Mehmet Ocaktan

Karar



Bookmark and Share

Herkesin kendine göre bir Abdülhamid’i var...


28.2.2018 - Bu Yazı 200 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Genel olarak milli duygularımızı şahlandırmaya müsait bir milletiz. Bu yüzden de çoğu zaman tarihi şahsiyetleri kendi yaşadıkları dönemin şartlarına göre değerlendirmekten çok, zihnimizde oluşturduğumuz şablonlara göre değerlendirmeyi tercih ederiz.

Mesela son yıllarda coşkulu bir dille yüceltilen, bugüne örnek oluşturması beklenen ve adına efsaneler üretilen Padişah II. Abdülhamid... Kimilerine göre Abdülhamid tahtta kaldığı 33 yıl boyunca Osmanlı’nın yıkılışını geciktiren bir ulu hakan ve de veli padişah... Kimilerine göre ise kuşkucu, baskıcı, tahtta kaldığı yıllar boyunca istibdat yönetimi oluşturmuş bir padişah. Maalesef her iki yaklaşımın da hakkaniyetli bir değerlendirme olduğunu söylemek mümkün değildir.

***

Pek çok hatırı sayılır tarihçinin de değerlendirmelerine göre, Abdülhamid Osmanlı modernleşmesinin önemli kilometre taşlarından birisidir. Abdülhamid; eğitim, kültür, sağlık, ulaşım ve bayındırlık alanında pek çok reform gerçekleştirmiştir. Osmanlı Devleti’nin ilk anayasası, halk meclisinin oluşması, düzenli iktisat ve bütçe uygulamaları, devlet gelirlerinin artması, demiryolu, tramvay ve telgraf gibi yenilikler onun döneminde gerçekleşmiştir. Devlet kurumlarında yapılanma ve kurumsallaşma onun devrinin eserleri arasındadır.

Ama aynı zamanda halk meclisinin kapanması, Kanun-i Esasi’nin rafa kaldırılması ve özgürlüklerin baskılanması da yine onun döneminde gerçekleşmiştir. Evet Abdülhamid döneminde kurumsal yapılanmaya gidilmiş, ancak bütün yapılanma Yıldız’da toplandığı için Osmanlı’nın yüzyıllara dayanan geleneksel kurumlarının temelleri de onun döneminde sarsılmıştır. Nitekim Abdülhamid’in tahttan ayrılmasından sonra, zaten devletin kurumları önemini kaybettiği için Osmanlı’nın çöküşü de gerçekleşmiştir.

Yine tarihçilerin ittifak ettiği önemli tespitlerden birisi de toprak kayıplarıdır. Bilindiği gibi Abdülhamid’in 33 yıllık saltanat döneminde Osmanlı’nın, Tunus, Mısır, Kıbrıs, Sırbistan, Karadağ ve Romanya başta olmak üzere 1 milyon 592 bin 806 kilometre kare toprak kaybedilmiştir. Denebilir ki Abdülhamid tahta çıktığında Osmanlı devleti tam bir bunalımın eşiğindeydi, bu yüzden bazı toprak kayıplarının olması mukadderdi, dolayısıyla bütün suçu ona yüklemek hakkaniyetli olmaz. Elbette o günün şartlarındaki ‘kurtlar sofrası’nı dikkate almadan bir yargıda doğru değildir. Ama sonuç olarak birbuçuk milyon metrekarelik toprak kaybı Abdülhamiddöneminde gerçekleşmiştir. Zaten ‘tarihi şahsiyetler kendi yaşadıkları dönemin şartları içinde değerlendirilmelidir’ derken tam da bu gerçeğin altını çizmek istiyoruz.

Ancak bütün bunların ötesinde Abdülhamid, yüzü Batı’ya dönük bir padişahtır. Batılı tarzda müziğe düşkündür, alafranga havalar ve operalar dinler. Verdi sever, hatta saray tiyatrosunda sinema izler.

Abdülhamid, Saray oskestra şefleri Guatelli Paşa ile Miralay Lombardi Bey’den Batı Musikisi öğrenmiştir. Bir müddet de Dussap Paşa’dan piyano ve musiki dersi görmüştür. Biraz da keman çalan II. Abdülhamid, şehzadeliğinde Batı tarzında birkaç parça bestelemiştir.

Daha çok Klasik Batı Musikisi’ne eğilim gösterip, Yıldız Saray Tiyatrosu’nda opera temsillerini seyretmiş, orada devamlı bir konser dizisi düzenlemiştir. Avrupa’dan meşhur opera ve tiyatro artistlerini, virtüözleri İstanbul’a davet etmiştir.

***

Sultan Abdülhamid Arturo Stravolo isimli sanatçıya hayrandır ve onu 15 yıl bütün ailesi ile birlikte Yıldız Sarayı’nda görevlendirmiştir. Stravolo Bey opera solisti, tiyatro artisti olduğu gibi aynı zamanda saray operasını da idare etmiştir.

Görüldüğü gibi Abdulhamid devrinde musiki anlayışı Batılı bir çizgide gelişmiştir. Ama aynı zamanda Tanburi Cemil ve Hacı Arif Bey gibi büyük Türk musikişinasları da sarayda yer almışlar ve himaye görmüşlerdir.

Galiba bir gerçeğin altını çizmek gerekiyor, sağlıklı bir tarih okuması ve Osmanlı değerlendirmesi yapabilmek için öncelikle zihnimizdeki ideolojik bariyerlerden kurtulmak gerekiyor. Belki o zaman ‘ulu hakan’‘veli’ ya da ‘kızıl sultan’ gibi giydirilmiş sıfatların ötesindeki gerçek Abdülhamid’i daha net olarak görebiliriz.

Facebook Yorumları

reklam
19.10.2018
İslam düşüncesinde muhalefet pek makbul değildir
17.10.2018
Özgürlük fukaralığını kendimize bile itiraf edemiyoruz
15.10.2018
Brunson için yazdığımız yerli ve milli hikaye
14.10.2018
Hz. Danyal’ın öğüdü ve Ömer Dinçer’in ahlâki ekseni
12.10.2018
Demokrasiyi boşverin Suud’ta yaşayın...
10.10.2018
İslam hem din hem devlettir ama...
8.10.2018
Keşke bu kadar çok ve gereksiz üniversitemiz olmasa
7.10.2018
Aşkına ihanet ettiğimiz şehir İstanbul...
5.10.2018
Keşke McKinsey’e mecbur kalmasaydık
3.10.2018
Din, devlete dokunulmazlık zırhı giydirme aracı olamaz
2.10.2018
McKinsey’le çalışmak yerli ve milli olmaya mani mi?
28.9.2018
‘Milliyetçilik hastalığı’nın ilacı AB projesiydi...
26.9.2018
Demokrasi herkesi hizaya sokma rejimi olamaz
24.9.2018
Neden yeniden bir başarı hikayesi yazılmasın ki...
21.9.2018
Huri kapmak için demokrasiye ihtiyaç yok
19.9.2018
Kültürel kodlarımız demokrasi için uygun mu?
16.9.2018
Yahya Kemal yetmezse biraz da David Bowie
14.9.2018
Gelecek nesiller bugünün dindarlarını nasıl görecek
12.9.2018
Hans ve George’un tasarrufu mu doğrudan yabancı yatırım mı?
10.9.2018
İslami ya da seküler demokrasi ayrımı olur mu?
7.9.2018
Putin-Esad el ele güzel günlere
5.9.2018
Mazoşist dindarlık’ içselleştirilmiş bir kölelik olabilir mi?
3.9.2018
Siyaset Tanrı adına mı, ümmetten alınan yetkiyle mi yapılmalı?
2.9.2018
Şimdi çok uzaklarda kalan eski resimlerdeki şiirler
31.8.2018
Türkiye’ye yeni bir başarı hikayesi lazım
29.8.2018
‘Gökler ve yer adalet üzerine duruyor’
27.8.2018
Döviz hutbesini ahali nasıl değerlendirir?
24.8.2018
Müslüman dünyanın Kur’an’ı anlama krizi
22.8.2018
Fetvalarla insan haklarını inşa edemeyiz
20.8.2018
Makul olan Trump ve Putin değil Avrupa basireti
17.8.2018
Müslüman aydınların zor sınavı
15.8.2018
Batı düşüncesindeki gelişmelere nasıl bakmalı?
13.8.2018
‘Her şeyin çözümü İslam’da var’ demek çözüm için yeterli mi?
10.8.2018
Diyelim ki ‘demokrasi masalı’nın sonu geldi...
8.8.2018
Yapay zeka çağında bile Esad kazanıyor
6.8.2018
Kolay dindarlık dinin ve ahlakın özüne galip gelirse…
3.8.2018
Eğitimdeki bu tabloyu değiştirmeliyiz
30.7.2018
Demokrasinin zaafları var, ama alternatifi...
27.7.2018
Din-hukuk-siyaset ve ahlâk arasında nasıl bir ilişki olmalı?
25.7.2018
Hayatın dışında bir ‘İslami yönetim’ olabilir mi?
23.7.2018
Demokrasi-İslam uzlaşması elzem midir?
22.7.2018
Keşke milli olmaya Türkçe’nin o derin ırmağından bakabilsek
18.7.2018
İslam siyaset düşüncesinde hilafet ve iktidarın kaynağı
16.7.2018
Batı dünyasının bakmayı hiç denemediği açı
15.7.2018
Esfeli safiline karşı sadece kalbi ile direnenler kazandı
13.7.2018
Kibrit kutusundaki din algısıyla nereye kadar
11.7.2018
Ve ben de tarihin değişimine tanıklık ettim
9.7.2018
Yeni dönemi Erdoğan’ın yeni söylemleri şekillendirecek
8.7.2018
Türk musikisiyle başka bir aleme uyanmak...
6.7.2018
Pozitif hukuk ilahi yasaya aykırı değildir
4.7.2018
Şark’ın irfanı sistemli tefekkürle buluşabilir mi?
2.7.2018
Neden İslam siyaset teorisi üretemedik?
29.6.2018
Demokrasiye ve millet iradesine küsülmez
27.6.2018
Yeni sistem sağlıklı kurulursa demokrasi kazanır
25.6.2018
Seçim bitti şimdi huzur ve istikrar zamanı
24.6.2018
Caz sizi çağırıyor eminim kalbinize iyi gelecek
22.6.2018
Siyaset için illa kavga etmek zorunda mıyız?
20.6.2018
İslam siyaset düşüncesindeki muhafazakarlık demokrasiye engel
18.6.2018
Bence de Türkiye MHP’siz yönetilemez!
15.6.2018
Bugün merhametle ve adaletle buluşma zamanı
13.6.2018
Abesle iştigali bırakıp 25 Haziran sabahını düşünelim
11.6.2018
Sayın Bahçeli seçime gidiyoruz savaşa değil
8.6.2018
Çözülemeyen sorunların tek müsebbibi dış düşmanlar...
6.6.2018
Bu vicdani perişanlığın çaresi yok mudur?
4.6.2018
Müslümanlar neden Halifeyi otoriterleştirdi?
3.6.2018
Kapitalizmin değerleri üzerinde tepinen anarşizmin asi çocukları
1.6.2018
Reformist AK Parti özlemi ihanet değildir
30.5.2018
Dolara kafa attık olmadı, sonunda Mehmet Şimşek nöbete
28.5.2018
Yeniden IMF’nin müşterisi olmayı hiç istemeyiz
27.5.2018
Seviyesizliği meşrulaştıran zihniyet iklimi
26.5.2018
Demek ki dolar kafa tutarak düşmüyormuş...
23.5.2018
Partilerin vekil tercihleri ve değişim arzusu
21.5.2018
Cezaevlerinde isyan çıkarsa Bahçeli ne yapar?
20.5.2018
Hep lanetliyoruz ve anlaşmalar imzalıyoruz
19.5.2018
Keşke orucumuza reytingci hocalar musallat olmasa...
14.5.2018
Cehaletin sanatı da siyaseti de olmaz
13.5.2018
Temel Bey’in siyasete getirdiği üslup nezaketi
11.5.2018
Küçük adam’ ve IŞİD pazarlamacısı arkadaşları
9.5.2018
Bu seçimde ‘huzur’ vaadi’ fark yaratabilir
7.5.2018
AK Parti reformcu kimliğine geri dönebilir mi?
6.5.2018
Bugün siyaseti unutun, durun ve müziği dinleyin
4.5.2018
İttifaklar Meclis’in önemini artırabilir
2.5.2018
Parti aidiyeti uzlaşma kültürünün önünü kapatırsa...
30.4.2018
Demek ki adaylık işlerine ‘üst akıl’ bakmıyormuş...
29.4.2018
Siyasetçiler için zorunlu caz ve rock dersleri
27.4.2018
Cemaat kültürüyle demokrasi inşası mümkün olmuyor
25.4.2018
Her şeyi mutlaka gerilim hattında mı tartışmalıyız?
23.4.2018
Endişeye gerek yok Türkiye’nin ekseni değişmez
20.4.2018
Siyasetin matematik profesörü Devlet Bahçeli
20.4.2018
Siyasetin matematik profesörü Devlet Bahçeli
18.4.2018
Bahçeli’nin erken seçim telaşının şifreleri
16.4.2018
Demek ki Suriye’de tek patron Rusya değilmiş
15.4.2018
Edebiyatsız bir dünya hayal edebilir misiniz?
13.4.2018
Trump dünya ile dalga mı geçiyor?
11.4.2018
Bu manyağı durduracak bir güç yok mu?
9.4.2018
Peygamber, iktidarı hiçbir zaman mutlaklaştırmadı
8.4.2018
Her şairin ölümüyle biraz daha yalnızlaşıyoruz
6.4.2018
İslam devleti hayalinin altından IŞİD karanlığı çıkar mı?
1.4.2018
Söyleyin bana nasıl bir dünya burası?
30.3.2018
Uçurumun kıyısındaki demokrasi
28.3.2018
Liberal demokrasiye kısa bir mola mı?
26.3.2018
Hz. Peygamberin ‘ümmet’ tanımını anlayabildik mi?
23.3.2018
Beyler ayağımızın altındaki toprak kayıyor!
21.3.2018
Keşke hocalarımız İmam-ı Azam’ı anlayabilse...
19.3.2018
Keyfiliğin tek çaresi hukukun üstünlüğü
16.3.2018
Nurettin Yıldız’dan özür dilemeyi çok isterdim
14.3.2018
Modernleşme maceramız ve Gökalp’in ülküsü
12.3.2018
Din değil yobaz zihniyet güncellenmeli
9.3.2018
Yapay zeka dijital diktatörler yaratır mı?
7.3.2018
Dindarların fanatizmle imtihanı
5.3.2018
Demokraside evrensel kalite çok yakındı ama...
4.3.2018
‘Tut yüreğimden anne’ diyebilmek ne güzel...
2.3.2018
28 Şubat darbesinin henüz kapanmayan defteri
28.2.2018
Herkesin kendine göre bir Abdülhamid’i var...
26.2.2018
Hukuk ve adalet tarihin en kadim arayışı...
23.2.2018
OHAL neslinin nasıl bir Türkiye hayali olur?
21.2.2018
Rusya’nın PKK-YPG’yi terörist ilan etmemesi boşuna değilmiş
19.2.2018
Batı ile normalleşme provasının anlamı
18.2.2018
Sezai Karakoç Mozart ve Mona Roza’lı bir gece...
16.2.2018
Hz. Peygamber adildi ve özgür bireyler yetiştirdi
14.2.2018
‘Yapay zeka’ ile demokrasinin de sonu gelir mi?
12.2.2018
İdeolojik nesiller yapay zekayı nasıl anlayacak?
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.