Liradaki değer kaybı enflasyonu vurdu

Liradaki değer kaybı enflasyonu vurdu
5.06.2020 - 06:54
1821
0

 Merkez Bankası raporuna göre, mayıs ayında temel mal grubu yıllık enflasyonu, Türk lirasındaki değer kaybının yansımaları ve salgına bağlı etkilerle yükseldi. Enerji enflasyonu, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuru gelişmelerine bağlı olarak artarken, tüketici enflasyonunu sınırlamaya devam etti.

 
 Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) mayıs ayında Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) yüzde 1,36 arttığını ve yıllık enflasyonun 0,45 puan yükselerek yüzde 11,39 olduğunu açıklamasının ardından TCMB’nin Mayıs Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu da yayımlandı. Rapora göre, mayıs ayı Para Politikası Kurulu (PPK) karar metninde dikkat çekildiği üzere gıda enflasyonu, bu dönemde işlenmemiş gıda grubunun etkisiyle yükseldi. Enerji enflasyonu, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuru gelişmelerine bağlı olarak artarken, tüketici enflasyonunu sınırlamaya devam etti. Temel mal grubu enflasyonu üzerinde Türk lirasındaki değer kaybının etkileri gözlendi. Hizmet enflasyonu ise salgın hastalığa bağlı olarak faaliyetin kesintiye uğradığı kalemler öncülüğünde yavaşlama eğilimini sürdürdü. Bu görünüm altında çekirdek göstergelerin eğilimi bir miktar yükseldi. Bu dönemde B endeksinin yıllık değişim oranı 0,06 puan azalarak yüzde 11,21, C endeksinin yıllık değişim oranı ise 0,39 puan artarak yüzde 10,32 olarak gerçekleşti. Alt grupların yıllık tüketici enflasyonuna katkıları incelendiğinde, bir önceki aya göre temel mal, gıda ve enerji gruplarının katkıları sırasıyla 0,36, 0,33 ve 0,22 arttı, alkol-tütün ve hizmet gruplarının katkıları ise sırasıyla 0,35 ve 0,12 puan azaldı. Mevsimsellikten arındırılmış verilerle 3 aylık ortalamalara göre B ve C göstergelerinin eğilimleri bir miktar artış gösterdi. Bu dönemde, hizmet grubu eğilimindeki yavaşlama devam ederken, temel mal grubu eğilimi yükseldi. Hizmet fiyatları mayıs ayında yüzde 0,73 oranında arttı, yıllık enflasyon 0,48 puan düşerek yüzde 11,28 oldu. Bu dönemde yıllık enflasyon, ulaştırma ve haberleşme dışındaki alt gruplarda geriledi. En belirgin yavaşlama, faaliyeti önemli oranda kesintiye uğrayan lokanta-otel hizmetlerinde kaydedildi. Kira yıllık enflasyonundaki gerileme, nisan ayının ardından bu dönem de sürdü. 

DAYANIKLI TÜKETİM MALINDA SERT YÜKSELİŞ

 Yurt içi üretici fiyatları mayıs ayında yüzde 1,54 arttı, yıllık enflasyon bir önceki yılın aynı dönemindeki yüksek bazın etkisiyle 1,18 puan azalışla yüzde 5,53’e geriledi. Bu dönemde döviz kuru gelişmelerine de bağlı olarak petrol ve ana metal hariç imalat sanayi fiyatlarının mevsimsellikten arındırılmış eğilimi yükselmeye devam etti. Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, yıllık enflasyon dayanıklı tüketim malları hariç diğer gruplarda geriledi. Öte yandan, aylık bazda dayanıklı tüketim mallarında belirgin olmak üzere tüm gruplarda fiyatlar yükseldi. Ara malı fiyatlarındaki artışta kağıt ürünleri, tekstil ile ilgili alt kalemler, plastik ürünler ve demir-çelik; sermaye mallarında ise motorlu kara taşıtları ile parça ve aksesuarları ve makineler öne çıktı. Bu dönemde dayanıklı tüketim malları grubunda mobilya hariç alt kalemlerde yüksek fiyat artışları izlenirken, dayanıksız tüketim malı fiyatları et ürünleri, işlenmiş taze meyve ve sebzeler ile katı-sıvı yağlar gibi gıda kalemleri ile basım hizmetleri öncülüğünde yükseldi. Enerji fiyatlarındaki artışta ise rafine edilmiş petrol ürünleri ve elektrik enerjisi üretimi kalemleri etkili oldu. Özetle, üretici fiyatlarının yıllık enflasyonu bu dönemde baz etkisiyle gerilerken, ana eğilimi yukarı yönlü seyrini sürdürdü.      

YILLIK ORANDA BAZ ETKİSİ

Gıda ve alkolsüz içecekler yıllık enflasyonu, mayıs ayında 1,59 puan artarak yüzde 12,87 oldu. Yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada yüzde 10,14’e yükseldi, işlenmiş gıdada ise büyük ölçüde baz etkisiyle yüzde 15,50’ye geriledi. Mevsimsellikten arındırılmış veriler, işlenmemiş gıda fiyatlarında hem taze meyve ve sebze hem de diğer işlenmemiş gıda gruplarında artışa işaret etti. Diğer işlenmemiş gıda grubunda yumurta ve bakliyat fiyatlarındaki artışlar dikkati çekti. Bu dönemde, işlenmiş gıda fiyatlarının aylık artış hızı (yüzde 0,76) önceki aylara kıyasla yavaşladı. Bu grupta en belirgin artış, mart ayı sonunda kolalı içeceklere uygulanan ÖTV artışının da etkisiyle alkolsüz içecek fiyatlarında görüldü. Bu gelişmelerle birlikte taze meyve ve sebze dışı gıda grubunda yıllık enflasyon bir miktar geriledi. Mayıs ayında tütün ürünleri fiyatları, asgari maktu özel tüketim vergisinin yükseltilmesi nedeniyle yüzde 0,70 ile sınırlı bir oranda artsa da alkol-tütün grubunda yıllık enflasyon baz etkisiyle düşüşünü sürdürdü.      

YOLCU KISITLAMASI BİLET FİYATLARINI PATLATTI

Ulaştırma hizmetleri enflasyonunda kaydedilen yükselişte yolcu kısıtlamasına bağlı olarak birim maliyetlerin yükseldiği şehirler arası otobüs ücretlerindeki artış (yüzde 11,56) etkili oldu. Diğer hizmetler grubunda berber ve kuaför hizmetleri fiyatlarında da benzer nedenlerle aylık bazda yüksek artışlar (sırasıyla yüzde 9,78 ve yüzde 4,70) gözlendi. Ayrıca, bu grupta döviz kuruna duyarlılığıyüksek olan bakım-onarım hizmetlerinde bu dönemde de yüksek bir aylık artış kaydedildi. Haberleşme hizmetlerindeki aylık artışta internet ücretinin etkisi gözlendi.      

AKARYAKIT FİYATLARI DA ETKİLEDİ

Temel mal grubu yıllık enflasyonu, mayıs ayında 1,38 puan artışla yüzde 9,26’ya yükseldi. Bu gelişmede dayanıklı tüketim malları ile giyim ve ayakkabı grubu etkili oldu. Dayanıklı mal grubu fiyatları (altın hariç), otomobil, beyaz eşya ile diğer elektrikli ve elektriksiz aletlerin fiyatlarındaki yükselişlerle yüzde 2,27 oranında arttı. Bir önceki ay tarihsel ortalamalara kıyasla oldukça düşük gerçekleşen giyim ve ayakkabı grubunda aylık fiyat artışı bu dönemde yüksek seyretti. Özetle, mayıs ayında temel mal grubu yıllık enflasyonu, Türk lirasındaki değer kaybının yansımaları ve salgına bağlı etkilerle yükseldi. Son 2 ayda belirgin bir oranda gerileyen enerji grubu fiyatları, mayıs ayında yüzde 2,13 arttı. Türk lirasındaki değer kaybı ve uluslararası petrol fiyatlarındaki toparlanmaya bağlı olarak sırasıyla yüzde 6,32 ve yüzde 3,79 oranında artan akaryakıt ve tüp gaz fiyatları, bu dönemde enerji fiyatlarındaki artışın sürükleyicileri oldu. Bu gelişmeler ile enerji yıllık enflasyonu 1,93 puan artış kaydederek yüzde 5,23’e yükselmekle birlikte tüketici enflasyonunu sınırlamaya devam etti.      

 
 

Yorum Yap

Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (www.marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Zeki ALPTEKİN

Keynes 2.0 ya da Bidenomics'in ekonomi politiği(3) 1

Keynes 2.0 ya da Bidenomics'in ekonomi politiği(3) 1

  • 23 Temmuz 2021 Cuma

Hikmet MUTİ

Baykal    neden   Livaneli'den   daha  ilericidir ....

Baykal neden Livaneli'den daha ilericidir ....

  • 10 Temmuz 2021 Cumartesi

Yazarlar

Açıklanamayan ölümler...
İbrahim Kahveci

Açıklanamayan ölümler...

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
Çok geç çok az
Vahap COŞKUN

Çok geç çok az

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
Faşizmin unutulmaz kurbanı Kemal Türkler…
DOĞAN ÖZGÜDEN

Faşizmin unutulmaz kurbanı Kemal Türkler…

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
Barış Soydan

"Mülteciler olmasa fabrikalarda çalışacak işç

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
Konuştuklarımız, konuşamadıklarımız ve önemli bir kitap
Murat YETKİN

Konuştuklarımız, konuşamadıklarımız ve önemli

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
Söyle bakalım, kökün dışarıda mı!
Murat Sevinç

Söyle bakalım, kökün dışarıda mı!

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
Gülen’i, Hulusi Akar’ın Cemaat’e müzahir darbe yapacağına inandıran adam
Alper GÖRMÜŞ

Gülen’i, Hulusi Akar’ın Cemaat’e müzahir darb

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
HDP'nin aday çıkarma niyeti yok, iktidarın telaşı bundan!..
Mehmet TEZKAN

HDP'nin aday çıkarma niyeti yok, iktidarın te

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
TC Cumhurbaşkanlığı Menba Suyu İşletmeleri
İsmet Berkan

TC Cumhurbaşkanlığı Menba Suyu İşletmeleri

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
Beştepe'nin penceresinden görünen…
Elif ÇAKIR

Beştepe'nin penceresinden görünen…

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
Tecrübe
Halil BERKTAY

Tecrübe

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
Futbolun ulusal alegorisi-2
Besim F. Dellaloğlu

Futbolun ulusal alegorisi-2

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
Memleketten bir kovid hikâyesi: Sıradan bir köy düğününden sonra olanlar
Tuncer KÖSEOĞLU

Memleketten bir kovid hikâyesi: Sıradan bir k

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
Muhalefetin ortak aday sıkıntısı
Ahmet TAŞGETİREN

Muhalefetin ortak aday sıkıntısı

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
Ersin Tatar başkanımla hasbıhal
Baskın ORAN

Ersin Tatar başkanımla hasbıhal

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
Gübre kokusu
Ümit KIVANÇ

Gübre kokusu

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
Ağırlaştırılmış müebbetlik yazı
Mehmet ALTAN

Ağırlaştırılmış müebbetlik yazı

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
İltisak, hukuksal bir terim değil…
Figen Çalıkuşu

İltisak, hukuksal bir terim değil…

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
Seçim zamanında yapılacak ise yeni gelişmeler neden o iddia ile çelişiyor?
Fehmi KORU

Seçim zamanında yapılacak ise yeni gelişmeler

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
İktidara bir de 'baş ihbarcı' lazım
Akif BEKİ

İktidara bir de 'baş ihbarcı' lazım

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
Nasıl zorba olunur?
Yıldıray OĞUR

Nasıl zorba olunur?

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
Teşhiste hata olmaz (2)
Murat BELGE

Teşhiste hata olmaz (2)

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
Taliban zihniyeti ile akraba olabilir miyiz?
Mehmet Ocaktan

Taliban zihniyeti ile akraba olabilir miyiz?

  • 23 Temmuz 2021 Cuma
“Bizim O. Çocuğumuz”
Tanıl Bora

“Bizim O. Çocuğumuz”

  • 21 Temmuz 2021 Çarşamba
Kleptomafyokrasi
Eser KARAKAŞ

Kleptomafyokrasi

  • 21 Temmuz 2021 Çarşamba
Tüm Yazarlar

Resmi İlanlar