Laikliğin üç hali


28.06.2020 - Bu Yazı 371 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Maddenin 3 hali olduğu gibi, laikliğin de 3 hali var. Onu konuşalım bugün.

Siyah Amerikalı George Floyd’un bir polis tarafından alçakça katledilmesi, aynı biçimde öldürülen başka Siyah Amerikalıları ve bunların polis katillerinin cezasız kaldıklarını da açığa çıkardı. Şimdi ülkede bizzat Beyazlar ortalığı altüst ediyorlar ve bu kolayına yatışmayacak. 

Yatışmayacak, çünkü ABD’de her ne kadar WASP kimlik (Beyaz, Anglo-Sakson, Protestan) hâlâ egemense de, 21. yüzyılda bu adaletsizliği sürdürmekte artık çok zorlanıyor. 

Aynen ne gibi, bizdeki egemen HASÜMÜT kimliğin (Hanefi, Sünni, Müslüman, Türk) artık çatır çatır sorgulandığı gibi. Aleviler, Kürtler, Gayrimüslim aydınlar tarafından. 

Daha önemlisi, Türk aydınlar tarafından. 

Daha da önemlisi, Hanefi Sünni Müslümanların vicdan sahibi olanları tarafından. (Bu sonuncuları mesela MeridyenHaber.com sitesindeki bazı yazılardan okuyabilirsiniz.)

***

Diyeceksiniz ki bizde de ne cinayetler işleniyor ve cezasız kalıyor. Çok doğru. Daha 23 Haziran tarihli Artıgerçek’te “Polise ödül gibi ceza” diye yazıyordu. 2017’de Van Gevaş'ta mantar toplarken gözaltına alınıp, insanlıktan çıkaracak biçimde (fotoğraflarına bkz.) işkence edilen köylülerin şikayeti üzerine yargılanan polis O.Ş.’ye mahkeme 3.000 TL para cezası vermiş ve kendisinin “yeniden suç işlemeyeceğine kanaat getirerek” hükmün açıklanmasını geri bırakmış.

Fakat ABD’nin durumu biraz farklı. Çünkü Türkler Anadolu’ya fatih olarak geldiler ama, ABD, İngiltere’de dinsel baskıya uğramak yüzünden canlarını Yeni Dünya’ya zor atan Hıristiyan azınlık Püritenler tarafından kuruldu. Şimdi bu mazlumların torunları bu zulmü icra ediyorlar. 

Tabii, konuyu dağıtmamak için, bu torunların ne Kızılderilileri soykırıma uğrattıklarından bahsediyoruz, ne Siyah köleleri pamuk tarlalarında perişan ettiklerinden, ne de ardından (geçenlerde heykeli kaldırılan) Theodore Roosevelt’in “Büyük Sopa” (Big Stick) politikası gereği önce Güney Amerika’yı sonra da tüm dünyayı emperyalist işgale uğrattıklarından. 

***

Prof. Taner Timur abimin Birgün’ün 21 Haziran Pazar ekindeki yazısını okudunuz mu? Trump rezilinin bir kilise önünde elinde İncil sallayıp dini politikaya alet etmesini kınayan Protestan din adamı Mark D.W. Edington’un 10 Haziran tarihli Le Monde yazısından bahsediyordu. 

Din adamı Edington, Trump’ı fena halde kınamak dışında, Din ile Devlet ilişkileri konusunda Fransa ile ABD’yi ele alıyor ve özetle şöyle diyor:

Hem ABD hem Fransa, anayasalarında dinsel özgürlüğü korumaya almakta. Ama büyük bir farkla: 

Fransa’da amaç Devlet’i Din’in müdahalesinden korumak. 

Tabii ki (sevgili kardeşlerim, allahaşkına bunu “tabi” biçiminde yazmayın artık!) bu ilke, Katolik Kilisesinin Ortaçağ’da Devlet’i ezmiş olmasından kaynaklanmakta. O kadar katı bir biçimde uygulanıyor ki, diyor Edington, bir Amerikalının gözünde bütün dinleri şüpheli duruma sokacak kadar. 

ABD’de ise ilke Din’i Devlet’in müdahalesinden korumak.

Devlet hiçbir Din’e/mezhebe müdahale edemiyor ve hiçbirini diğerlerine tercih edemiyor. Bu da tabii ki, yine Ortaçağ’ın hemen sonrasında (17. ve 18. yüzyıllar) İngiliz Anglikan Kilisesinin, Devlet’i (I. Elizabeth) arkasına alarak, farklı inançta olan mezhepleri ezmesinden kaynaklanmakta. 

Dediğim gibi, Edington bundan sonra Trump’a girişiyor. Onu, kendi narsist çıkarları için dini siyasete alet etmekle suçluyor. 

***

Maddenin 3 hali olduğunu okumuşuzdur okulda: Katı, sıvı, gaz. Laikliğin de 3 hali var: Fransa, ABD, Türkiye.   

Fransa, malum, katı hali; aynen Kemalist Türkiye’de olduğu gibi. ABD, sıvı hali. Bugünkü Türkiye’ye ise gaz hali kalıyor. 

***

Elle tutulup gözle görülmez olan gaz’ın da, Devlet’e kimin hâkim olduğuna göre 2 hali var. Şöyle ki:

Ortaçağ Batı Avrupası’nın aksine, Osmanlı’da teokrasi (din devleti) filan yoktu; fotokopisini çıkardığı Bizans’taki gibi, Osmanlı’da da Devlet Din’e hakimdi. İmparator patriği, Sultan da şeyhülislamı istediği an görevden alır ve idam ettiriverirdi. Şu farkla ki, Osmanlı’da kafası kesilerek değil, ulemanın kanı yere dökülemeyeceği için yay kirişiyle boğdurularak. 

Bu Devlet > Din geleneği Cumhuriyet’ten sonra güçlenerek devam etti. Okullarda okuduk; Halifeliğin ardından Şeyhülislamlığın görevlerini yüklenmiş olan Şer’iyye (ve Evkaf) Vekaleti de 3 Mart 1924’te kaldırıldı ve birincinin yerine Başbakanlık’a bağlı bir genel müdürlük olarak Diyanet İşleri Reisliği kuruldu. 

Bu, gaz’ın birinci haliydi. Şimdi ikinci halini yaşıyoruz. 

***

Şöyle ki, burjuvazinin gelişip Din’i ait olduğu manevi dünyaya henüz oturtamadığı Yakın Doğu’da Devlet isterse, Din birey ile Allah arasına münhasır kalır; Kemalizm’de olduğu gibi. 

Ama “Devlet”in başına geçen, yani Hükümet’i oluşturan İktidar isterse, kendine koltuk değneği olması için bu gazı devlet kurumlarına yayma politikasına girişir. Tabii, 21. yüzyılın iç ve dış konjonktürü elveriyorsa.

2003-2004’te bu ülkede görülmüş en önemli demokratik reformları yapmış olan R. T. Erdoğan, şu anda, öyle diyelim de başımızı belaya sokmayalım, hem “çok özel kişiliği” yüzünden, hem de kamuoyu araştırmalarının sonuçları yüzünden, artık ikinci hali uygulamakta. 

Aynen Trump gibi fena sıkıştı, muhalefeti olmayan bir Tek Adam olabilmek için, (ne olduğunu gerçekten çok merak ettiren bir etkiyle hareket eden) Devlet Bahçeli sayesinde bi yandan Türk milliyetçiliğinin, bi yandan da Din’in koltuk değnekliğine fena halde ihtiyaç duyuyor. 

Ayasofya’yı, üstelik Atatürk’ün imzasının sahte olduğunu iddia ettirmek gibi inanılmaz bi iş yaparak (bunu da ayrıntısıyla yazacağım) cami ilan etmeye soyunmak (+ Libya’ya bile bulaşmak) bu çaresizliğin son barutlarından biri. 

Bu sayede, Fethullah ve özellikle de Kürt düşmanlığı şemsiyesinde, Mahşerin [Kıyametin] Dört Atlısı’ndan destek almak istiyor: Dinci AKP + Irkçı MHP + Ehlileştirilmiş Ergenekon + Ulusolcular.  

Evet, şu anda gaz’ın o ikinci halini yaşıyoruz. 

21. yüzyıl dünyasında, pompalanmasıyla doğru orantılı bir hızla dağılmasını beklerken.

Facebook Yorumları

reklam
3.07.2020
Ayasofya’yı cami yapma işinde 15 Temmuz aman kaçmasın
28.06.2020
Laikliğin üç hali
20.06.2020
Zaytung Cumhuriyeti Devleti
13.06.2020
Türkiye’de ırkçılık yok ama, Yeni Irkçılık her zerremizde
5.06.2020
'Fetih' üzerine söylenenler ve düşünceler
29.05.2020
AKP için turnusol: Çav Bella olayı
21.05.2020
Battıkça saldırmanın son bir aylık tarihçesi
14.05.2020
Ölüm tehditleri ve nefret eylemleri karşısında Türk yargısı
8.05.2020
Bir soru: T.C. laik midir teokratik mi?
1.05.2020
Son yerli ve milli şovlar üzerine düşünceler
25.04.2020
Sen kendine yetersin Rejimim!
10.04.2020
Bu zihniyet varken tümümüz koronadan gitmezsek iyidir
3.04.2020
Bektaşi babasının ağzından Rejim’in korona testi
6.03.2020
Günümüzde Türk dış politikası: İç kapının dış mandalı
28.02.2020
Şehitler Tepesi ne taraf oluyor?
21.02.2020
1998 Adana Mutabakatı hikâyesi
14.02.2020
Emperyalizm ve Suriye politikamız
8.02.2020
Erdoğan: Suriye, Suriye toprağından çekilsin!
30.01.2020
Suçu Allah’a yükleyip kurtulmak
24.01.2020
İster inan ister inanma: Son ayın zaytungsal haberleri
16.01.2020
Kayıp ilanı: Türk dış politikası ve T.C. Dışişleri Bakanlığı
10.01.2020
CB Erdoğan’ın Kanal İstanbul ısrarının altında ranttan başka ne var?
28.12.2019
Beladan kaçan TDP’den bela aranan EDP’ye ve Montrö’den Kanal Erdoğan’a
21.12.2019
Son ayın seçilmiş incileri - dedikodular refakatinde
13.12.2019
Almanya’ya son ihracatımız: Üniversiteden hoca attırmak
1.12.2019
Sırtını devlete dayamanın büyük cazibesi ve neticesi
23.11.2019
Bana birbirinden önemli iki şey öğreten hocamın ardından…
15.11.2019
Cumhuriyet nedir, ne değildir?
8.11.2019
Hıristiyan imam-hatip lisesi kapalı tutulmalıdır! paneli
2.11.2019
Eyy Lepuvancılar! olayı ne sonuç verecek?
26.10.2019
Tarihten bir yaprak: Menderes’in Suriye macerası
17.10.2019
Nusaybin’in oraları kim bombalıyor?
10.10.2019
Ceren Hoca cinayetindeki AKP’li prof avukatın cemaziyülevveli
4.10.2019
Bu haberlerin hepsi doğru, ama inanmayı reddediyorum
28.09.2019
Adam gibi adam Rafi kardeşime ağıt
12.09.2019
Bir İngiliz bilimkurgu romanının alla turca çeşitlemesi
6.09.2019
Şu uluslararası hukuk bi olmasa…
25.08.2019
Çok berbat ve çok hayırlı bir musibet karşısındayız
9.08.2019
Oğlan analarına ilanen duyurulur: Fırat’ın Doğusu’na giriyoruz
29.07.2019
Bölücü ve bölücülük derken?
11.07.2019
Düzelmemek bir yana, CB Erdoğan kör kör parmağım gözüne gidiyor
5.07.2019
Bir mukayese: Kayyımlı+AKP’li belediyeler ile HDP’li+CHP’li belediyeler
11.07.2019
Düzelmemek bir yana, CB Erdoğan kör kör parmağım gözüne gidiyor
4.07.2019
Bir mukayese: Kayyımlı+AKP’li belediyeler ile HDP’li+CHP’li belediyeler
28.06.2019
Olan nedir, niçin oldu, şimdi neler olmalı, olabilir
7.06.2019
S-400’leri alıp naapıcaz bilen var mı?
30.05.2019
TAY’ın son iki aylık seyir defterinden özet
24.05.2019
Yargı’nın silkinme vakti geldi ve geçiyor
17.05.2019
YSK esprileri: Bir derleme
5.05.2019
YSK ilan etmeden ben yazayım size
3.05.2019
CB Erdoğan büyünün bozulduğunu ne zaman fark edecek?
19.4.2019
12 Eylül Davası’nın örtbas edildiği duruşmadan tarihe notlar
12.4.2019
Yükselen sarmalın son çemberi: 2019 seçimleri
5.4.2019
DP ile AKP, 1957 ile 2019
22.3.2019
Yazın bi kenara: Bu Kürt düşmanlığı iktidarı seçimlerde 'çikin' edecek
14.3.2019
İyi ki gitmişiz
1.3.2019
HDP hâlâ kapatılmadı mı yahu?
23.2.2019
Adana Mutabakatı'nda Suriye'ye girme hakkı diye bişey yok!
8.2.2019
Korkunç: Sadece ne söylediğinden değil, ne söylemediğinden de yargılanıyorsun artık
1.2.2019
Eşsiz kahraman Trump! Vatan sana minnettardır!
25.1.2019
Milletvekili Leyla Güven ölmeye yürürken seçim gözlemlerim
18.1.2019
Kenevir: AKP’nin seçim için nevzuhur tutamağı
4.1.2019
Türkçe rezaletlerini konuşmaya devam
28.12.2018
Erdoğan’ın zorlama alınganlıkları: Toplumdaki tahribat
21.12.2018
'Fırat’ın doğusu' derken…
15.12.2018
170 imzalı mektup
1.12.2018
Kaçırmış olabileceğiniz Zaytungsal haberler
24.11.2018
Hukuk bırakmadınız. Lütfen artık durunuz!
17.11.2018
Yargıcın kararı tamamen hukuksuzdu. Ama yargıç haklıydı
10.11.2018
AYM-AİHM ilişkisinden tatsız kokular geliyor
3.11.2018
95 yaşındaki Cumhuriyet: Bir toparlama
19.10.2018
THY’den biletiniz varsa dikkatli olun
12.10.2018
Kürtlerimize bu denli takmanın çok önemli bir sebebi olmalı
5.10.2018
Zaytung’dan son inciler
30.9.2018
Vaziyetimizin özetidir
21.9.2018
G. Depardieu üşütmüş olabilir mi?
15.9.2018
Bir 'Beşinci Kol' remake’i olarak Cumhuriyet operasyonu
7.9.2018
Espriler diyarı Türkiye’den enstantaneler
1.9.2018
Erdoğan ve Soylu: Kim kimden korkmalı?
24.8.2018
Belediye seçimleri yaklaşırken 'Tek Hesap' ve Kürt meselesi
17.8.2018
Türk Tarih Kurumu, vah…
10.8.2018
Ağlamadan gülmeye doğru: Dışişleri, İçişleri, Milli Eğitim, hele de Maliye
4.8.2018
Türkiye’nin bağımsızlığına müdahale meselesi
27.7.2018
Cevat Abi üzerinden 12 Eylül faşizmi ile günümüzün mukayesesi
20.7.2018
131.182 kardeşime: Söke söke döneceksiniz!
13.7.2018
Baba Diyalektik: Tek Adam, R. T. Erdoğan’a karşı…
6.7.2018
AYM ne durumda?
30.6.2018
Bekri Mustafa devrinde Türkiye’nin zoru ve Tek Adam’ın sonu
21.6.2018
Oylarımı açıklıyorum
16.6.2018
Bu Zaytung derhal KHK’yle kapatılmalı ve 299’dan tutuklanmalıdır
9.6.2018
Apo kalmadı, Kandil verelim
2.6.2018
AKP ve Erdoğan’a ülkemiz büyük teşekkür borçludur
26.5.2018
Armudun sapı üzümün çöpü diyecek zaman değil!
19.5.2018
Sen kimselere böylesi bi paniklemeyi reva görme Yarabbi!
11.5.2018
Rabiacı takım kendine güveniyorsa Mandela’yı serbest bıraksın
2.5.2018
Vahim derecede önemli: CHP adayının niteliği
28.4.2018
Aday işinde hata yapılmazsa, Tek Adam parantezi nihayet kapanıyor
21.4.2018
İfade özgürlüğü gün gelir, herkese lazım olur
14.4.2018
Eğer buna ülke yönetmek deniyorsa…
7.4.2018
Emareler belirdi, büyü bozuluyor…
30.3.2018
Hem Küçük Amerika, hem Küçük Rusya
24.3.2018
Suriye fütuhatı ve uluslararası hukuk
16.3.2018
Ara bilanço: Şu anda neyin neresindeyiz?
9.3.2018
Dünya Kadınlar Gününde bunu da işittik ya…
2.3.2018
Erken seçime giderken, zina üzerine önemli bilgiler
23.2.2018
Kürt partisi kapatma el rehberi
16.2.2018
Kayyım atanmadık Ermeni Patrikhanesi kalmıştı
9.2.2018
Ne olmuş çıkardıysa harp; harbiden tuttum bu lafını Erdoğan’ın
3.2.2018
Kilis’e düşen bu roketleri kim atıyor?
26.1.2018
Bu ortamda en sağlamı futbol takılmak
19.1.2018
Yerli ve Milli Şiarımız: 'Yurtta baskı, cihanda savaş'
12.1.2018
Tanımıyorum demeyin; çok bildik biri: Roy Moore
5.1.2018
'Yunan işgalindeki Ege adalarımız' meselesi
29.12.2017
Çakma KHK’ler varken, TBMM niçin hâlâ açık?
22.12.2017
Şu anda en ıstıraplı iş vicdanlı ve ahlaklı Müslüman olmak
15.12.2017
Can simitleri: Emlakçı Trump’ın Kudüs’ü, 'Siyaset Hukukçusu' Erdoğan’ın Lozan’ı
8.12.2017
Yunanistan’ın bize verdiği ve bizim hâlâ anlamadığımız iki büyük ders
1.12.2017
Sincan F Tipi Cezaevi duruşma salonundan hazin notlar
24.11.2017
'Allah’ın Büyük Lütfu' No. 2: NATO’cunun eşekliği
17.11.2017
Erdoğan niye Atatürkçü oldu?
10.11.2017
Bizi oğlumuz Hasan evlendirmişti
3.11.2017
Ayrı dünyaların referandumları: Katalonya ve Kürdistan
27.10.2017
CHP için iyi, 'İyi Parti' için kötü haber
20.10.2017
'PKK’lidir ve FETÖ’cüdür' söylemi de olmasa AKP ne yaparmış?
14.10.2017
İngiltere’de imamların resmî nikah kıyması hakkında yararlı olabilecek bilgiler
7.10.2017
AKP’nin iktidara gelmiş olmasından ben çok memnunum
29.9.2017
Her Musul-Kerkük dendiğinde hortlayan ulusalcı yalanları teşhirimdir
23.9.2017
Mezara saldırıp resim çektirmek üzerine
16.9.2017
Dinbazın hakkından…
8.9.2017
Acı duymayan kurbandan Myanmar’a, Türkiye’de tutarlılık
1.9.2017
“İşte Cenab-ı Hakk'ın hayvanlara yerleştirdiği muhteşem sistemin ayrıntıları”
25.8.2017
Kürt Fobisi’nden Münih Sendromu’na CHP ve Türkiye
11.8.2017
Bodrum’da niye gürültü (ve deprem) oluyor?
5.8.2017
Bu ağır tahriklerin sebebini bilen var mı?
28.7.2017
Lozan kutlamamız ve şehir efsanelerimiz
21.7.2017
Rezil darbenin yıldönümünde karşılaştırmalı bir muhasebe
15.7.2017
Adalet derken: Yargımızdan bir vesikalık fotoğraf
8.7.2017
Mardin nire Bodrum nire: İki “büyükşehir uygulaması”
30.6.2017
Ördek Hayri hikayesinin epey ötesindedir bu olay
23.6.2017
Kürtler üzerine bazı trajikomik deneyler
16.6.2017
Değerli ve Şahane Yalnızlık’ın son fotoğrafı
9.6.2017
'Ülkede yaşanan sürece uygun düşen' bir yargımız var
2.6.2017
Cevabını çok merak ettiğim sorulardan bazıları
26.5.2017
Demiyorlarsa zaten, onlara verdiğim emekler haram olsun
19.5.2017
Türk dış politikasını nasıl bilirdiniz?
12.5.2017
Ülkemiz yönetiminde trajikomik durum vaziyetleri
5.5.2017
O benim canım sekreterimdi
29.4.2017
CHP Nasıl Kurtulur
21.4.2017
Referandum 2017: Erdoğan için son’un başı olabilir
14.4.2017
Referandumda mazoşizm vaziyetleri
7.4.2017
En âlâsından sansür: ‘Pıstırıcı Etki’
31.3.2017
Fetocular ve Fetöcüler
24.3.2017
Tam da kayyımlık belediyeler ülkesinde
17.3.2017
Lale muhabbeti ve Mart Karı üzerine düşünceler
14.3.2017
Erdoğan & Wilders Şti. altın madeni buldu, siyanürle işletiyor
10.3.2017
Almanya tarikiyle Decameron’a avdet…
4.3.2017
Almanya'daki bazı dostlara: Büyük hata içindesiniz
3.3.2017
Hürriyet haberinin düşündürdükleri
24.2.2017
Özdeyişler ve fıkralarla, korkutma’dan korkma’ya AKP
18.2.2017
Dışta İkinci Kıbrıs, içte sürüyle tarikat yolda; bekleyiniz
11.2.2017
Karizmanın yırtılmasına doğru
9.2.2017
Söke söke dönecekler
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları


Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive