Gökhan BACIK



Bookmark and Share

Dış politikada krizin temel nedeni nedir?


19.06.2019 - Bu Yazı 375 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 S-400’ler tartışması esasen Türk dış politikasında bir paradigma değişikliği konusudur.

Soru şudur: Türkiye’nin dış politikada paradigma değişikliğine yol açabilecek kararlar almasına neden olan kök dinamik nedir? Türkiye ne olmuştur da dünya siyasetinde konumunu ve oryantasyonunu yenilemek istemektedir?

Sorunun olası cevaplarını tartışmadan şunun altını çizmek gerekiyor: Türkiye’nin dış politik paradigmasını değiştirmeye çalıştığı açıktır. Ancak belirsiz olan bu değişiklik ile nereye varmak istediğidir.

İlk bakışa göre Türkiye bir paradigma değişikliği ile geleneksel Batılı bloktan kopmak ve Rusya gibi ülkelere yakın bir yere yerleşmek istediği izlenimini veriyor.

Ancak bazı sinyallere bakarsak, Türkiye Batı’dan tamamen kopmak istemiyor sadece Batı ile olan angajmanlarının düzeyini düşürmek istiyor. Bu hesaba göre Türkiye’nin Batı ile olan ilişkileri devam edecektir ancak bununla birlikte başka ülkelerle de istediği biçimde güvenlik angajmanlarına girebilecektir.

Ne var ki böyle bir talebi Batı’nın neden kabulleneceğini bilmiyoruz. Dahası, uzun vadede böyle melez bir pozisyonun Rusya gibi ülkeler tarafından da kabulleneceği konusunda ciddi şüpheler var.

Baştaki soruya gelirsek, Türkiye’yi dış politikada paradigmatik değişikliğe zorlayan mücbir sebep nedir?

S-400 olayında akla gelen ilk neden, Türkiye’nin teknik olarak savunma sistemlerini güçlendirmek için bunu yaptığıdır. Ancak, S-400’ler alanında yegâne savunma sistemleri değildir. S-400’lerin sağladığı savunma olanaklarını Batılı güvenlik sistemi içinde sağlamak pek ala mümkündür.

Dolayısı ile teknik ihtiyaçlar ve zorunluluklardan dolayı Türkiye’nin S-400’leri mutlaka alması lazım geldiği yönünde bir düşünce sorunludur.

Akla gelen ikinci neden, dış politikanın Suriye krizi, Kürt sorunu, İran meselesi gibi konularında Türkiye’nin Batılı çizgide kalmasının büyük zararlar doğuracağı iddiasıdır.

Bu önerme iki açıdan sorunlu: Bir kere, bu konularda Türkiye, Rusya ile de ciddi görüş ayrılıkları içindedir. Ayrıca, uzun vadede ABD ve Kürtler konusunda Türkiye’nin algıladığı sorunların benzeri Çin ve Türkiye arasında bu ülkedeki Müslümanların statüsü bağlamında ortaya çıkacaktır.

İkincisi, bu konularda Batı blokunda kalarak farklı düşünmek imkânı her zaman vardır. Örneğin İran konusunda Almanya gibi ülkeler farklı düşünmektedirler.

Öte yandan dış politik konularda ABD ve AB arasındaki farklılaşma Türkiye’ye büyük hareket alanı sağlamaktadır. Gerçekçi bir gözle bakarsak ABD ve AB arasındaki alanda siyaset belirlemek Türkiye için Batı bloku ve dışı arasında siyaset belirlemeye göre daha çok fırsat olanakları sunuyor.

Akla gelen diğer bir neden ekonomik konulardır. Buna göre Batı’dan uzaklaşmak Türkiye’nin ekonomik kalkınmasına faydalı olacaktır.

Bu önermenin de ciddi açmazları bulunuyor. Bir kere, Türkiye’nin açılmak istediği Afrika gibi yeni pazarlarda en büyük rakibi sadece Batılı ülkeler değil aynı zamanda Çin ve Hindistan’dır.

Öte yandan Batı içinde kalarak, Ortadoğu gibi pazarlara açılmanın önünde bir engel de yoktur. Nitekim AB’nin örneğin Türkiye’nin ilgi duyduğu pek çok pazar ile kapsamlı ticaret anlaşmaları vardır. Örneğin, AB’nin Peru, Kolombiya ve Ekvator’la kapsamlı bir ticari anlaşması bulunmaktadır.

Yine, yakın zamanda Japonya ile bir ticaret sözleşmesi yürürlüğe girmiştir. Benzer biçimde Akdeniz İçin Birlik programı altında AB pek çok bölge ülkesi ile de yakın ilişki içindedir. Yine AB, Yemen, İran ve Irak ile ikili diğer pek çok Arap ülkesi ile 1989 yılında imzalanan bir anlaşma çerçevesinde çoklu bir model içinde ticari ilişkilerini yürütmektedir.

Dolayısı ile Türkiye’nin Batı’dan uzaklaşınca, Afrika, Ortadoğu, Akdeniz gibi alanlarda ticari olarak elinin daha güçleneceği yönlü bir önerme pek tutarlı görünmüyor.

Şöyle bir örnek verelim: Türkiye’nin Afrika’da yakın olmak için özel çaba sarf ettiği Nijerya’nın ürünlerini ihraç ettiği ülkeler sıralaması şöyledir: Hindistan, Hollanda, İspanya, Fransa, Güney Afrika, ABD.

Akla gelen son neden, güvenliktir. Batı bloku içinde kalmanın Türkiye’nin güvenliğini sağlayamadığı ve bu nedenle Türkiye’nin yeni arayışlara girdiği iddia edilebilir.

Bu önermede son derece tartışmaya açıktır. Bütün eleştirilecek yönlerine rağmen Batı’da bir güvenlik sistematiği vardır ve Türkiye bunun üyesidir. Hâlbuki Batı dışında bunu ikame edecek bir yapı yoktur. Batı dışında Türkiye güvenlik siyasetini sürekli olarak Rusya gibi ülkelerle ikili olarak sağlaması gerekecektir.

Bütün olası nedenleri tartıştıktan sonra elimizde kalan yegâne mücbir sebep şöyle görünüyor: Türkiye’de yeni bir rejim vardır. Bu rejim, daha az denetlenebilir bir uluslararası pozisyon istemektedir.

Hâlihazırda Türkiye’nin büyük bir çelişkisi şudur: Bütün sorunlara rağmen Batılı blok içinde kalarak, Batılı normlara aksi bir rejim kurmak. Belli ki iktidar bunu değiştirmek istiyor. Kısacası, yeni rejim kendi konsolidasyonu için bir dış politika arzuluyor.

Facebook Yorumları

reklam
9.10.2019
Yeni bir devlet kurmanın en etkili yöntemi: Savaşmak
3.10.2019
Deprem, Türkler ve Allah
27.09.2019
Rusya sıcak denizlerde, Türkler mutlu
11.09.2019
Hem iç hem dış mesele: Kürt sorunu
13.07.2019
Yeni partiyi günahı olmayanlar (!) kursun
4.07.2019
21 Haziran Öcalan hadisesi
26.06.2019
Erdoğan değişebilir mi?
19.06.2019
Dış politikada krizin temel nedeni nedir?
12.06.2019
İkinci Johnson Mektubu vakıası
7.06.2019
Yeni bir safsata: 'Yeni Zelanda, İsviçre ve Norveç en İslami ülkelerdir'
15.05.2019
Ekonominin fiilen nasıl durduğunu izliyoruz
10.05.2019
İslamcı postmodern darbe
1.05.2019
Yeni parti hangi boşluğu dolduracak?
18.4.2019
"Yeter söz milletindir" öldü, yaşasın "son söz YSK’nindir"
10.4.2019
31 Mart’tan sonra Erdoğan: İstikamet Kürt Sorunu
3.4.2019
Yerel seçimlerin sonucu
28.3.2019
31 Mart Seçimleri: Devlet partisi mi, parti devleti mi?
6.3.2019
Türkiye’de İslami grup teorisi
1.3.2019
'Türkiye’de bundan sonra seçimle iktidarın değişeceğine inanıyor musunuz?'
23.2.2019
Ekonomik krizin olası sonuçları: Üç senaryo
14.2.2019
Olağan şüpheli olarak ekonomi
10.2.2019
Papa, İslam ve Türkiye
23.1.2019
Türkiye’nin rejimi: Bilim ne diyor?
3.1.2019
2019’a girerken Türkiye: Normalleşmenin haram olduğu ülke
14.12.2018
Alaturka adalet: Maslahat mülkün temelidir
30.11.2018
Bir Şark kurnazlığı: 'Anneleştirmek'
23.11.2018
Seküler İhvan ve Erdoğan
8.11.2018
Türkiye’de kimlik tartışmaları: Lafla yürümeyen peynir gemisi
25.10.2018
Ezilenin rızası: Ters sosyoloji
20.10.2018
Sağ Kemalizm ve ordu
12.10.2018
Krizin köklerine bakmak: İslami hareketin rantiyeci doğası
30.9.2018
Türkiye iş dünyasının entelektüel sefaleti
20.9.2018
Ekonomik kriz ve devlet: çıkış mümkün mü?
13.9.2018
Türkiye’nin Suriye’de büyük hayalleri: İdlib
3.9.2018
Türkiye: Sağcı bir memleket
25.8.2018
Türkiye’den Ortodoks ekonomik politika beklemek gerçekçi mi?
15.8.2018
Ekonomik kriz: Türkiye’yi yanlış okumak
9.8.2018
Türkler Amerika’dan neden nefret ediyor?
2.8.2018
Türkiye ve Amerika: İslamcı bir kopuş mümkün mü?
26.7.2018
İslamcılar tarikatları bitirir mi?
18.7.2018
Türkiye’nin İslamcıları ve Faiz Konusu
11.7.2018
Yeni Devletin sahibi kim?
26.6.2018
AKP'nin rakibi artık siyasi partiler değil
22.6.2018
Helva Tanrı’dan kek Devletten: Türklerin gerçekleşen ütopyası
15.6.2018
İslami Devrim’in gölgesinde Türk siyaseti
8.6.2018
Osmanlının mirasçısı kim?
31.5.2018
İslami geleneği yenilemek mümkün mü?
26.5.2018
İslamcılığın halleri ve Türkiye’nin İslamcıları
16.5.2018
Cemaatin entelektüel krizi
9.5.2018
Gülen Cemaati bu noktaya nasıl geldi?
12.7.2016
Kürt devleti kaçınılmaz hale gelir mi?
10.7.2016
İslam dünyasında neden bayram günleri farklı?
7.7.2016
Mülteciler konusu: Somut bazı öneriler
5.7.2016
İyi niyetli yıkıcılar
3.7.2016
Dış politikanın kilidi: Suriye
29.6.2016
Türkiye ve İsrail: Mahcup barış
27.6.2016
Dünya siyaseti ve milliyetçilik
25.6.2016
Popülizm çağı
23.6.2016
Yeni düşman kim?
20.6.2016
Dış politikadan elde ne kaldı?
18.6.2016
Güçsüzlük ve Türk dış politikası
16.6.2016
Rejim değişikliği ve Türk dış politikası
13.6.2016
İslam dünyası: Olmayacak dua
12.6.2016
Türkiye-AB: İpler kopacak mı?
9.6.2016
Türk dış politikası: Koptu
6.6.2016
Muhammed Ali
5.6.2016
Bir dal Ermeni sorunu yazısı
1.6.2016
Nahda’nın açıklaması ve küresel İslami hareketler
30.5.2016
Ordu ve Dış Politika
29.5.2016
Demokrasi neden “Türk dünyasında” gelişmiyor?
26.5.2016
Dünya Beş’ten büyük mü?
23.5.2016
Yalan-politik ve Ortadoğu
22.5.2016
Yeni Başvekil ve dış politika
19.5.2016
Neden Kilis?
17.5.2016
Kürt sorunu, dönüşüm ve bölgesel durum
15.5.2016
Dış politika Türkiye’nin demografisini değiştirdi
11.5.2016
Ahlaksızlık çağında uluslararası ilişkiler
10.5.2016
İslamcı Türk dış politikası
8.5.2016
Ahmet Hoca
4.5.2016
Dış politik hataların bedelini içeride ödemek
1.05.2016
Hanefiliğin Erozyonu ve IŞİD’in Türkiye Siyaseti
26.4.2016
IŞİD’in Türkiye saldırıları
24.4.2016
Uluslararası düzen ve İslam
2.3.2016
Muhafazakârlar ve çevre
26.2.2016
Suriye'den bir Kürt devleti çıkar mı?
24.2.2016
Dış politik krizin kökenleri
20.2.2016
Savaşa kanlı ‘davetiye'
16.2.2016
Savaş düzenine geçilirken
12.2.2016
Bir meta olarak mülteci
10.2.2016
İlahiyat/ilahiyatçı ve bilim sorunumuz
3.2.2016
Aklın dışına çıkmak üzere iken
29.1.2016
İaşe çağı, iaşe toplumu
26.1.2016
5 yıl sonra Arap ‘Baharı': Fırsat nasıl kaçtı?
23.1.2016
İslam'ın iç savaşı ve silah tüccarları
19.1.2016
İran'ın dünya sistemine dönüşü
15.1.2016
IŞİD sorununu doğru anlamak
13.1.2016
Dış politikanın güvenlik maliyeti
9.1.2016
Titanik sendromu
7.1.2016
Bir bölgesel savaş çıkar mı?
3.1.2016
Türkler ve Araplar
31.12.2015
Dış politikada hayatî bir ilke: Mesafeyi koru!
27.12.2015
Siyaset cahilliğimiz
25.12.2015
Türkiye ve İsrail: Dış politikada tabusal bir alan
19.12.2015
Sünni dünyanın lideri kim?
15.12.2015
Hurafelerin uluslararası ilişkileri istilası
9.12.2015
İslamcı Batıcılık
2.12.2015
Sosyolojiye teslim olmak
28.11.2015
Rusya ne yapacak?
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları


Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive