Barış Soydan

T24



Bookmark and Share

Kemerlerinizi bağlayın, enflasyon yükselecek


11.08.2020 - Bu Yazı 360 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 Bugünkü yazıya bir yatırım tavsiyesiyle başlamak istiyorum: Başta ithal ürünler olmak üzere market rafından her türlü ürün…

İroni yapıyorum elbette. Dolardaki son sıçrama sonrasında çarşı-pazara zam yağmuru kaçınılmaz, anlatmaya çalıştığım bu.

Dolardaki yükselişle enflasyon arasında çok güçlü neden-sonuç ilişkisi var. Buna "geçişkenlik etkisi" deniyor. Araştırmalara göre TL'deki yüzde 1'lik kayıp enflasyonu yüzde 0.24 artırıyor. Döviz kurundaki hareketler tüketici enflasyonundaki değişimin yüzde 52’sini, toptan eşya enflasyonundaki değişimin ise yüzde 64’ünü açıklıyor.

Hayat da bunu doğruluyor, 2018'de Rahip Brunson kriziyle dolar patlayıp 7.26 TL’ye çıktığında, enflasyon sadece bir ayda yüzde 6.30 artmıştı (Eylül 2018).

Döviz artınca enflasyon neden artıyor? En önemli sebep, sanayide ve tarımda ithal girdi kullanılması. İthal girdi deyince aklınıza sadece makine, yedek parça vs. gelmesin. Domates Antalya’dan İstanbul’a kamyonla geliyor. Kamyon mazot yakıyor. Dolar arttıkça mazotun fiyatı artıyor. Araştırmalar, petrol fiyatlarındaki artışın enflasyonun yüzde 28’ine kaynaklık ettiğini gösteriyor.

Enflasyon şu anda kaç? Türkiye İstatistik Kurumu’na göre yıllık enflasyon yüzde 11.76 seviyesinde. İnandık diyelim, dolardaki sıçrama, yüzde 11.76’lık enflasyonu ne kadar yukarı çeker?

Prof. Ali Akarca’yı hatırlıyor musunuz? Büyümenin seçimlere etkisiyle ilgili ekonometrik modelinden bu köşede zaman zaman bahsediyorum. Prof. Ali Akarca’nın bir de enflasyondaki gelişmeleri tahmin etmek için geliştirdiği bir model var. Bu modele göre dolardaki sıçrama olmasaydı, içinde bulunduğumuz Ağustos ayının enflasyonu yüzde 11.48 olacaktı. Ağustos enflasyonu yüzde 11.48’in ne kadar üzerine çıkarsa, dolardaki sıçrama fiyatları o kadar etkilemiş olacak. (Ağustos enflasyonu eylülün başında açıklanacak.)

Şu anda bir tahmin yapmak güç çünkü doların nereye kadar yükseleceğini henüz bilmiyoruz.

Uluslararası Finans Kurumu (IIF), TL’nin yüzde 10 aşırı değerli olduğunu, "adil değerinin" 7.50 TL seviyesinde olduğunu söylüyor.

Londra merkezli araştırma kuruluşu Capital Economics de doların 7.50 TL’ye yükseleceği görüşünde.

Bunu nereden çıkarıyorlar? Uluslararası Finans Enstitüsü, kamu bankalarının öncülüğünde gerçekleşen kredi patlamasının TL’nin değerini aşındırdığını düşünüyor.

Capital Economics ise kredi patlamasının yanı sıra, cari açık, enflasyon ve kısa vadeli döviz borcunun da TL’nin değer kaybetmesine neden olacağını uzun zamandır söylüyordu.

Ama ekonomi yönetiminin elinde TL’deki kanamayı durduracak bazı silahlar var.

Bunların başında da faiz geliyor. Merkez Bankası’nın kallavi bir faiz artırımı, TL’nin cazibesini artırarak dolardaki tırmanışı frenleyebilir. 2018 Ağustosundaki Rahip Brunson krizinde dolar patlayıp bir gecede 7.26’ya tırmanınca böyle olmuştu. Merkez Bankası Eylül’de politika faizini tam 625 baz puan (6.25) artırınca çarşı-pazardaki yangın durulmuştu.

Heyhat aynı nehirde iki kez yıkanılmıyor! 2018 Türkiyesiyle 2020 Türkiyesi bir değil. 2018’de işsizlik bugünkü kadar kötü değildi. AKP’nin oylarındaki erime de bugünkü gibi belirginleşmemişti.

Bugün tarihin en korkunç işsizliğiyle yüz yüzeyiz. Kimse yatırım yapmıyor, yeni fabrikalar açılmıyor, yeni inşaat projeleri başlamıyor. İşsizlik ve durgunluğun etkisiyle AKP’nin oyları güneş görmüş kardan adam gibi eriyor.

Erdoğan’ın, ekmek-su gibi ekonomik büyümeye ihtiyacı var. Kamu bankaları bu nedenle faizleri indirip kredilerde gaza bastı. Elde kalan konutlar satılınca müteahhitler yeni projelere başlayacak, ekonomi canlanacak, işsizlik azalacak, AKP’den kaçan oylar geri dönecekti...

Ama evdeki hesap çarşıya uymadı: Kredi patlaması para arzını ve cari açığı artırdı. Ve iktisat kitaplarında yazan şey oldu: Para arzı ve cari açık artınca dolar yükseldi.

Yani iktidar için yukarı tükürsen bıyık, aşağı tükürsen sakal. Dolar ve enflasyonu dizginlemek için faizi artırması lazım. Ama bunu yaparsa ekonomiye fren yapmış olacak. Belki dolar ve enflasyon durulacak ama AKP’nin oylarındaki erime hızlanacak…

Satrançta böyle durumlara pat diyorlar; hangi hamleyi yaparsan yap mat oluyorsun. Çare beraberliği kabul edip oyuna baştan başlamakta.

Türkiye için de en iyi alternatif bu: Bir erken seçimle ekonomiye taze bir başlangıç yapmak. Türkiye’yi içine düştüğü çukurdan yeni bir ekonomi programı çıkarır.

Facebook Yorumları

reklam
21.09.2020
CHP ekonomide ne yapar? İyi Parti, HDP, DEVA, Gelecek Partisi, Sol Parti ne yapar?
18.09.2020
Rotschild'ler mi, Illuminati mi, Tapınak Şövalyeleri mi? Dolar neden yükseliyor?
14.09.2020
Ferit Şahenk’in borçları ne oldu?
11.09.2020
Artık net: Ekonomideki sorunun kaynağı; başkanlık sistemi
7.09.2020
Savaş çıkar mı, gümrük birliği askıya alınır mı?
3.09.2020
Türkiye Cumhuriyeti devletine dinmek bilmeyen kalp kırıklığım üzerine
31.08.2020
TÜİK ve Sağlık Bakanlığı verileri; "Şarkta yalan, ayıp değildir"
27.08.2020
Cari açık doğalgazla kapanır mı, yoksa Bakan Albayrak yanılıyor mu?
24.08.2020
25 bin dolar gelirli zengin Türkiye: Doğal gazla değil, inşaatla değil, AKP'yle değil
17.08.2020
Ekonomide tek çıkış yolu erken seçim
14.08.2020
Merkez Bankası hangi önlemleri aldı, bundan sonra ne olabilir?
11.08.2020
Kemerlerinizi bağlayın, enflasyon yükselecek
6.08.2020
Dolar 7.03: Perşembenin gelişi çarşambadan…
3.08.2020
Böyle giderse ekonomi yine duvara çarpacak
29.07.2020
Kendi dolar tahminini kendin yap: Dolar neden yükseliyor, daha ne kadar yükselir?
27.07.2020
Bir şehir efsanesi: Enflasyon konut kredisi taksitlerini kuşa çevirecek
23.07.2020
CHP’li Toprak haklı mı, konut satışları hormonlu mu? Markalı konut neden satılmıyor?
20.07.2020
Kredi borçları silinir mi? AKP’nin olası 10 seçim yatırımı
13.07.2020
Zengin olma umuduyla borsaya koşan 360 bin vatandaşa açık mektup
10.07.2020
Konuta yatırım yapmak mı?: Son 10 yılda altın konutu üçe, dolar ikiye katladı
6.07.2020
"Faiz düşünce enflasyon da düşer" demiştiniz, tersi oldu Sayın Erdoğan
2.07.2020
Bir balon daha var: Resim piyasasındaki balonun patlama hikâyesi
29.06.2020
Dikkat balon var: İkinci el otomobil fiyatı 0 kilometreyi nasıl geçti?
25.06.2020
"Restoran-kafe destek kredisi" gerçeği: Bir avuç büyük tesisten başkası alamıyor
22.06.2020
Turkcell’in Varlık Fonu'na devriyle ilgili cevapsız 25 soru
21.06.2020
Bir LGS’li babasının izlenimleri:
18.06.2020
Yabancı yatırımcıyı suya götürüp susuz getirme hikâyesi
15.06.2020
Türkiye’yi 50 yıl sağ değil sol yönetse daha zengin bir ülke olur muyduk?
8.06.2020
Anketler "AK Parti yüzde 30’un altında" diyor, ekonomi ne diyor?
5.06.2020
Mayıs enflasyonunda Merkez Bankası’nın görmezden geldiği; JP Morgan’ın ise gözümüze soktuğu...
3.06.2020
Peak, Arçelik’ten, Tofaş’tan pahalıya gitti ama...
1.06.2020
Cem Yılmaz’ın satılamayan villası ve bir magazin haberinde ekonominin yakın tarihi
30.05.2020
Ekonomik büyüme verisinden 5 kritik detay:
28.05.2020
Babacanlı yılların bilançosu: Ekonomide ne yaptı, ne yapamadı?
25.05.2020
AKP ekonomide de ulusalcıların dediğine geldi
23.05.2020
Altına bir gün valör, bankalara ek Swap limiti... Neler oluyor?
21.05.2020
Swap, esnetilen yabancı banka yasağı ve ekonomi yönetiminin büyük açmazı
18.05.2020
Bitcoin itirafları: Neden aldım, paramı nasıl katladım?
15.05.2020
Dolar 7 liranın altına nasıl indi?
11.05.2020
Deniz bitti mi? Erdoğan’ın ekonomide 7 seçeneği
7.05.2020
Türkiye Koronavirüs salgınına karşı ne kadar "başarılı"? Ekonomik cevap...
4.05.2020
Ankara’yla Washington arasında Swap pazarlığı: Perde arkasında neler oluyor?
1.05.2020
Merkez Bankası Başkanı ne dedi, ne demek istedi? Basın toplantısının Türkçe meali...
29.04.2020
İthalatı yavaşlatan kırmızı hat kararının nedeni döviz sıkışıklığı mı?
27.04.2020
ABD ile Swap'tan haber yok, IMF ihtimal dışı, öyleyse tek çare…
20.04.2020
Türkiye ekonomisinden dünyayı korkutan 10 grafik
19.04.2020
BDDK’nın Aktif Rasyosu kararı: İktidar bir taşla 3 kuş peşinde
13.04.2020
Adını koyalım: Amerika’dan dolar istedik ve S-400 veya başka, bunun bir bedeli var
11.04.2020
Merkez Bankası’nın rezervlerindeki erime: IMF bu sefer kaçınılmaz mı?
8.04.2020
Hükûmetin paketine iki çift laf edemeyen TOBB, yiğitliği bankalara vurarak yapıyor
6.04.2020
Koronavirüs’le batan şirketler kurtarılmalı mı?
4.04.2020
20 yaş altı çalışanların boşluğunu kim dolduracak?
1.04.2020
İşsizlik Fonu’yla ilgili bilmek istemeyeceğiniz 5 şey
30.03.2020
Ekonomiye de bilim kurulu, hemen şimdi
18.03.2020
Bu koşullarda faiz indirimi yapmak, vatandaşa "bankadaki paranı dövize çevir" demek!
16.03.2020
Neden SİHA’mız var ama Koronavirüs aşısı geliştirecek bilim kuruluşumuz yok?
13.03.2020
7 soruda petrol, altın ve dolardaki depremi anlama kılavuzu
9.03.2020
Milli Piyango kulisi: Tutturma olasılığı düşürülecek; Demsa kulisi: St.Regis satışta
6.03.2020
TOBB ve TÜSİAD’ın İdlib harekatına destek verirken söylemeyi unuttuğu...
3.03.2020
Dünyada petrol fiyatı yüzde 25 düştü; Türkiye’de neden düşmüyor?
1.03.2020
2019 büyümesi: Ekonomi uçurumdan nasıl döndü? Döndü mü?
27.02.2020
Diktatör özentisinin para birimi nasıl çöktü?
25.02.2020
Doların bütün dünyada yükselmesinin 3 sebebi
20.02.2020
Altını sadece Korona değil ABD seçimi ve eksi faiz de yükseltiyor
17.02.2020
Yabancı yatırımcı Türkiyeden neden kaçıyor?
14.02.2020
Yoksa gayrimenkul bir daha iflah olmayacak mı? Japonya örneği ne diyor?
12.02.2020
Demirören pazar payı azalan Total’i OYAK’a nasıl daha pahalıya sattı?
9.02.2020
Dolar neden 6 lirayı geçti, kamu bankalarının müdahalesi neden kâr etmedi?
6.02.2020
Ortalama bir aile ömür boyu kazancının dörtte birini devlete veriyor, ne alıyor?
4.02.2020
Anadolu Grubunun McDonaldsı satışı: Komplo teorileri ve gerçekler
1.02.2020
Murat Ülker yönetim kurulu başkanlığını neden devretti?
30.01.2020
Bankalara ceza: Bakanlık bu kez haklı, derdim, eğer kamu bankalarına da kesilse!
28.01.2020
Kenevir ihraç edecek, güvenli bölgeye 2 milyon göçmen yerleştirecektik...
26.01.2020
Borsaya bakıp krizin bittiğini sananları uyarayım, günah benden gitsin
21.01.2020
Ülker kurtuldu mu?
18.01.2020
İnşaatçılığa soyunan Sildavyalı sanayicinin ibretlik öyküsü
14.01.2020
Zorlu Center’dan metrekaresi 18 bin dolara ev alanlar şimdi ne düşünüyor?
10.01.2020
Peynir ekmek gibi Volkswagen satılan ülke eşekten nasıl düştü?
3.01.2020
Türkiye’nin müthiş rekabet silahı: Çin seviyesinde asgari ücret
31.12.2019
Turkcell en beğenilenler listesinin zirvesinden nasıl düştü?
28.12.2019
50 milyar dolarlık 10 çılgın proje Türkiye’yi arpa boyu yol götürdü
24.12.2019
"Kredi teklifi ücreti" ve bankaların ücret-komisyon soygunu
21.12.2019
Simit Sarayı’na en çok kredi veren banka ve patronun Londra’daki yeni işi
17.12.2019
Simit Sarayı, Doğa Koleji, Temsa… Neler oluyor?
13.12.2019
Merkez Bankası’nın faiz indirimi gerekçesine inanan var mı?
10.12.2019
Doğa Koleji olayı: AKP ve özel okullar el ele fırsat eşitliğini nasıl bozdu?
6.12.2019
Ey patron, ey CEO, kendine bir sor, Erdoğan’dan farklı mısın?
3.12.2019
İmamoğlu’na kredi yasağı ve sıradaki kriz
29.11.2019
Türkiye elektrikli araçların, yapay zekanın neresinde? Aslında hiçbir yerinde
25.11.2019
TL’nin düşüşüyle AKP oylarının düşüşü arasındaki ilişki
22.11.2019
“Kriz bitiyor” diyen Garanti BBVA rüya mı görüyor?
19.11.2019
Muhalefet, şehir hastaneleri ve Telekom’u kamulaştırmaya hazırlanmalı
15.11.2019
Bütçe açığındaki önlenemeyen artış ve bürokratların kutsal mabadı
12.11.2019
Türkiye’den neden Samsung çıkmadı, çıkmayacak?
7.11.2019
KHK’yla üniversiteden kovulan rüzgâr santrali bekçisinin hikâyesi
4.11.2019
Türkiye ekonomisini batıran 100 günahın ilk 10 tanesi
1.11.2019
Şili’de 1 milyon kişiyi sokağa döken şey: Vahşi özelleştirme
29.10.2019
Son veriler ışığında: İnşaat ve emlak komadan çıktı mı?
24.10.2019
Lübnan nasıl battı?
22.10.2019
5 grafikte Türkiye ekonomisinin 5 zayıf noktası
17.10.2019
Olmayacak duaya amin: Güvenli bölgeye 1 milyon Suriyeli yerleştirmek
14.10.2019
Türkiye’nin silah ithalatı: Ambargolar ne kadar etkili olur?
7.10.2019
Resmi enflasyona inanmamak için 10 neden
3.10.2019
Güvenli bölgeye harcanacak 26.4 milyar dolardan önemli olan konu
30.09.2019
Hafta başlarken ekonomiyle ilgili bilmeniz gereken 5 şey
25.09.2019
IMF ne dedi, ne diyemedi, Erdoğan’ı nasıl eleştirdi?
16.09.2019
Devlet hayvan hastaneleri kurulmalı!
12.09.2019
Herkesin küfrettiği kızın öyküsü (veya yeni işçi sınıfı üzerine)
9.09.2019
TL, dolar ve Euronun kaderini belirleyecek 3 toplantı
6.09.2019
Kriz biterse öfkeli seçmen AKPye geri döner mi?
2.09.2019
Konut fiyatlarında dibi gördük mü? Yoksa düşüş sürer mi?
31.08.2019
İşlem ücretlerine fahiş zam yapan bankalar hangileri?
29.08.2019
Hayrola savaş mı çıktı, altın fiyatları neden yükseliyor?
26.08.2019
E hani düşecekti, dolar yine neden yükseliyor?
20.08.2019
Fikri takip: OYAK’ın İngiltere’deki 1 milyar dolarlık yatırımının kaynağı ne?
13.08.2019
Kriz raporu: Bankalar hasarlı, Koç idare ediyor, BİM mutlu
8.08.2019
Sayın Erdoğan, şehir hastaneleri ve otoyollarda yanıldınız, gelin vazgeçin
5.08.2019
Bir banka genel müdürünün sırları
30.07.2019
Doğu Avrupa ülkeleri Türkiye’yi sollayıp nasıl geçti?
26.07.2019
Erdoğan’ın planı: Faiz inerse enflasyon iner, AKP seçmeni eve döner
15.07.2019
Ali Babacan’ın krizdeki payı ne?
11.07.2019
Doların kaderini belirleyecek 3 tarih: Bugün, 25 Temmuz, 31 Temmuz
2.07.2019
AKP’nin ekonomideki son günahı: Bütçe açığı
24.03.2020
"Virüs tersanelere-fabrikalara gelirse katliam olur"
21.03.2020
Zorunlu ücretsiz izin uygulaması patladı; çare İşsizlik Fonu ama orada da para yok!
15.07.2019
Ali Babacan’ın krizdeki payı ne?
11.07.2019
Doların kaderini belirleyecek 3 tarih: Bugün, 25 Temmuz, 31 Temmuz
1.07.2019
AKP’nin ekonomideki son günahı: Bütçe açığı
27.06.2019
Erdoğan, İstanbul’a aktarılan parayı kesebilir mi?
24.06.2019
Türkiye'nin ve ekonominin gündemi artık erken seçim
20.06.2019
Minare kılıfa girmiyor: Sebze-meyvede zararlı kimyasal gerçeği
17.06.2019
Rusya’nın zararlı diye reddettiği ürünleri kim yiyor?
14.06.2019
AKP-burjuvazi ilişkisi: Yoksa Marx yanıldı mı?
10.06.2019
Türkiye'nin batacağı, Güney Afrika'nın çıkacağı iddiası nasıl para kazandırdı?
7.06.2019
Türkiye’den umudu kesmemek için 10 neden
3.06.2019
Asıl meseleye gelelim: 5 yıl sonra mesleğiniz para edecek mi? (2)
27.05.2019
TOBB, İSO, İTO üyelerinin işleri tıkırında! (Olmasa söylemezler miydi?)
23.05.2019
Herkes sermaye kontrollerinden söz ediyor, yoksa?..
20.05.2019
Buraya nasıl geldik: AKP’nin ekonomideki 20 hatası
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları


Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive