Barış Soydan

T24



Bookmark and Share

AKP-burjuvazi ilişkisi: Yoksa Marx yanıldı mı?


14.06.2019 - Bu Yazı 233 Kez Okundu.
Yorum : 0 - Onay Bekleyenler : 0

 “Modern devlet gücü, tüm burjuva sınıfının ortak işlerini yürüten bir komiteden ibarettir.”

Marx, Komünist Manifesto’da böyle demişti. Oysa Türkiye’de durum hiç de öyle değil. İçişleri Bakanı Süleyman Soylu daha geçen gün Koç Ailesini, “Ben tıraşımı Yunanistan’da olmam. Sizin talihsizliklerinizi iyi biliriz. Bildiğimizi de bilirsiniz” diye paylıyordu. Ondan birkaç hafta önce de Erdoğan, Anadolu Grubu’nun patronu ve TÜSİAD Yüksek İstişare Kurulu Başkanı Tuncay Özilhan’ı, “Türkiye’ye içeriden vuranlara bunun hesabını sormasını bilirim. Bu dolarlar, bu Euro’lar sizleri kurtarmaz, bunu da böyle bilin!” diye azarladı.

Yeni de değil. İktidar partisi yıllardır büyük burjuvaziye her fırsatta yükleniyor. Milyarlarca doları serveti olan patronlar kendilerine yönelik ithamları gıklarını çıkarmadan, boynu bükük şekilde dinlemekle yetiniyorlar...

Bu nasıl burjuvazi? Yoksa Marx yanıldı mı?

Bugün bu ilginç çelişkiyi tartışalım.

Her şeyden önce Marx’ın yazılarına kutsal kitaptan ayetler muamelesi yapmanın anlamı yok. Marx bir peygamber değil bir düşünürdü...

Ayrıca Marx’ın bizzat kendisi, burjuvazinin siyasi gücünün istisnaları olabileceğini söylemişti. Hatta buna bir de örnek vermişti: 1848-1870 yılları arasında hüküm süren Fransa İmparatoru Louis Bonaparte.

Louis Bonaparte (Napolyon Bonaparte’ın yeğeni olur) 10 Aralık 1848’deki Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde 7 milyon geçerli oyun 6 milyonunu alarak iktidara gelmişti. Ama kısa süre sonra demokrasiden vazgeçerek Fransa’yı demir yumrukla yönetmeye başladı. Basın özgürlüğünü kısıtladı, dernek kurma hakkını ortadan kaldırdı. 2 Aralık 1851’de Meclis’i feshetti. 27 bin civarında muhalifi tutuklattıktan sonra düzenlediği bir referandumla anayasayı değiştirdi. 2 Aralık 1852’de düzenlediği ikinci bir referandumla kendini III. Napolyon adıyla İmparator ilan etti.

Onun döneminde devlet, burjuvaziden bağımsız, özerk bir görüntü sergiledi. Çünkü Bonaparte gücünü burjuvaziden değil, lümpenler, asker, bürokrasi gibi

toplumun farklı kesimlerinden alıyordu.

Marx, bu dönemi “Louis Bonaparte'ın On Sekiz Brumaire'i” adlı kitabında inceler. Marx’a göre “Bonapartizm”, işçi sınıfı ve burjuvazi arasında ortaya çıkan denge durumunda, kendini sınıflar üstü gösteren bir kişinin, burjuvaziyi korumak ve geliştirmek için iktidarı ele geçirmesiydi.

Türkiye’de burjuvazinin AKP dönemindeki etkisizliğini Bonapartizm’le açıklamak mümkün: Patronlar kendilerine yönelik ağır ithamlara ses çıkarmıyorlar çünkü ne kadar “dayak yeseler de”, AKP’nin kendi çıkarlarını koruduğunu, kolladığını biliyorlar.

Bununla birlikte farklı bir tez daha var. Türkiye’de burjuvazinin bölündüğü, AKP’nin bir kanadın, Anadolu sermayesinin partisi olduğu tezi.

Anadolu sermayesi veya eski söyleyişiyle “Anadolu Kaplanları”, 1990’lı yıllarda ortaya çıkan bir olgu. Turgut Özal’ın 1980’lerde başlattığı dışa açılma Anadolu’da yeni bir sermaye sınıfının doğup serpilmesine neden oldu. Bursa, Manisa, Gaziantep, Konya, Kayseri, Denizli gibi yeni sanayi merkezlerindeki şirketler, dünyanın dört bir yanına ihracat yaparak sermaye biriktirdiler.Ama siyaset onları 2000’lere kadar kaale almadı. Ankara’da hâlâ gazete ilanlarıyla iktidar düşüren TÜSİAD’ın borusu ötüyordu. İhaleler, devletin kaynakları (Banka lisansları vb.) onlara gidiyordu. AKP sahneye, Anadolu burjuvazisinin siyasi temsilcisi olarak çıktı. Onların taleplerini siyasete taşıdı. AKP, büyük burjuvaziye yıllardır atar gider yaptığı halde iktidarını korumayı başarıyor, çünkü Anadolu burjuvazisi onu destekliyor.

Bu da güçlü bir açıklama... Daha doğrusu güçlü bir açıklamaydı. Di’li geçmiş zaman kullanıyorum çünkü kriz, Anadolu burjuvazisiyle AKP arasındaki ilişkinin kimyasını bozdu.

Medyaya pek yansımıyor olabilir ama Anadolu sermayesi uzun zamandır alttan alta kaynıyor. Anadolu şirketlerinin yöneticilerine kulak verdiğinizde ekonomide, dış politikada, iç siyasette yapılan hatalara dair çok sert eleştiriler duyuyorsunuz. Ne de olsa kriz onları da vurdu, dolardaki sıçrama onların da belini büktü. Özel sektörün 200 küsur milyar dolarlık döviz borcunun bir kısmı onların sırtında. Piyasada yaprak kıpırdamazken bu borcu nasıl ödeyeceklerini kara kara düşünüyorlar. Dolardaki her tırmanış, CDS’lerdeki (iflas riski sigortası) her yükseliş, Anadolu sermayesi ile AKP arasındaki mesafeyi daha da açıyor…

 

Böyle bir şey elbette mümkün değil ama bugün “sınıfsal” bir seçim yapılabilseydi, bana öyle geliyor ki, AKP burjuvazi içindeki çoğunluğunu kaybederdi.

Anadolu burjuvazisinin desteğini yitirmek iktidar partisini ne oranda etkiler? Louis Bonaparte’ın yaptığı gibi AKP de bürokrasi, lümpenler gibi farklı toplumsal grupların desteğiyle iktidarda kalmaya devam edemez mi?

Ekonomik bir bakış açısıyla, önümüzdeki döneme bu sorunun damga vuracağını söyleyebiliriz.

Facebook Yorumları

reklam
14.10.2019
Türkiye’nin silah ithalatı: Ambargolar ne kadar etkili olur?
7.10.2019
Resmi enflasyona inanmamak için 10 neden
3.10.2019
Güvenli bölgeye harcanacak 26.4 milyar dolardan önemli olan konu
30.09.2019
Hafta başlarken ekonomiyle ilgili bilmeniz gereken 5 şey
24.09.2019
IMF ne dedi, ne diyemedi, Erdoğan’ı nasıl eleştirdi?
16.09.2019
Devlet hayvan hastaneleri kurulmalı!
12.09.2019
Herkesin küfrettiği kızın öyküsü (veya yeni işçi sınıfı üzerine)
9.09.2019
TL, dolar ve Euro'nun kaderini belirleyecek 3 toplantı
6.09.2019
Kriz biterse öfkeli seçmen AKP'ye geri döner mi?
2.09.2019
Konut fiyatlarında dibi gördük mü? Yoksa düşüş sürer mi?
31.08.2019
İşlem ücretlerine fahiş zam yapan bankalar hangileri?
29.08.2019
Hayrola savaş mı çıktı, altın fiyatları neden yükseliyor?
26.08.2019
E hani düşecekti, dolar yine neden yükseliyor?
20.08.2019
Fikri takip: OYAK’ın İngiltere’deki 1 milyar dolarlık yatırımının kaynağı ne?
13.08.2019
Kriz raporu: Bankalar hasarlı, Koç idare ediyor, BİM mutlu
8.08.2019
Sayın Erdoğan, şehir hastaneleri ve otoyollarda yanıldınız, gelin vazgeçin
5.08.2019
Bir banka genel müdürünün sırları
5.08.2019
Bir banka genel müdürünün sırları
29.07.2019
Doğu Avrupa ülkeleri Türkiye’yi sollayıp nasıl geçti?
26.07.2019
Erdoğan’ın planı: Faiz inerse enflasyon iner, AKP seçmeni eve döner
15.07.2019
Ali Babacan’ın krizdeki payı ne?
11.07.2019
Doların kaderini belirleyecek 3 tarih: Bugün, 25 Temmuz, 31 Temmuz
1.07.2019
AKP’nin ekonomideki son günahı: Bütçe açığı
27.06.2019
Erdoğan, İstanbul’a aktarılan parayı kesebilir mi?
24.06.2019
Türkiye'nin ve ekonominin gündemi artık erken seçim
20.06.2019
Minare kılıfa girmiyor: Sebze-meyvede zararlı kimyasal gerçeği
17.06.2019
Rusya’nın zararlı diye reddettiği ürünleri kim yiyor?
14.06.2019
AKP-burjuvazi ilişkisi: Yoksa Marx yanıldı mı?
10.06.2019
Türkiye'nin batacağı, Güney Afrika'nın çıkacağı iddiası nasıl para kazandırdı?
7.06.2019
Türkiye’den umudu kesmemek için 10 neden
3.06.2019
Asıl meseleye gelelim: 5 yıl sonra mesleğiniz para edecek mi? (2)
27.05.2019
TOBB, İSO, İTO üyelerinin işleri tıkırında! (Olmasa söylemezler miydi?)
23.05.2019
Herkes sermaye kontrollerinden söz ediyor, yoksa?..
20.05.2019
Buraya nasıl geldik: AKP’nin ekonomideki 20 hatası
0 0
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan MARMARA YEREL HABER GAZETESİ veya duzceyerelhaber.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
GÜNÜN YAZARLARI
Günün Yazarları


Aradığın Evi Bul. Emlak8.Net

Dijital Reklam Ajansı Serbay Interactive