Barış Soydan

T24



Bookmark and Share

TL, dolar ve Euro'nun kaderini belirleyecek 3 toplantı


9.09.2019 - Bu Yazı 104 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Bu perşembe Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası ve Avrupa Merkez Bankası faizi indirmek üzere toplanıyor.

18 Eylül Çarşamba günü ise faiz indirimi sırası bu kez Amerikan Merkez Bankası'nda olacak.

"Nereden biliyorsunuz faizleri indireceklerini?" diye soranlar çıkabilir.

Normal ülkelerde merkez bankalarının faizi indirip indirmeyeceğine dair beklenti, "piyasa oyuncuları", yani bankacılar, borsacılar, ekonomistler arasında yapılan anketlerle ölçülür. Piyasa oyuncuları ekonominin içinde bulunduğu duruma ve Merkez Bankası yöneticilerinin yaptığı açıklamalara bakıp bir öngörüde bulunurlar…

Amerika'da piyasa oyuncularının yüzde 90'ı, 18 Eylül toplantısında faiz indirimi bekliyor. Avrupa'da da durum farklı değil.

Türkiye'de ise faiz indirimini öngörmek için piyasa oyuncularının tahminlerine veya Merkez Bankası yöneticilerinin açıklamalarına bakmaya gerek yok. Cumhurbaşkanı'nın iki dudağına odaklanmak yeterli.

Erdoğan hafta sonu şöyle dedi: "Perşembe günü Para Piyasası Kurulu toplanıyor, inanıyorum ki faiz daha da düşecek. Faiz düştükçe enflasyon da düşecektir, bunu göreceksiniz." Cumhurbaşkanı böyle demişken Merkez Bankası'nın faizi indirmeme şansı olabilir mi?

Demek ki, üç Merkez Bankası'nın da faiz indirimine gitmesi neredeyse kesin. Faiz indirimlerinin TL, Euro ve dolar üzerinde önemli sonuçları olacak.

Dolar hep güçlü bir para birimiydi ama son dönemde başta Euro olmak üzere birçok para birimine (Ve bu arada TL'ye) karşı daha da değer kazandı.

Dolar dünya paralarına karşı neden değer kazanıyor? Çünkü Amerika-Çin ticaret savaşının dünya ekonomisini durgunluğa, hatta krize sürüklediği korkusuyla insanlar (ve şirketler) riskli paralardan, riskli yatırım araçlarından çıkıp güvenli olarak değerlendirilen paralara, yatırım araçlarına dönüyorlar. Güvenli enstrümanların başında da dolar geliyor. (Öteki güvenli limanlar olan altın, gümüş, Yen ve Bitcoin'le ilgili geçenlerde T24'te yazmıştım. - Hayrola savaş mı çıktı, altın fiyatları neden yükseliyor?)

Trump doların değer kazanmasından dertli. Doların değeri arttıkça Amerikan şirketlerinin ihracat pazarlarındaki rekabet gücünün azalmasından şikâyetçi. Bu nedenle Amerikan Merkez Bankası'nın faizleri indirmesini istiyor. Kallavi indirim yapsın diye Twitter mesajlarıyla Merkez Bankası üzerinde baskı kurmaya çalışıyor.

Trump neden kallavi indirim istiyor? Çünkü Amerikan Merkez Bankası faizi indirirse, doların getirisi bir nebze azalır. Bazı yatırımcılar, "Bu faiz bana yetmez" diyerek dolar veya Amerikan tahvili satıp daha yüksek getirili paralara, varlıklara döner. Ve doların değeri düşer. Mekanizma kabaca böyle.

Ama bunun için, yani doların değerinde Trump'ın istediği oranda, dişe dokunur bir düşüş için Amerikan Merkez Bankası'nın ufak tefek, 0.25 puanlık indirimlerle yetinmemesi, 18 Eylül'den sonra da faiz indirimlerini sürdürmesi gerek.

Bunu yapacağına dair hiçbir işaret yok. Çünkü Amerikan ekonomisinde işler şu anda rayında gidiyor. Amerikan Merkez Bankası, Çin ile girilen ticaret savaşının durgunluğa yol açıp açmayacağını bekleyip görmek istiyor.

Durum böyleyken dolarda trendin dönmesi, düşüşe geçmesi zor.

Euro'nun durumu ise farklı. Euro uzun zamandır "deli gibi düşüyor."

"Deli gibi düşüyor" sözü Trump'a ait. Euro'nun dolar karşısında son 2,5 yılın en düşük seviyesine gerilemesine geçenlerde böyle tepki gösterdi. (Euro geçtiğimiz günlerde uzun zamandır ilk kez dolar karşısında 1,10 seviyesinin altına indi.) Trump, Euro düştükçe Amerikan ekonomisinin rekabet gücünün aşındığını düşünüyor.

Euro düşüyor çünkü Avrupa ekonomisi kötü gidiyor. Almanya durgunluğun eşiğinde. İtalyan ekonomisinin durumu malum. Yunanistan'a hiç girmeyelim.

Avrupa Merkez Bankası bu Perşembe toplanarak Avrupa ekonomisini canlandırmak için neler yapabileceğini tartışacak. Bu aynı zamanda Avrupa Merkez Bankası'nın Mario Draghi'nin başkanlığında yapacağı son toplantı olacak. Masada faiz indiriminin yanı sıra 2008-2009 küresel krizi sonrasında uygulamaya konulan ancak işler düzelince kaldırılan "parasal genişleme"yi, yani bankalardan tahvil alarak ekonomiye para pompalama politikasını yeniden devreye sokma seçeneği de var.

Avrupa Merkez Bankası'nın ekonomiyi canlandırmak için kullanacağı silahların Euro'nun değerini kısa vadede olumsuz etkilemesi kaçınılmaz. Demek ki, Euro'da da yön değişikliği pek mümkün değil.

Geldik TL'ye… Türk Lirası geçen yıl zaten kaybedeceği kadar değer kaybetti. Bu yılı nispeten" sakin geçiriyor. Dolar/TL, enflasyondaki düşüşün de etkisiyle yazın bir ara 5.50'nin altına kadar inmişti. Sonra piyasa oyuncuları, Merkez Bankası'nın ekonomiyi canlandırmak için yaptığı müdahalelerden işkillenince yeniden 5.80'i geçti. Ama enflasyondaki düşüş sürünce geçen hafta yeniden gevşedi. Tahterevalli gibi...

Merkez Bankası'nın elinde bu hafta faiz indirimi yapmak için iyi bir fırsat/bahane var: Enflasyondaki düşüş. Unutmayalım ki, faiz enflasyona göre belirlenir. (Daha doğrusu enflasyon bekleyişlerine göre.) Temmuzda enflasyon yüzde 16'lara inince Merkez Bankası faizi 4.25 puan (425 baz puan) indirimle yüzde 19.75'e çekmişti. Geçen hafta enflasyon yüzde 15.01'e geriledi. (Enflasyon verilerindeki manipülasyon kuşkuları -ki ciddi kuşkular- ayrı bir yazının konusu.) Ve Merkez Bankası'na faizde yeni indirim için bahane doğdu.

Demek ki, T.C. Merkez Bankası'nın indirime gideceği de belli. Mesele gidip gitmeyeceği değil ne kadar indirim yapacağı. Piyasa oyuncuları indirimin 2-3 puanla sınırlı olması gerektiğini düşünüyor ama Erdoğan ekonominin bir an önce canlanmasını istediği için daha yüksek bir oran şaşırtıcı olmaz.

Merkez Bankası'nın şansı, tüm dünyanın faiz indirimi yarışına girmiş olması. Geçen ay Hindistan, Sri Lanka, Endonezya, Filipinler ve Tayland faiz indirdi. Yukarıda gördüğümüz gibi sırada Avrupa ve Amerika var. Türkiye'deki indirim arada kaynayıp gider... Kısa vadede piyasada büyük bir tepki yaratmaz.

Ama ufukta kara bulutlar birikiyor. Enflasyondaki düşüşün sonuna gelmek üzereyiz. "Baz etkisi" (Geçin yılki fiyat artışlarının çok yüksek olmasından kaynaklanan oransal etki) yakında bitecek. Kışın fiyatlar yeniden tırmanışa geçecek.

Enflasyon yeniden yükselmeye başlayınca dolar da yükselecek. Dalkavukları boşverin, ciddi iktisatçıların beklentisi böyle.

Bu arada dünyada da ciddi riskler var: Arjantin'in iflası, ABD-Çin ticaret savaşının iyice sarpa sarması, Brexit "dramı"nda yeni perdeler açılması...

"Enflasyon iniyor, faizler düşüyor, şimdi para harcama zamanı!" diye çığıranların gazına gelmeyin. Fazla açılmayın.

Facebook Yorumları

reklam
16.09.2019
Devlet hayvan hastaneleri kurulmalı!
12.09.2019
Herkesin küfrettiği kızın öyküsü (veya yeni işçi sınıfı üzerine)
9.09.2019
TL, dolar ve Euro'nun kaderini belirleyecek 3 toplantı
6.09.2019
Kriz biterse öfkeli seçmen AKP'ye geri döner mi?
2.09.2019
Konut fiyatlarında dibi gördük mü? Yoksa düşüş sürer mi?
31.08.2019
İşlem ücretlerine fahiş zam yapan bankalar hangileri?
29.08.2019
Hayrola savaş mı çıktı, altın fiyatları neden yükseliyor?
26.08.2019
E hani düşecekti, dolar yine neden yükseliyor?
20.08.2019
Fikri takip: OYAK’ın İngiltere’deki 1 milyar dolarlık yatırımının kaynağı ne?
13.08.2019
Kriz raporu: Bankalar hasarlı, Koç idare ediyor, BİM mutlu
8.08.2019
Sayın Erdoğan, şehir hastaneleri ve otoyollarda yanıldınız, gelin vazgeçin
5.08.2019
Bir banka genel müdürünün sırları
5.08.2019
Bir banka genel müdürünün sırları
29.07.2019
Doğu Avrupa ülkeleri Türkiye’yi sollayıp nasıl geçti?
26.07.2019
Erdoğan’ın planı: Faiz inerse enflasyon iner, AKP seçmeni eve döner
15.07.2019
Ali Babacan’ın krizdeki payı ne?
11.07.2019
Doların kaderini belirleyecek 3 tarih: Bugün, 25 Temmuz, 31 Temmuz
1.07.2019
AKP’nin ekonomideki son günahı: Bütçe açığı
27.06.2019
Erdoğan, İstanbul’a aktarılan parayı kesebilir mi?
24.06.2019
Türkiye'nin ve ekonominin gündemi artık erken seçim
20.06.2019
Minare kılıfa girmiyor: Sebze-meyvede zararlı kimyasal gerçeği
17.06.2019
Rusya’nın zararlı diye reddettiği ürünleri kim yiyor?
14.06.2019
AKP-burjuvazi ilişkisi: Yoksa Marx yanıldı mı?
10.06.2019
Türkiye'nin batacağı, Güney Afrika'nın çıkacağı iddiası nasıl para kazandırdı?
7.06.2019
Türkiye’den umudu kesmemek için 10 neden
3.06.2019
Asıl meseleye gelelim: 5 yıl sonra mesleğiniz para edecek mi? (2)
27.05.2019
TOBB, İSO, İTO üyelerinin işleri tıkırında! (Olmasa söylemezler miydi?)
23.05.2019
Herkes sermaye kontrollerinden söz ediyor, yoksa?..
20.05.2019
Buraya nasıl geldik: AKP’nin ekonomideki 20 hatası
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları


Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive