Gökhan BACIK



Bookmark and Share

İkinci Johnson Mektubu vakıası


12.06.2019 - Bu Yazı 217 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Tarihe “Johnson Mektubu” olarak geçen hadise şudur: ABD Başkanı Lyndon B. Johnson, 1964 yılında dönemin Türkiye Başbakanı İsmet İnönü’ye üslubu kaba sayılabilecek bir mektup yollar.

Mektup, bir yandan Türkiye’nin Kıbrıs’a müdahalesini engellemeye yöneliktir diğer yandan ise Türkiye’nin Amerikan askeri teçhizatlarını adaya olası bir müdahalede kullanmaması istenmektedir.

Johnson Mektubu hakkında pek çok yorum yapılmıştır ancak özünde bu mektup ile ABD, Türkiye’ye uyarılarda bulunmakta ve hatta “benim dediğimi yapmazsan ve başkaları tarafından işgale uğrarsan sana yardım etmem” demektedir.

Mektup bir bakıma Türkiye’ye “benim müttefikimsen benim ile ortak karar almadan bazı işlere girişirsen bana güvenme” demektedir.

Bu mektubu yeniden hatırlamamızın sebebi şudur: 6 Haziran 2019 günü ABD Savunma Bakanlığı’ndan, Türkiye Savunma Bakanı Hulusi Akar’a yazılan mektup, Türk-Amerikan ilişkilerinde bir açıdan ikinci bir Johnson Mektubu hadisesi olarak görülebilir.

İlk olarak gazeteci İlhan Tanır’ın yayımladığı mektupta ABD tarafı, eğer Türkiye, S-400 savunma sistemlerini alırsa ABD ile ortak yürütülen F-35 savaş uçakları projesinden çıkarılacağı ifade edilmektedir.  Ayrıca, Türk savunma personelinin eğitimine son verileceği belirtiliyor.

Mektup öte yandan “hala S-400 konusunda tavır değiştirme imkanınız var” demektedir.

Mektupta ABD açıkça F-35 konusu ile ilgili kararların S-400’lerin Türkiye’de konuşlanmasının doğurduğu riskler nedeni ile alındığını ifade ediyor. ABD bir bakıma müttefiki Türkiye’ye benim güvenliğime halel getirecek bir şey yapıyorsun demektedir. Yine CAATSA kapsamında Türkiye’ye yönelik yaptırımların da söz konusu olduğu vurgulanıyor.

Mektup, ABD Savunma Bakanlığı tarafından yazılmış ve savunma işbirliği konusunda teknik bir alana yönelik olsa bile Türk dış politikasının genel durumu ile ilgili bazı değerlendirmeler de içeriyor.

Örneğin, ABD tarafı, Türkiye’nin Rusya’ya stratejik ve ekonomik konularda aşırı bağımlı olduğunu ifade ediyor. ABD’ye göre bu aşırı bağımlılık, Türkiye’nin iddialı ekonomik kalkınma hedefleri ile uyumlu değil. Belli ki bu cümleler ile ABD tarafı Türkiye’ye ekonomik olarak büyük oranda Batı ile olan ilişkilerini hatırlatıyor.

Başka bir ifade ile ABD tarafı S-400’ler üzerinden esasen Türkiye’nin Rusya yanlısı mı ABD yanlısı mı kalıp kalmayacağını tartıştığımızı ima ediyor. Çünkü mektup, Türkiye’nin dış politik yönelimi bu şekilde giderse bunun maliyetinin “büyük çaplı işsizlik, milli hasılada büyük kayıplar ve uluslararası ticarette daralma” şeklinde gerçekleşeceğini söylüyor.

Kanaatimce mektubun en önemli yeri “F 35’leri vermiyoruz” kısmından ziyade Türkiye’ye hatırlatılan bu olası ekonomik kayıplar kısmıdır!

Yani, ABD, ekonomik ve diğer alanlarda Batılı sistemin nimetlerini kullanıp savunma gibi kritik bazı konularda Rusya ile yakınlaşmak mümkün değildir demektedir. Dolayısı ile mektup, Türkiye’nin bir süredir “dış politikada her çiçekten bal alırım” tavrının tahammül sınırına ulaştığını belirtiyor.

Diplomatik söylem taraflarından arındırırsak bu ifadeler Türkiye’ye bir anlamda tarafını seç demektedir.

Esasen tam bu açıdan 1964 Johnson Mektubu ile 6 Haziran 2019 tarihli mektup aynı öze sahiptir: ABD, Türkiye’ye savunma siyasetinde ve dış politikada aldığı kararlarda kendisi ile olan ittifak sistemine göre davranmasını istiyor.

1964 yılında Johnson Mektubu kamuoyu tarafından öğrenilince büyük bir tepki oluşmuştu. Türkiye, o zaman ABD’ye bağlı olmayan bir ulusal savunma doktrini geliştireceğini ilan etmişti.

Kanaatimce bugün de aynı şeyler olacak: Kamuoyu, ABD’ye karşı köpürtülecektir. Nitekim, hükümetin görüşünü temsil eden Burhanettin Duran konu ile ilgili son yazısında, eğer ABD Türkiye’ye yönelik tavrını değiştirmezse, “kalıcı ve çok güçlü bir anti-Amerikancı milliyetçiliğin Türkiye’de” belirleyici hale geleceğini iddia etmiştir.

Diğer yandan “kendi milli savunma sanayimizi kurmalıyız” şeklinde bir söylem de kısa sürede piyasaya sürülecektir.

6 Haziran 2019 tarihli mektup, bir süredir gelişen olayların sonucudur. Bu olayları özetleyerek bakınca şunları görüyoruz:

1. Türk dış politikası pek çok temel konuda artık klasik Batıcı yöneliminden kopmuştur.

2. Türkiye’nin bugün dış politikasının günlük işleyişi Rusya merkezlidir. Türkiye için artık Rusya etkisi altında bir ülkedir denebilir.

3. Türk dış politikasında yaşanan değişimin temel kaynağı iç politikadaki rejim değişikliğidir. Mevcut rejimin bu özellikleri ile Batılı kalması imkanı yoktur, doğası itibari ile yeni Türkiye, Rusya gibi bir ülkedir. Hal böyle olunca Türkiye’nin politik rejimi kendi gibi olan Rusya, Venezuela gibi ülkelerle yakın olmayı istemesi doğaldır.

Türkiye’nin dış politikada hangi yolu izleyeceği konusunda önemli bir konu da devleti meydana getiren koalisyonun ideolojik özellikleridir.

Türkiye’yi halen yöneten ve farklı ideolojik çizgilerden gelen (İslamcı, milliyetçi, ulusalcı, Kemalist vb.) grupları “15 Temmuz Koalisyonu” olarak tanımlamak mümkündür.

15 Temmuz koalisyonunu meydana getiren grupları birleştiren noktalar ise Batı karşıtlığı ve aşırı milliyetçiliktir.

15 Temmuz koalisyonu, kısa sürede Türkiye’nin AB defterini dürdü. Kişisel kanaatim bu koalisyonun, ABD ve daha geniş kapsamda NATO ile olan angajmanlardan da kopmayı istediğidir.

Ne var ki, böyle bir kopmanın siyasi, güvenlik ve ekonomik maliyeti herkesi ürkütmektedir.

Facebook Yorumları

reklam
13.07.2019
Yeni partiyi günahı olmayanlar (!) kursun
4.07.2019
21 Haziran Öcalan hadisesi
26.06.2019
Erdoğan değişebilir mi?
19.06.2019
Dış politikada krizin temel nedeni nedir?
12.06.2019
İkinci Johnson Mektubu vakıası
7.06.2019
Yeni bir safsata: 'Yeni Zelanda, İsviçre ve Norveç en İslami ülkelerdir'
15.05.2019
Ekonominin fiilen nasıl durduğunu izliyoruz
10.05.2019
İslamcı postmodern darbe
1.05.2019
Yeni parti hangi boşluğu dolduracak?
18.4.2019
"Yeter söz milletindir" öldü, yaşasın "son söz YSK’nindir"
10.4.2019
31 Mart’tan sonra Erdoğan: İstikamet Kürt Sorunu
3.4.2019
Yerel seçimlerin sonucu
28.3.2019
31 Mart Seçimleri: Devlet partisi mi, parti devleti mi?
6.3.2019
Türkiye’de İslami grup teorisi
1.3.2019
'Türkiye’de bundan sonra seçimle iktidarın değişeceğine inanıyor musunuz?'
23.2.2019
Ekonomik krizin olası sonuçları: Üç senaryo
14.2.2019
Olağan şüpheli olarak ekonomi
10.2.2019
Papa, İslam ve Türkiye
23.1.2019
Türkiye’nin rejimi: Bilim ne diyor?
3.1.2019
2019’a girerken Türkiye: Normalleşmenin haram olduğu ülke
14.12.2018
Alaturka adalet: Maslahat mülkün temelidir
30.11.2018
Bir Şark kurnazlığı: 'Anneleştirmek'
23.11.2018
Seküler İhvan ve Erdoğan
8.11.2018
Türkiye’de kimlik tartışmaları: Lafla yürümeyen peynir gemisi
25.10.2018
Ezilenin rızası: Ters sosyoloji
20.10.2018
Sağ Kemalizm ve ordu
12.10.2018
Krizin köklerine bakmak: İslami hareketin rantiyeci doğası
30.9.2018
Türkiye iş dünyasının entelektüel sefaleti
20.9.2018
Ekonomik kriz ve devlet: çıkış mümkün mü?
13.9.2018
Türkiye’nin Suriye’de büyük hayalleri: İdlib
3.9.2018
Türkiye: Sağcı bir memleket
25.8.2018
Türkiye’den Ortodoks ekonomik politika beklemek gerçekçi mi?
15.8.2018
Ekonomik kriz: Türkiye’yi yanlış okumak
9.8.2018
Türkler Amerika’dan neden nefret ediyor?
2.8.2018
Türkiye ve Amerika: İslamcı bir kopuş mümkün mü?
26.7.2018
İslamcılar tarikatları bitirir mi?
18.7.2018
Türkiye’nin İslamcıları ve Faiz Konusu
11.7.2018
Yeni Devletin sahibi kim?
26.6.2018
AKP'nin rakibi artık siyasi partiler değil
22.6.2018
Helva Tanrı’dan kek Devletten: Türklerin gerçekleşen ütopyası
15.6.2018
İslami Devrim’in gölgesinde Türk siyaseti
8.6.2018
Osmanlının mirasçısı kim?
31.5.2018
İslami geleneği yenilemek mümkün mü?
26.5.2018
İslamcılığın halleri ve Türkiye’nin İslamcıları
16.5.2018
Cemaatin entelektüel krizi
9.5.2018
Gülen Cemaati bu noktaya nasıl geldi?
12.7.2016
Kürt devleti kaçınılmaz hale gelir mi?
10.7.2016
İslam dünyasında neden bayram günleri farklı?
7.7.2016
Mülteciler konusu: Somut bazı öneriler
5.7.2016
İyi niyetli yıkıcılar
3.7.2016
Dış politikanın kilidi: Suriye
29.6.2016
Türkiye ve İsrail: Mahcup barış
27.6.2016
Dünya siyaseti ve milliyetçilik
25.6.2016
Popülizm çağı
23.6.2016
Yeni düşman kim?
20.6.2016
Dış politikadan elde ne kaldı?
18.6.2016
Güçsüzlük ve Türk dış politikası
16.6.2016
Rejim değişikliği ve Türk dış politikası
13.6.2016
İslam dünyası: Olmayacak dua
12.6.2016
Türkiye-AB: İpler kopacak mı?
9.6.2016
Türk dış politikası: Koptu
6.6.2016
Muhammed Ali
5.6.2016
Bir dal Ermeni sorunu yazısı
1.6.2016
Nahda’nın açıklaması ve küresel İslami hareketler
30.5.2016
Ordu ve Dış Politika
29.5.2016
Demokrasi neden “Türk dünyasında” gelişmiyor?
26.5.2016
Dünya Beş’ten büyük mü?
23.5.2016
Yalan-politik ve Ortadoğu
22.5.2016
Yeni Başvekil ve dış politika
19.5.2016
Neden Kilis?
17.5.2016
Kürt sorunu, dönüşüm ve bölgesel durum
15.5.2016
Dış politika Türkiye’nin demografisini değiştirdi
11.5.2016
Ahlaksızlık çağında uluslararası ilişkiler
10.5.2016
İslamcı Türk dış politikası
8.5.2016
Ahmet Hoca
4.5.2016
Dış politik hataların bedelini içeride ödemek
1.05.2016
Hanefiliğin Erozyonu ve IŞİD’in Türkiye Siyaseti
26.4.2016
IŞİD’in Türkiye saldırıları
24.4.2016
Uluslararası düzen ve İslam
2.3.2016
Muhafazakârlar ve çevre
26.2.2016
Suriye'den bir Kürt devleti çıkar mı?
24.2.2016
Dış politik krizin kökenleri
20.2.2016
Savaşa kanlı ‘davetiye'
16.2.2016
Savaş düzenine geçilirken
12.2.2016
Bir meta olarak mülteci
10.2.2016
İlahiyat/ilahiyatçı ve bilim sorunumuz
3.2.2016
Aklın dışına çıkmak üzere iken
29.1.2016
İaşe çağı, iaşe toplumu
26.1.2016
5 yıl sonra Arap ‘Baharı': Fırsat nasıl kaçtı?
23.1.2016
İslam'ın iç savaşı ve silah tüccarları
19.1.2016
İran'ın dünya sistemine dönüşü
15.1.2016
IŞİD sorununu doğru anlamak
13.1.2016
Dış politikanın güvenlik maliyeti
9.1.2016
Titanik sendromu
7.1.2016
Bir bölgesel savaş çıkar mı?
3.1.2016
Türkler ve Araplar
31.12.2015
Dış politikada hayatî bir ilke: Mesafeyi koru!
27.12.2015
Siyaset cahilliğimiz
25.12.2015
Türkiye ve İsrail: Dış politikada tabusal bir alan
19.12.2015
Sünni dünyanın lideri kim?
15.12.2015
Hurafelerin uluslararası ilişkileri istilası
9.12.2015
İslamcı Batıcılık
2.12.2015
Sosyolojiye teslim olmak
28.11.2015
Rusya ne yapacak?
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları


Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive