Tek çıkış 'kurallı' ekonomi

17.5.2018 - Bu Yazı 329 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

Tek çıkış 'kurallı' ekonomi

 Artan faiz, dolardaki rekor ve petrol fiyatları zamları da beraberinde getirdi. Bunu ilk hisseden ise hiç kuşkusuz araç sahipleri oldu. Son 48 saatte neredeyse akaryakıta yaklaşık 28 kuruşluk zam sonrasında benzinin litre fiyatı 6.36’ya motorin ise 5.78’e yükseldi. Böylece, 60 litrelik deponun 5 yıllık maliyeti 277 liradan 380 liraya çıktı.

Petrol fiyatlarındaki yükseliş ve kurdaki hızlı çıkış akaryakıt depolarını olumsuz etkiliyor. Son bir haftada 75 dolar üzerinden hızlı bir yükselişe geçen petrol fiyatları da 78 doların üzerinde seyrediyor. Öte yandan güne 4.45 liradan başlayan dolar, faizlerdeki yükselişle birlikte gelişmekte olan ülke para birimlerine gelen satışlar sonucunda TL’nin olumsuz etkilenmesiyle yükselişe geçti. Kur, 4.50’yi test ederek tarihi rekorunu tazeledi.

Buna birde 2014 yılından beri yeni zirvesine ulaşan petrolle çarpılınca depolara zam kaçınılmaz oldu. Önceki günlerde 18 kuruş artan benzine 10 kuruş, 16 kuruş artan motorine ise 8 kuruş daha zam geldi.  Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine göre, 2013 Nisan’da kurşunsuz 95 oktan benzinin fiyatı 1.33 lira, buna toptancı marjı 0.04 lira, gelir payı 0.00206 lira, dağıtıcı payı 0.24, bayi marjı 0.18 lira ve toplam vergi 2.17 lira daha eklendiğinde pompa ucuna bu ürün cinsinin litre fiyatı 4.64 lira olarak yansırken, motorin aynı dönemde 4.08 liralık fiyat etiketi taşıyordu.  2013’ün Mayıs ayında ise benzinin litre fiyatı 4.62, motorin ise 4.06’dan işlem görüyordu.  2017 Mayıs’ta benzinin litre fiyatı yaklaşık 5.13 lira, motorinin litre fiyatı 4.46 lira idi.  2018 Mayıs’a göre son gelen zamlarla bir yıllık fiyat farkı benzinde 1.23 lira, motorinde ise 1.32 lira olarak gerçekleşti.  Orta sınıf bir otomobilin 60 litrelik deposu 2013 Mayıs’ta motorinde yaklaşık 243 liraya, benzinde ise 277 liraya doluyordu.  Mayıs 2018’de ise benzinin litre fiyatı 6.36’ya, motorin ise 5.78’e ulaştı.  Son iki günde gelen zamlarla birlikte motorinle benzinli araç arasındaki fark 50 kuruşa kadar indi.  Bugünden itibaren 60 litrelik depoya sahip olan benzinli bir aracın tam dolumu halinde cüzdana maliyeti yaklaşık 381 lira iken, dizelde maliyet 346 liraya çıktı.  Mayıs 2013-2018 dönemlerinde fark, bir depoda benzinde 104 lira, motorinde ise 103 liraları gördü.  5 yıllık rakamları karşılaştırdığımızda benzine zam 1.74 lira, dizelde ise 1.72 liralık artış gerçekleşti.

PETROLÜN VARİL FİYATI 350 LİRAYA YAKLAŞTI

Son 5 yıla göre petrol ve dolar kurunu karşılaştıracak olursak, 2014 Mayıs ayında Brent tipi petrolün varil fiyatı yaklaşık 100 dolardı. Aynı zamanda dolar kuru ise 1.87 liradan işlem görüyordu. Yan tarafta da bahsettiğimiz gibi o dönemde benzinin litresi 4.62 lira, dizel de 4.06’den depolara giriyordu. Bu bağlamda baktığımızda bir varil petrolün satış fiyatı 187 lira iken bugün bu rakam petrol fiyatının düşmesine rağmen 350 liraya yaklaştı.

DOLAR 4.50 EURO 5.30 TL İLE ZİRVEDE

Döviz piyasasında dolar ve euro yüksek seyrini koruyor. Piyasada dolar/TL 4.50’yi aşarak rekor düzeye çıktı. Dolar 4,5010 ile tüm zamanların en yükseğini gördü. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), piyasalarda gözlenen sağlıksız fiyat oluşumlarının yakından takip edildiğini bildirdi. Açıklama sonrası 4.50’deki dolar 4,40’lara kadar geriledi. Ancak Ankara’da ekonomi zirvesi olmayacağı beklentisiyle kur yeniden 4,45’e çıktı. Türkiye Bankalar Birliği (TBB) de, bankacılık sektörünün, büyük ölçüde uluslararası gelişmelerin neden olduğu son dönemdeki zorlu süreçten kaynaklanan riskleri de doğru yöneterek pozitif görünümünü koruyacak kabiliyette olduğunu belirtti. Euro/TL de 5.3235 ile rekorunu yenilemesi sonrasında 5.21’li seviyelere indi. Döviz sepeti de 4.90’ı aşmış oldu.

YÜZDE 350 ARTIŞ İSTENİYOR

Alnus Yatırım Menkul Değerler Araştırma Müdürü Yunus Kaya “Piyasanın büyük oyuncuları Türk lirası sattıkça satıyorlar. Bu sabah 4.47’ye ulaştı. Tepki gelmeyince daha fazla faiz isteniyor. 3 gün önce TCMB’den yüzde 250 faiz artışı istenirken dün bu oran yüzde 350’ye yükseldi. Dünkü Hazine ihalelerinde ortalama bileşik faiz 2 yıllıkta yüzde 16.61, 5 yıllıkta yüzde 15.96 oldu. Dolar durmayınca borsa dolar bazında düştükçe düşüyor” diye konuştu. CHP Tekirdağ Millet Vekili Faik Öztrak “TCMB Başkanının AKP Genel Merkezine çağrılması devletin parti devletine dönüştüğünü gösterir. Bu, piyasalardaki yangın söndürmez aksine gelecekte daha da büyütür. Londra’da konuşmadan önce 1 şiddetindeki tedbirle çözülecek sorunu, şimdi 10 şiddetindeki tedbirle çözebileceksiniz” ifadelerini kullandı. İktisatçı Mahfi Eğilmez “TCMB, faiz artırımı sinyalini vererek beklentileri etkiledi ve kur hızla geriledi. Yaratılan beklentiye yanıt verilemezse kurun geri gelişi çok daha kötü olabilir” dedi.

KURALLARA DAYALI PİYASA EKONOMİSİ TEK SEÇENEK

aşbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek, “Kurallara dayalı piyasa ekonomisi ilerisi için tek makul seçenektir” diyerek, bu bağlamda “ihtiyatlı politika çerçevesine bağlı” olduklarının altını çizdi. Twitter hesabından İngilizce yaptığı açıklamada Şimşek, “Sonunda politik pragmatizmin üstün geleceğini umuyor ve buna inanıyorum. Kurallara dayalı piyasa ekonomisi ilerisi için tek makul seçenektir; bu bağlamda, sağlam, ihtiyatlı politika çerçevesine bağlıyız. Politika bileşimi seçimlerden sonra büyük ihtimalle çok daha iyileşecektir” dedi.

MERKEZ BANKASI AK PARTİ MERKEZİNDE

Döviz kurlarındaki hızlı tırmanış sürerken Merkez Bankası, “Gerekli adımlar atılacaktır” uyarısı yaptı. Açıklamanın ardından dövizde tırmanış az da olsa duruldu. Merkez Bankası’ndan yapılan açıklamada, “Piyasalarda gözlenen sağlıksız fiyat oluşumları yakından takip edilmektedir. Gelişmelerin enflasyon görünümü üzerindeki etkileri de dikkate alınarak gerekli adımlar atılacaktır” denildi. Açıklamanın hemen ardından, Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek ile görüşmek üzere Ak Parti Genel Merkezi’ne gitti. Açıklama öncesi 4.50 ile yeni tarihi rekor düzeylerini gören dolar, Merkez Bankası’nın açıklamasının ve Çetinkaya’nın Ak Parti’ye gittiğinin duyulmasının ardından 4.41 liraya kadar çekildikten sonra 4.43 - 4.44 lira aralığına döndü.

KARAR

Facebook Yorumları

0 0
reklam
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
  
Tek çıkış 'kurallı' ekonomi
...
  
Levent Gültekin adaylıktan vazgeçti
...
  
Erken seçim geliyor! Teklif MHP'den
Milliyetçi Hareket Partisi’nin teklifiyle erken seçim geliyor. İşte flaş gelişmenin ayrıntıları; ...
  
Yüzde 10 barajından mühürsüz oy pusulasına; ittifak teklifinde neler var?
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin 2019'da yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerine ilişkin olarak y...
  
Deniz Zeyrek: Rusya’nın Türkiye’nin Menbiç’e operasyon yapmasını da desteklemesi kaçınılmaz
Rusya’ya neden toz kondurmuyoruz?...
  
Mehmet Ocaktan: MHP için tek yol AK Parti listelerinden seçime girmek
Son dönemde hemen herkes MHP lideri Devlet Bahçeli’nin MHP’yi adeta AK Parti’nin bir yan kuruluşu h...
  
Ahmet Hakan: MİT hepinizi uyarmış, koskoca iki bakan bu sahtekara nasıl ödül verdi?
...
  
Çandar: Kürtlerin, 1975’teki felaketi yaşama tehlikesi mevcut
Cengiz Çandar referandum sonrası Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nde yaşananları, "Kürtler korkarım 1975...
  
Ayhan Bilgen: HDP aynı söylemleri tekrarlayamaz
HDP Kars Milletvekili Ayhan Bilgen, "Cizre-Sur sürecinde demokratik siyaset kurumlarının sorunu çözm...
  
Erdoğan'dan Katar'a destek: Yaptırımlar doğru değil, terör zanlısı olarak görülmelerini tasvip etmiyorum
Cumhurbaşkaı Tayyip Erdoğan, ABD’nin Suriye’de YPG ağırlıklı SDG güçlerine verdiği desteği eleştiri...
  
Bekir Ağırdır: Türkiye, AK Parti ve diğerleri diye ayrışmış; tek taraflı kampanyaya rağmen yüzde 48.6 çok anlamlı
"Erdoğan her istediği gibi yapmayı deneyecektir ama pratik hayat buna ne kadar izin verir?"...
  
MAK'ın anketine göre, anayasa değişikliğine destek yüzde 58,88
Kararsızların matematiksel dağılımı sonrası ortaya çıkan tablo "Evet" oyları yüzde 58,88, "Hayır" oy...
  
Erdoğan ile görüşmek için Türkiye'ye gelen Barzani'den HDP çıkışı
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başkanı Mesut Barzani 4 Kasım 2016’dan bu yana tutuklu bulunan H...
  
Orhan Gazi Ertekin: İktidar savaşları hep mi böyle olur? Tınni tnni tinniiiii!
İktidar savaşlarının bir yanında hep zindan vardır. Bunu bilirim. Daha çocukken bildim. Ama hâlâ ben...
  
Orhan Gazi Ertekin: Erdoğan'ın Mustafa Kemal gibi yeni bir dönem başlatabileceği koşullar yok; iktidar kendini tahrip ediyor
2011’den beri Gülen cemaatinin yargı içindeki örgütlenmesine dikkat çeken Demokrat Yargı Eş Başkanı...
  
Erdoğan'dan Hükümet Sözcüsü'ne tekzip: El Bab'dan sonra durmak yok, hedefimiz Rakka
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Hükümet Sözcüsü ve Başbakan Yardımcısı Numan Kurtulmuş'un "El Bab ...