6.2016
Tahrikçi kim acaba?
12.6.2016
Diktatörlük... Psikolojik harp... Ne alakası varsa?!
9.6.2016
Tehlikeli acizlik
7.6.2016
Irkçılığın laboratuvar sonuçları
5.6.2016
Medyadaki tırşıkçılar-2
2.6.2016
Medyanın tırşıkçıları
31.5.2016
Darbeler bastırıldı, sıra ‘üst akıl’da!
29.5.2016
Rezilliğe paravan olanlar
27.5.2016
Olanları ve olacakları CHP de görüyor (mu?)
25.5.2016
‘Dur bakalım şimdi ne olacak?
19.5.2016
Sorun HDP değil parlamentonun saygınlığı
14.5.2016
Kılıçdaroğlu’na saldırıyorlar, ama…
10.5.2016
Demokrasinin asgari eşiğinde…
7.5.2016
Belliydi…
5.5.2016
38 hâlâ kanıyor…
4.5.2016
‘Bakalım millet ne diyor?’
30.4.2016
‘Naaptın İsmail abi ya?’ diyorlar. Neden ki?
29.4.2016
Gündem çarpıtma mı gündem oluşturma mı?
24.4.2016
AKP’nin çarkları ve kutuplaştırma
21.4.2016
‘Cadı avı’
19.4.2016
Kansız bir gökyüzü için... Adalet...
17.4.2016
CHP artık ‘sert’ olacakmış. Yani?
12.4.2016
Ensar Vakfı paniği… Neden?
10.4.2016
Yazıklar olsun!
9.4.2016
12 Eylül’ün izindeler…
5.4.2016
Devlet uyumuyor. Uyutmuyorlar ki…
2.4.2016
‘Darbe mi olacakmış? Ne zaman?’
1.4.2016
Ortaya karışık
26.3.2016
‘Gelecek’ çocuklarımız değilse eğer…
24.3.2016
‘Bu adamın ne işi var oralarda?’
22.3.2016
Yapmayın…
20.3.2016
‘Olmasaydı sonumuz böyle’
18.3.2016
Korku büyürken…
15.3.2016
Kaos, istikrar, Survivor ve ‘işler yolunda’
13.3.2016
Yaparsınız, gücünüz var…
8.3.2016
Sahi, nereye kadar?
5.3.2016
Yapabilirsiniz, evet, ama nereye kadar?
4.3.2016
Meselemiz nedir; anlamayan kaldı mı?
1.3.2016
Evet ortalık ‘karıştı’…
23.2.2016
Türkiye nereye?
20.2.2016
Neden yalnız ve ‘hedefteki ülke’ olduk?
18.2.2016
Baykal’ın ‘bayram değil seyran değil’ çıkışı
16.2.2016
Savaş mı? ‘One minute’!
13.2.2016
Sahibinin sesi medya ve Cizre
9.2.2016
Cizre’de ne oldu, ne oluyor?
6.2.2016
Davutoğlu’nun tutumu ya da tutumsuzluğu...
4.2.2016
Sur’u Toledo yapmak?
2.2.2016
Korucular ‘muhatap’ olursa...
31.1.2016
Devlet ‘rutin dışına’ çıkarsa ne olur?
28.1.2016
‘Rutin dışı’ devlet...
23.1.2016
Zaman beklediğimizdir...
21.1.2016
Bu ‘farkın’ bedelini çok ağır ödüyoruz
19.1.2016
‘Adalet’ isteyince de ‘hain’ oluyor muyuz?
16.1.2016
Devlet suç işler mi?
15.1.2016
Di vî karî de şaşiyek heye
12.1.2016
Boğmak istediğiniz o çığlık utancınız olacak
9.1.2016
‘Kürt’ deyince…
7.1.2016
Duygusal kopuş...
2.1.2016
Sıkıntı...
31.12.2015
‘Dûr bî nure’ ya da yeni yıl yazısı
30.12.2015
DTK’dan ‘öz yönetim’ çıkışı ve kanayan tarih
24.12.2015
Bir bakalım neler oluyor...
22.12.2015
Dışarıda ‘yaptık oluyor’ olmuyor
20.12.2015
Celal Şengör’e açık mektup
16.12.2015
‘Yapıyoruz ve oluyor’ körlüğü
10.12.2015
Demokrasi ‘bahşedilen’ değil kazanılandır
8.12.2015
Yurtta ve cihanda aktif kutuplaşma, yüksek tansiyon
5.12.2015
Bu kafayla da Türkiye yönetilir, ama...
3.12.2015
‘Önce biraz zor gelecek ama…’
2.12.2015
Elçi’mizi yitirdik, umudumuz ağır yaralı
29.11.2015
Gazetecilik sınavı
28.11.2015
Rusya ile kriz: ‘Şükür’ mü?
22.11.2015
Toprak
19.11.2015
‘Biz birlikte Türkiye’yiz’!
17.11.2015
İçimizdeki IŞİD’le yüzleşmezsek…
14.11.2015
Mavi…
11.11.2015
Bu seçimler eşit, adil ve serbest miydi?
9.11.2015
Teşhis ve umut…
4.11.2015
‘Sen kazandın ama biz haklıydık’
2.11.2015
Bugün 2 Kasım
31.10.2015
Sandık kayyumları…
29.10.2015
Darbe hukuku ve büyüyen umut…
28.10.2015
Darbeye karşı direnmek meşru bir haktır
26.10.2015
Umut, direnen insanlığımızdır
24.10.2015
Kerbela… Unutulmayan, unutulamayan, unutturulmayan
22.10.2015
‘Söyle bakalım…’
19.10.2015
Belki bir umut daha...
17.10.2015
AKP ve IŞİD’in ortak hedefi: Kürtler
14.10.2015
Devletin sorumluluğu
12.10.2015
Yüzsüz, pişkin ve arsızlar
11.10.2015
Dipteyiz. Var mı ötesi?
8.10.2015
Bir duyan varsa eğer...
5.10.2015
‘Seninle görüşeceğiz!’
3.10.2015
Bu neyin paniği?
30.9.2015
Bir ‘u’ şeklimiz eksikti, o da tamam!
28.9.2015
Sorgulamazsan ‘kaderin’ olur…
23.9.2015
AKP’nin kanlı miladı: Roboski…
22.9.2015
Seçim hükümeti mi operasyon hükümeti mi?
16.9.2015
‘Dur bakalım seçim olacak mı?’
14.9.2015
Ay… Cemile…
12.9.2015
Öcalan neden konuşmuyor?
9.9.2015
Hiçbir şey bir anda başlamadı…
7.9.2015
HDP’li bakanlar istifa etmeli
5.9.2015
‘Tayyip’in askerleri’ne ne oldu?
3.9.2015
‘Bana dokunmayan yılan’ iyidir mi sanıyorsunuz?
2.9.2015
‘Önce solcular için geldiler, bir şey demedim…’
1.9.2015
Türkiye, Saray’ın çiftliği olacak mı?
31.8.2015
38’in askerleri...
26.8.2015
Anaların ahını alan…
24.8.2015
1 Kasım’da test edilecek olan...
23.8.2015
HDP neden önemli?
19.8.2015
Bu psikolojiye teslim olmayalım
17.8.2015
Ya yine boyun eğmezsek?
16.8.2015
Bir saniye bile terk edemiyorlar
12.8.2015
Davutoğlu ve Kılıçdaroğlu’nun sorumluluğu
11.8.2015
Yok OHAL değil bunlar!
5.8.2015
Davutoğlu’nun ikilemi
3.8.2015
Hakikatlerimizi çürütmeyelim
30.7.2015
Kamu düzenini korumak…
26.7.2015
Bu filmi gördük, tekrar görmek istemiyoruz
22.7.2015
Suruç’ta katliam… Bu kez unutmayalım
20.7.2015
Herkes sorumluluğunu bilirse...
18.7.2015
Bir gün, günlerden bayram olsa...
8.7.2015
Davutoğlu ve AKP’nin ahlakı
7.7.2015
Siyasetin sorumluluk sınavı
4.7.2015
Nicedir kuşatılmışız…
30.6.2015
‘AKP bu dersi anlamazsa’
27.6.2015
Tansiyonu düşürelim, normalleşelim. Peki nasıl?
24.6.2015
Yeni bir MC mi?
22.6.2015
Anlaşıldı, ‘size rahat yok’ diyorlar
21.6.2015
Yarın Babalar Günü ya da uzaklara ağıt…
17.6.2015
Kitap, ‘bomba’, zaman ve liderlik
15.6.2015
'Galiba hata yaptık'!
14.6.2015
AKP’nin densiz yalakaları
8.6.2015
HDP barajı yıktı, AKP ikilemiyle baş başa
6.6.2015
Geçmişi değil geleceği oyluyoruz
5.6.2015
Sözüm AKP seçmenine…
4.6.2015
Bu, bir kararlılık tatbikatıdır
2.6.2015
DERSİM’DE SONUÇLAR BELLİ
1.6.2015
ELAZIĞ’DA HDP SÜRPRİZ YAPACAK
30.5.2015
Gerçekler hamasetle sıvanabilir mi?
27.5.2015
İtibar meselesi ya da kabahatin büyüğü
27.5.2015
Aleviler oylarını paylaşıyor
25.5.2015
Aleviler hep CHP’li miydi?
23.5.2015
7 Haziran sınavı
20.5.2015
‘İşkilli büzük dingilder’
19.5.2015
HDP barajı yıkıyor
16.5.2015
Diktatörlerin davası
14.5.2015
Zamane diktatörleri
11.5.2015
O, yani Kenan Evren…
6.5.2015
Psikolojik harp zamanlarından günümüze…
4.5.2015
‘Bunlar Ermeni’den ‘bunlar Zerdüşt’e...
2.5.2015
Böyle olmak zorunda değildi, ama...
29.4.2015
Adaletin sefaleti
27.4.2015
Adaletiniz yoksa...
25.4.2015
Yüzleşmek mi unutmak mı?
22.4.2015
AKP'nin unuttuğu...
21.4.2015
Dün 'hain" bugün 'paralel'
19.4.2015
AKP ne vaat ediyor?
16.4.2015
Erdoğan'ın girdabı...
13.4.2015
Asıl mevzuyu unutmayalım
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları


Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive