Serdar KAYA

Serbestiyet.com



Bookmark and Share

Türk gibi düşün: Merak değil nefret et


01.10.2014 - Bu Yazı 1992 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Bugün bir gavuristan kitapçısında gördüm, hemen aldım: Life in the Ancient World: A History of People and How They Lived. Yani, Antik Dünyada Hayat: İnsanların ve Nasıl Yaşadıklarının Tarihi. Kuşe kağıda basılmış, 500 küsur sayfa, küp gibi de ağır… Çocuklar için hazırlanmış, ama tabii bu önemsiz olduğu anlamına gelmiyor. Aksine, kitabın şahane bir içeriği var…

Kitap, takriben 100.000 yıl önce tarihlerinde ilk kez Afrika’nın dışına çıkan ilk insanların, dünyanın hangi köşelerine ne zaman ulaştıklarını, nasıl yaşadıklarını, neler yaptıklarını, nelere inandıklarını, bir bir anlatıyor. Kitabın sayfaları, fotoğraflar, ilüstrasyonlar, ve bir sürü birbirinden ilginç kronolojik cetvellerle dolu… Diğer işlerim olmasa, herhalde bir hafta başka hiçbir şeyle uğraşmaz, oturup sadece bu kitabı okur, notlar alırdım.

Yanlış anlaşılmasın; benzerine az bulunur bir kitaba tesadüf ettiğimi söylemiyorum. Gerek çocuklar gerekse yetişkinler için bu türden çok (ama çok) sayıda kitap yayınlanıyor – ki güzel olan da zaten bu. Şöyle ki, gelişmiş ülkelerde, bilime yönelik popüler bir ilgi de var. Dünyaya, insanlığa, varlığa ilgi duyanlar, özellikle Batı toplumları içinde önemli bir yekün teşkil ediyor. Dolayısıyla da, rekabet halinde olan farklı yayınevleri, sürekli insanlık hakkında bu gibi renkli yayınlar yapıyorlar.

Dünyanın nisbeten daha talihsiz durumda olan pek çok yeri gibi Türkiye’de de böyle bir ilgi ne yazık ki henüz pek yaygın değil. Bizler, bu gibi şeyleri çok fazla merak edecek şekilde büyü(tül)müyoruz. Abartılı bulanlar olabilir. Ama, Batılı öğrenciler, liseyi bitirdikleri dönemde (hele bir de biraz iyi bir okuldan mezun iseler) Türkiye’deki yüksek lisanslı insanlardan (ve hatta kimi profesörlerden) daha açık fikirli ve hatta daha donanımlı oluyorlar. Bunun manası şu: Spesifik bir branşta aynı düzeyde malumata sahip olmasalar bile, bu öğrencilerin dünya hakkındaki bilgileri daha kuşatıcı, mantık dizileri daha düzgün ve argümanları daha tutarlı oluyor. Belki hepsinden önemlisi, dünya ve varlık hakkında çok daha meraklı oluyorlar.

Türkiye’de ise, böyle bir kitle yok gibi bir şey. Dahası, yaşanan kimi olumlu gelişmelere rağmen, eğitim sistemi dünyaya ve insanlara merakla değil düşmanlıkla bakan nesiller üretmeye devam ediyor. Halbuki, bir ülkeyi taşıyan, bir yerlere getiren ve o ülkede sıradışı denilebilecek güzellikler ortaya çıkaran insanlar yetiştirebilmek için, insanlara nefret değil merak aşılamak, ya da en azından insanda doğası gereği zaten varolan merakı öldürmemek gerekli.

Türkiye’nin Batı ile arasındaki uçurumun kapanmıyor olmasının nedenlerini öncelikle burada aramak lazım. Bu uçurum, zannedilenden daha büyük. Bizler, aradaki farkın gerçek boyutunu anlayamıyoruz. Çünkü, insan, yapısı gereği, kendisi hakkında gerçekte olduğundan daha olumlu değerlendirmelerde bulunan ve hiç sahip olmadığı bir şeyin eksikliğini hissedemeyen bir varlık.

Türkiye’nin yüzyıllardır zorunun derdinin Batı ile olması ve kendisini hep Batı ile kıyaslaması da sorunun bir parçası. Zira, sürekli Batıya bakıyor olmak, ülkenin dünya içindeki genel yerini fark etmeyi zorlaştırıyor. Bir zaman önce, Türkiye’deki sayılı bilim insanlarından biri olan jeoloji profesörü Celal Şengör, Türkiye’nin seviye olarak Asya’nın da gerisinde ve Afrika düzeyinde olduğunu söylemişti. Çoklarına şaşırtıcı gelse de, bu aslında doğru bir konumlandırmadır. Belki bu değerlendirmeyi bir parça detaylandırmak ve Türkiye’nin Asya’nın kötü, Afrika’nın iyi bölgeleri ile aynı düzeyde olduğu söylemek de mümkün.

Ama tabii bu maddi zenginlik ile ilgili bir şey değil. Yoksa, Ortadoğu’da Türkiye’den çok daha zengin ülkeler de var. Örneğin, Suudi Arabistan, İnsani Gelişmişlik Endeksi‘nde sadece Türkiye’yi değil, kimi Avrupa ülkelerini dahi geride bırakıyor. Ancak, Suudi Arabistan’a gittiğinizde, onlarca alışveriş merkezi içinde kaybolsanız bile, mücevheratçıların, kebapçıların arasında ciddi bir kitabevi bulmakta zorlanıyorsunuz.

Halbuki, medeniyet, ne kadar zenginliğe sahip olduğunuzla değil, kendinize nasıl bir küçük dünya inşa ettiğinizle ilgili bir kavram. Bu nedenle, (sözgelimi) Türkiye’nindünyanın 17. büyük ekonomisi haline gelmiş olması da bu noktada çok mana ifade etmiyor. Ama bir gün gelir de Türkiye’deki zincir kitapçılarda, Mezopotamya medeniyetlerikuşların evrimi ya da kara delikler hakkındaki albenili, basit ama gayet iyi yazılmış/çevrilmiş kitapların her daim popüler olduğuna şahit olabilirsek, o zaman ülkenin yaşanır bir yer haline geldiğini düşünebiliriz.

––––––

Not:
Bu yazıyı yazarken aklıma Sevan Nişanyan geldi. Henry David Thoreau, Sivil İtaatsizlik adlı eserinde, “Herkesi adaletsizce hapseden bir idare altında, adil bir insan için doğru olan yer de hapistir” diyor. Tamamen katıldığım bir söz değil. Ama Türkiye gibi bir ülkenin Sevan Nişanyan gibi insanlara sunduğu başlıca seçeneklerden birinin hapis olduğu bir gerçek. Bir parça başarılı olmuş insanlar için, “Türkiye’nin yetiştirdiği…” gibi ifadeler kullanmayı çok seviyoruz. Ama bu ülke aslında insanları yetiştirmiyor, köreltiyor. Bir şekilde güzel bir şeyler yapmayı başaranlar da, bunu Türkiye sayesinde değil, Türkiye’ye rağmen başarıyorlar. Evet, bir yandan bir şeyler gerçekten de düzeliyor. Ama mukayese edilen yer Eski Türkiye olunca, sürekli ilerleme kaydediyor gibi görünmek çok zor değil. Eski Türkiye, bir grup üniformalı haydut tarafından kurulmuş olan bir dünya cehennemiydi. Ama bu, Yeni Türkiye‘nin cennet olduğu anlamına gelmiyor. Belki cehennemin bir iki kat yukarısına çıktık; ama o kadar… Umalım ki devamı gelsin. Ama bir zihniyet kolay değişmiyor.

––––––

Yazı arşiviEğitim konulu diğer yazılar

Fotoğraf: Portland State University (12 Şubat 2013, Serdar Kaya)

Facebook Yorumları

reklam
24.03.2020
İslam, Bilim, Virüs, Kumaş
9.06.2019
Resmin Yunus Emre'siydi, İbrahim Balaban
17.6.2018
AFFET BİZİ YAVRUM
06.04.2015
Biz Bir Toplum Değiliz
23.03.2015
Charlie Hebdo Katliamı (5): 2005 karikatür krizi
16.03.2015
Charlie Hebdo Katliamı (4): Hasan, Türkiye ve Kemal
20.01.2015
Charlie Hebdo Katliamı (2): İslam ve Batı
15.01.2015
Charlie Hebdo Katliamı (1): Avrofobi
17.11.2014
Amerika’yı kim keşfetti?
01.10.2014
Türk gibi düşün: Merak değil nefret et
12.08.2014
2014 Cumhurbaşkanlığı Seçimi’ne dair notlar
04.08.2014
Peki Türkiye kimlerin İsrail’i?
15.07.2014
Berlin notları (4): Almanya’daki Türkler
11.07.2014
Berlin notları (3): Naziler
06.07.2014
Berlin notları (2): Doğu Almanya’da hayat
02.07.2014
Berlin notları (1): Berlin Duvarı
13.06.2014
Sonuç
10.06.2014
Haccac’ın Kâbe’ye bugünkü şeklini vermesi
05.06.2014
Emevilerin zaferi (Mekke’nin İkinci Fethi)
01.06.2014
Kubbetü’s-Sahra
27.05.2014
Abdülmelik’in Irak’ı Fethi
24.05.2014
Hariciler
20.05.2014
Muhtar’ın sonu
16.05.2014
Madencileri kim öldürdü?
12.05.2014
Kerbela’nın intikamının alınması
08.05.2014
Tevvabin hareketi
04.05.2014
Mervan dönemi (684-685)
29.04.2014
Bu bir Kureyş hikâyesi
24.04.2014
23 Nisan, 24 Nisan
22.04.2014
Yezid dönemi (680-683)
06.04.2014
Kerbela
05.03.2014
Fitne ve insan
25.02.2014
Dün Cemel, bugün Cemaat
09.02.2014
Müslümanlar arasındaki ihtilafların derinleşmesi
29.01.2014
Bir Asr-ı Saadet gerçekten yaşandı mı?
14.01.2014
Cadılar Bayramı ve İslami kesim
31.12.2013
Hıristiyanların bayramları, yılbaşı ve Peder Noel
23.12.2013
AKP-Cemaat çatışmasını aslında konuşamıyoruz
18.12.2013
Bir devlet, bir parti, bir cemaat (2): Bir devrin sonu
09.12.2013
Bir Devlet, Bir Parti, Bir Cemaat (1): Bir Devlet
02.12.2013
“Mantıklı” bir eğitim
25.11.2013
Üniversite sınavları ve dershaneler
18.11.2013
Bir Anıtkabir Masalı (2): Ejderha’nın Varlığına İman
13.11.2013
Bir Anıtkabir Masalı (Neticeyi Doğrulama)
06.05.2013
Taraf’a veda
28.04.2013
Soykırıma giden yol (2)
21.04.2013
Soykırıma giden yol (1)
14.04.2013
Kader ve özgür irade
31.03.2013
İnanç nedir
24.03.2013
Said Nursi ve milliyetçilik
17.03.2013
İbrahim’in dini
10.03.2013
İnanç ve korku
03.03.2013
Peygamberlere imanın zihinsel temelleri (2)
24.02.2013
Peygamberlere imanın zihinsel temelleri (1)
17.02.2013
Müslüman bir peygamberin portresi
10.02.2013
Hz. Muhammed’den sonraki elçiler (2)
03.02.2013
Hz. Muhammed’den sonraki elçiler
27.01.2013
Toktamış Ateş ve çelişkileri(miz)
20.01.2013
Freedom House raporu (ve irrasyonel tepkiler)
06.01.2013
Arnavut + Gürcü = Türk
30.12.2012
Türklük, Kürtlük, seyyidlik
23.12.2012
Soykırımla karşılaşma: Türkiye örneği
16.12.2012
Soykırımla karşılaşma: Kanada örneği
09.12.2012
Muhteşem Yüzyıl
02.12.2012
Korku Cumhuriyeti’nin ilk ayak sesleri
25.11.2012
Ali Kemal Bey ve ahlak yoksunu siyasi kültürümüz
18.11.2012
Ali Kemal Bey’in sözde suçları
11.11.2012
Milli Mücadele döneminde Ali Kemal Bey
04.11.2012
Ali Kemal Bey’in sonu
28.10.2012
Taraf ve sertlik
21.10.2012
Türkiye’de bir toplum yok
14.10.2012
Nefret söylemi (ve toplum olmak)
07.10.2012
Budizm barış dinidir, Budist katliam yapmaz
30.09.2012
Kelle Kulesi
23.09.2012
Türkiye Cumhuriyeti’’ni Türk PKK’’sı kurdu
16.09.2012
PKK’yı anlamak
09.09.2012
Kürtler, Filistinliler ve Uygurlar
02.09.2012
PKK’nın haklı davası (ve taştan kalbi)
26.08.2012
Musul’u alan Afyon’u da alamaz mıydı
19.08.2012
Ramazan 2012
12.08.2012
Kötü İngilizler, iyi Türkler
05.08.2012
Sevr haritası
29.07.2012
Sevr’i anlamak
22.07.2012
Sevr paranoyası
08.07.2012
İngilizler geldikleri
01.07.2012
Yurtta Sulh Cihanda Misilleme
24.06.2012
Kurtuluş Savaşı (Hasta Adam’dan hasta millete)
17.06.2012
Kurtuluş Savaşı masalı ve kahramanı
10.06.2012
Başörtülü kıza mektup
03.06.2012
Doğum öncesi ve doğum sonrası kürtaj
27.05.2012
Kurtuluş Savaşı efsaneleri
20.05.2012
Taraf ve Türk solu
13.05.2012
Türk solunun bilgi kavramına yabancılığı
06.05.2012
Dünya basınında soykırım (2)
29.04.2012
Dünya basınında soykırım
15.04.2012
Türkiye’nin Nazileri
08.04.2012
Meclis zabıtlarında soykırım izleri
01.04.2012
Türk’ün kapitalizm ile deşarjı
25.03.2012
Bir günah keçisi olarak kapitalizm
18.03.2012
İşçileri kapitalizm mi öldürüyor
11.03.2012
Kışkır(t)mak
04.03.2012
Radikal İslamcılar ve sıradan vatandaşlar
26.02.2012
Biz Türk değildik, sonradan olduk
19.02.2012
Milliyetçilik Türkiye’nin batısını da böler
12.02.2012
Milliyetçilik ve toprak parçası
05.02.2012
Ayrılmanın da bir adabı var (2)
29.01.2012
Ayrılmanın da bir adabı var
22.01.2012
Quebec ve Kürdistan
15.01.2012
Kürtlerin kendi kaderlerini tayini
08.01.2012
Kendi kaderini tayin hakkı
01.01.2012
Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının tepkileri
25.12.2011
Eğitim, devlet, rekabet
18.12.2011
Atama bekleyen öğretmenler de insan
11.12.2011
Bazen de öğrenciler öğretmenlere not vermeli
04.12.2011
Bir otosoykırım olarak eğitim
27.11.2011
otaliter rejimler, ataerkil gelenek ve öğretmenlik
20.11.2011
Öğretmenler Günü’nde neyi kutluyoruz
13.11.2011
Terörist gerilla
06.11.2011
Tanrı, Atatürk ve insan beyni
30.10.2011
Türkiye ve ırkçılık
23.10.2011
Makedonyalı ‘Soydaş’lar, Kürt ‘Kardeş’ler
16.10.2011
ABD’nin laiklik serüveni
09.10.2011
Fransa’nın laiklik serüveni
02.10.2011
Türkiye’nin laiklik faciası
25.09.2011
Liberalizmin zihinsel sınırları ve laiklik
18.09.2011
Siyaset Bilimi 106: Laiklik
11.09.2011
Ben Kürt olsaydım...
04.09.2011
Türkler, Kürtler ve Teksaslılar
28.08.2011
Federasyon ve bölünen Türkiye
21.08.2011
Siyaset Bilimi 105: Üniter Devlet
07.08.2011
‘Ağrı Dağı’nı verelim...’
31.07.2011
Kraliçe ve padişah
24.07.2011
‘Halkçıyım’ diyenden korkacaksın!
17.07.2011
Siyaset Bilimi 104: Cumhuriyet
10.07.2011
Siyaset Bilimi 103: Monarşi
03.07.2011
Siyaset Bilimi 102: Faşizm
26.06.2011
Siyaset Bilimi 101: Diktatörlük
12.06.2011
TSK yine darbe yapabilir mi
05.06.2011
AKP’ye oy verenler cahil midir
29.05.2011
‘Ben Soykırıma Soykırım Demem...
22.05.2011
Muhafazakarlık, Başörtüsü ve Kan Dolaşımı
15.05.2011
Muhafazakârlığın temelleri
08.05.2011
Soykırımla yüzleşmek
01.05.2011
Sözde değil özde soykırım
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları


Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive